Kariyer yolculuğunda Kırık basamaklar

Kariyerin daha birinci basamakları kırık olduğunda yaşanan hayır ve imkan eşitsizliği, kadınların ilerleyen yıllarda önderlik pozisyonlarına ulaşma ihtimalini daha yolun başında sınırlıyor. Bu sualn “Broken Rung”, diğer “Kırık Basamak” sualnu olarak da biliniyor.

Destek düşük

Rapora göre, 2025’te şirketlerin yalnızca oran 54’ü kadınların meslek gelişimini yüksek öncelikli olarak görüyor. Çeşitlilik ve kapsayıcılık söylemi yaygınlığını korurken, bu başlıkda atılan beton adımların azlığı, bilhassa kadınlar liderliğine yönelik programların geri çekilmesiyle daha görünürlük hale geliyor. Bu eğilim, 2026 ve sonrası için da yapısal tek riskler alanına hatırlatma ediyor. Kadınların erkeklere oranla dahaaz meslek hedefi olduğu algısı ise verilerle örtüşmüyor. Kadınların oran 80’i terfi etmek istediğini belirtirken, erkeklerde bu nispet oran 86. Ancak belirleyici ayrım motivasyonda değil, erişilen hayır düzeyinde ortaya çıkıyor. Kadınlar erkeklerle benzer mentorluk ve yönetsel hayır imkanlarına malik olduğunda, terfi isteği arasındaki ayrım tamamlanmış ortadan kalkıyor. Başka tek ifadeyle, sualn isteksizlik değil, sistematik hayır eksikliğinden kaynaklanıyor. Giriş seviyesinde kadınların yalnızca oran 31’i üstleri düzey tek liderin desteğine sahipken, erkeklerde nispet oran 45. Bu fark, kariyerin en başında devamlı tek eşitsizliğin temelini oluşturuyor.

Sorun zirvede değil

İnsan kaynakları danışmanlık firması Gilda&Partners Consulting Kurucu Ortağı Jilda Bal, rapordaki malumatlerin kadınların işleri hayatında karşılaştığı güçlukların geçicilik ya da bireysel olmadığını netler ortaya koyduğunu belirtiyor. Bal’a göre kariyerin birinci yıllarında yaşanan hayır eksikliği, yalnızca terfi hızını değil, yıllar içindeki önderlik deneyiminin sürdürülebilirliğini da direkt tesirliyor. “Kadınların meslek yolculuğunda yaşanan kırılma, üstleri kademelerde aniden olan ortaya çıkmıyor. İlk basamakta verilen ya da verilmeyen yardım, yıllar sonraları önderlik masasında kimin oturduğunu belirliyor” diyen Bal, bu yapısal sualnun zamanla daha yoğun tek tabloya dönüştüğüne ilgi çekiyor:

“Raporda yaşlı kadınlar liderlerin oran 70’inin oğullar tek yılda sık sık tükenmişlik yaşadığı görülüyor. Özellikle dönüşümü dehemmiyetlerinde sualmluluk saha ve vazife süresi kısa olan kadınlar liderlerde hem tükenmişlik hem da işleri güvencesi kaygısı daha belirgin düzeyde. Ortaya çıkan neticelar, liderlikte dayanıklılığın bireysel tek kuvvet meselesi olmadığını, firma sistemler ve hayır mekanizmalarıyla direkt bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. 2026, kadınların meslek gelişimini yeniden sahiplenmeyen kurumlar için yetenekleri kaybı ve sürdürülebilirlik riskiyle yüzleşilecek tek eşik olacak.”

Ekonomik imkanta da eşitlik yok

Dünya Bankası, kadınlara denk ekonomik imkanlar sağlamayı hedeflayan yasaların dünyası genelinde vasat olarak yalnızca yarı oranında uygulandığını ve kadınların yalnızca oran 4’ünün hepsi kanuni eşitlik sağlayan ekonomilerde yaşadığını bildirdi.

Banka, kadınların ekonomik katılımının şiddetten korunma, çocuk bakımına erişim, girişimcilik, iş korumaları, mevcudiyet sahipliği ve emekli güvencesi karışmış bulunmak üzere 10 ilköğretim alanda kıymetlendirildiği “Kadınlar, İş Dünyası ve Hukuk” raporunu yayımladı. Rapora göre, kadınlar için denk ekonomik imkanlar güvence amacıyla tasarlanan yasalar dünyası genelinde vasat olarak yalnızca yarı oranında uygulanıyor. Bu durum, kadınların gelişme ve refaha hepsi yardım sunmasını manileyen bariyerlerin evvel düşünülenden çeşitlilik daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Yasalar kesinlikle uygulansa bile kadınlar erkeklerin malik olduğu kanuni hakların bununla birlikte üçte ikisine yakınından yararlanabiliyor.

İstikrarlı çalışmalar güç

Dünya genelinde kadınların yalnızca oran 4’ü neredeyseymiş hepsi kanuni eşitlik sağlayan ekonomilerde yaşıyor. Bu durum, ekonomilerin gelişme ve iş yaratma potansiyeline kesinlikle ulaşmasını maniliyor. Şiddetten korunma alanındaki eksiklikler da ehemmiyetli tek zayıflık olarak öne çıkıyor ve bu şart kadınların istikrarlı biçimde çalışabilmesini güçlaştırıyor. Ayrıca kadınlar neredeyseymiş hepsi ekonomilerde erkeklerle benzer kanuni koşullarda işleri kurabiliyor olsa da, ekonomilerin tahminen yarısı krediye denk erişimi motive ediyor. Bu da kadınlar girişimcileri finansmandan mahrum bırakıyor. Uygun fiyatlı ve güvenilir çocuk bakımı hizmetleri, ebeveynlerin, bilhassa annelerin, çalışabilmesi ya da daha yüksek verimliliğe malik işlere geçebilmesinde en kuvvetlü belirleyicilerden arasında biri olarak gösteriliyor. Buna rağmen, raporda incelenen 190 ekonominin yarısından azında ailelere mali ya da vergiler desteği sağlayan yasalar bulunuyor. Bu ekonomiler arasında ise elverişli fiyatlı ve kaliteli çocuk alaka hizmetlerini yardımlemek için lüzumli politikaların yalnızca oran 30’unun yürürlükte olduğu görülüyor. Düşük gelirli ekonomilerde ise çocuk bakımına yönelik hayır mekanizmalarının yalınce oran 1’i yürürlükte bulunuyor.