Karabük'teki orman yangınları sonrası doğal iyileşme süreci projeyle incelenecek

Karabük Üniversitesi (KBÜ) tarafından yürütülen ve TÜBİTAK 1001 programı içerikında yardımlenen tasarıyle geçen yıl Karabük'te meydana gelen koru yangınlarından tesirlenen karaçam sahalarında ekosistemin yeniden yapılanma süreci 36 aylık teknik olarak izlenecek.

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, tasarı yürütücülüğünü KBÜ Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Toprak İlmi ve Ekoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cumhur Güngöroğlu'nun, araştırmacılığını ise Orman Entomolojisi ve Koruma Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kamil Sarpkaya'nın üstlendiği "Karabük Karaçam Ormanlarında Yangın Sonrası Mikorizal, Fungal Komünite ve Vejetasyon Dinamiklerinin İzlenmesi" tasarısi içerikında, hafif, vasat ve yüksek şiddette yangına maruz kalmış sahalarda fungal cemaat dinamikleri ile vejetasyon süksesyonu çözümleme edilecek.

Açıklamada görüşlerine mekan verilen Prof. Dr. Güngöroğlu, tasarınin amacının yangın sonrası restorasyon ve ağaçlandırmalarda, ekosistemin kendini yeniden iyileştirme sürecinde hem temel altında hem da temel üstünde tesirli olan faktörleri ortaya koydu olduğunu belirtti.

Özellikle temel altında mikorizal mantarların ön plana çıktığını bildiren Güngöroğlu, şunları kaydetti:

"Toprak üstünde ise vejetasyonun kendini yenileme sürecinde, temel altı ile temel üstünün birbirleriyle nasıl ilişkili olduğunu araştıracağız. Yangın sonrası ağaçlandırma ve restorasyon tekniklerinde bilinen uygulamaların dışında, temel altı ile temel üstü arasındaki besin alışverişinin yepyeni oluşan ortamda nasıl şekillendiğini kavramak istiyoruz. Bu şekilde yangın sonrasındaki iyileşme süresini kısaltmak ve ormanı ekosistemin öz içerisindeki besin alışverişini iyileştirerek ormanın daha iyice tek ekosistem dinamiğine ulaşmasını amaçlıyoruz."

Güngöroğlu, Karabük'te yaklaşık 17-18 binlerce hektar kızılçam sahasının bulunduğunu vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı:

"Daha önce ağırlıklı olarak kızılçam yangınları görülüyordu. Ancak oğullar yıllarda karaçam yangınları da artmaya ve daha geniş alanlarda meydana gelmeye başladı. Bu durum, bölgenin yangına hassasiyetini tek seviye artırdı. Buradaki karaçam ve kızılçam yangınlarının incelenmesi yangın sonrası iyileşmeler için diğer yangın sahalarındaki karaçam ve kızılçam sahalarına da malumat sağlayacaktır. Özellikle da mikorizal mantarlarla fidanların ya da diğer vejetasyonun ilişkisine bakıp o aradaki süreyi, yangın sonrasındaki iyileşme süresini daha çok kısaltarak hemen ormanın öz dinamiğini iyileşme besin dinamiğini gelişimini arttırmak ve bu da biyolojik çeşitliliğe da katkı sağlayacak."

Proje araştırmacısı Doç. Dr. Sarpkaya da, mikorizal mantarların aslında doğaya yaşam veren mikroorganizmalar olduğunu belirtti.

"Biz şu anda inanılmaz tek doğal laboratuvarın içerisindeyiz." diyen Sarpkaya, "Bugüne kadar yangın sonrası temel üstü vejetasyon ve restorasyonla ilgili birçok çalışma yapıldı. Fakat hem dünyada hem da Türkiye'de bu temel altındaki mikorizal funguslar ya da mantarlar dediğimiz canlılarla alakalı yapılan çalışmalar oldukça sınırlı. Acaba yangın sonrasında doğa kendisini, öz sağlığını nasıl iyileştiriyor? Biz bunu manaaya çalışacağız ve bununla ilgili nasıl mekanizmalar gelişiyor bunu eldeetti istiyoruz. Aynı zamanda yangın sonrasında yapılacak olan çalışmalar, diğer restorasyon çalışmaları için stratejiler geliştirmeyi planlıyoruz." ifadesini kullandı.