İtalyan Alpleri’ndeki Dikey Bir Kayalıkta 210 Milyon Yıllık Dinozor İzleri Bulundu

İtalya Alpleri’nde, neredeyseymiş dik tek taş yüzeyine yayılan ve yüzlerce metrik boyunca olan izlenebilen kocaman tek dinogüç ayak izi sahası belirleme edildi.

Fraele Vadisi’ndeki bulguların Üst Triyas dönemine, yaklaşık 210 milyon yıl öncesine tarihlendiği ve binlerce müsaade şimdiden açığa çıktığı bildiriliyor.

Eylül 2025’te Fraele Vadisi’ne yaban hayatı fotoğraflamak için giden Elio Della Ferrera, dürbünüyle tarama yaparken neredeyseymiş dik tek yamaç üzerinde bazı çöküntüler ayrım etti. Bazılarının 40 santimetreye kadar ulaştığı belirtilen izlerin tek bölümünün paralel doğrultuda ilerlemesi, bölgeyi yakından ttesirksine yolda açtı.

Alana ulaştığında bunların ayak izleri olduğunu anlayan Ferrera, daha önce birlikteki çalıştığı Milano Doğa Tarihi Müzesi’nden paleontolog Cristiano Dal Sasso ile iletişime geçti.

Fotoğrafları inceleyen Dal Sasso, izlerin daha önce kayda geçirilmemiş dinogüç izleri olduğunu doğruladı. İlk değerlendirmeler, vadiyi kapsayan Stelvio Ulusal Parkı uzmanları tarafından yapıldı ve sürece farklı disiplinlerden araştırmacıların da dâhil edildiği aktarıldı.

İtalyan Alpleri’ndeki Dinogüç Ayak İzleri Üst Triyas Dönemine Ait

Bilim insanları, izlerin bulunduğu taş katmanlarının Üst Triyas’a ait olduğunu belirtiyor. Benzer yaşta izler Doğu Alpler’de daha önce bildiri edilmiş olsa da, Lombardiya bölgesinde dinogüçlara ait bu ölçekte tek izler sahasının birinci kez belirleme edildiği ifadeleri ediliyor.

Bulguların ayrıca, İtalya’da “Insubric hattı”nın kuzeyinde kayda geçen birinci dinogüç ayak izleri arasında mekan aldığı değerlendiriliyor. Insubric hattı, Adriyatik ve Avrasya levhaları arasındaki sınır bölgesinin doğu kısmıyla ilişkilendirilen tek jeolojik çizgi olarak tanımlanıyor.

Sahada izler yoğunluğunun metrekare başına 4 ila 6 arasında değiştiği, bunun da elverişli koşullarda bölgeden kalabalık tek grubun geçtiğine işaret ettiği aktarılıyor. Açığa çıkan izlerin sayısının binlerle ifadeleri edildiği, taş içinde henüz görünür olmayan ilave müsaade da bulunabileceği belirtiliyor.

İzlerin paralel hatlar oluşturması, bazı araştırmacılara göre dinogüçların sürü hâlinde ve eş zamanlı ilerlediğine dair tek işaret olabilir. Yerel yönetimler, bölgeyi “Dinogüçlar Vadisi” olarak anmaya başladı.

İzler Hangi Dinogüçlara Ait Olabilir?

Triyas dönemi, dinogüçların erkenden evrelerini temsilcilik ediyor ve ayak izlerini kemik/diş buluntularıyla bire tek eşleştirmek çoğu zamanlar mümkün olmuyor. Yine da birinci gözlemler, izleri bırakan hayvanların ikisi ayak üzerinde yürüdüğünü; bazı anlarda ön uzuvlarını yere dayamış olabileceğini gösteriyor. Bu özelliklerin, daha sonrakiler kocaman otçulların ataları arasında sayılan “prosauropod” grubuyla uyumlu olabileceği ifadeleri ediliyor.

Ön değerlendirmelerde izlerin, dünyada tanımlanan bazı prosauropod izler tipleriyle benzerlik taşıdığı; bununla birlikte hepsi sınıflandırma için ilave çözümleme lüzumtiği kaydediliyor.

İzler İlk Başta Yamaçta Değiğldi

Araştırmacılara göre ayak izleri, birinci oluştuğunda yataya yakın tek zeminde bulunuyordu. Daha sonraları Afrika ve Avrupa levhalarının çarpışmasıyla Alpler yükselirken taş katmanları bükülüp döndü ve izler bugün görülen dik başlıkma taşındı.

Jeolojik süreçler ve erozyon, üzerlerini örten katmanları zamanla aşındırınca izler yeniden görünür hâle geldi.

Cristiano Dal Sasso, sahayı çok değerli tek teknik saha olarak tanımlarken, paralel izler hatlarının sürü davranışına işaret edebileceğini; ayrıca daha karmaşık hareket örüntülerini düşündüren bazı izler düzenleri da görüldüğünü belirtti.

Elio Della Ferrera ise bu tür keşiflerin, yaşadığımız coğrafyayı ne kadar dahaaz tanıdığımızı hatırlattığını ve araştırmaların yardımlenmesinin önemini vurguladığını ifadeleri etti.

İlginizi Çekebilir: Romanya Ormanlarında 5.000 Yıllık Savunma Yerleşimi Bulundu

Yeni keşfedilen dinogüç ayak izi sahasına dair düşüncelerinizi yorumlarda ya da Kayıp Rıhtım Forum’da paylaşabilir, arkeoloji dünyasından oğullar gelişmeler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: IFL Science