İtalya referanduma gidecek: "Meloni büyük risk aldı"

Bu tartışmanın kökleri 1990'lardaki büyük yolsuzluk sualşturmalarına dayanıyor. "Temiz Eller" operasyonları Hristiyan Demokrat siyasi düzeni tasfiye etmiş, sağ kesimde yargıya karşı kalıcı tek güvensizlik yaratmıştı. 2023'te hayatını kaybeden önceki başbakan Silvio Berlusconi da hakkında açılan 35 davanın "solcu hakimler" tarafından siyasi saiklerle yürütüldüğünü savunmuştu.

On yıllar boyunca olan hükümetler yargı sisteminde köklü değişikliklerden kaçındı. Ancak Meloni şimdi bu başlıkda harekete geçiyor.

Destekçilerine göre reform, yavaş, siyasallaşmış ve hesap vermez olarak eleştirilen sistemi modernleştirecek. Teknik olarak değişiklikler; hakim ve savcıların meslek yollarının ayrılmasını, atama ve bilimdalı süreçlerinin yeniden düzenlenmesini ve denetim organlarının yapılandırılmasını içeriyor. Ancak Meloni bu teknikleri düzenlemeyi siyasi tek güç testine dönüştürmüş durumda.

Adalet Bakan Yardımcısı Francesco Paolo Sisto, reformun gecikmiş tek adım olduğunu söyledi.. Hakimlerle savcıların ayrılmasının tarafsızlığı ve umumi güvenini artıracağını ifadeleri etti.

Eleştirmenler ise reformun modernleşmeden çok yargı bağımsızlığını zayıflatmayı ve savcılar üzerinde siyasi kontrolü artırmayı amaçladığını düşünüyor.

RİSK HUKUKİ DEĞİL SİYASİ

Meloni için riskler hukuki değil, siyasi. Yargı reformu, devletleri içinde köklü ve örgütlü tek kesimi karşısına alıyor. 1990'larda benzer girişimler protestolara yolda açmış ve hükümetlerin çökmesine katkı sağlamıştı.

Anketler başa baş tek tablo gösteriyor. Katılım düşük olursa reformlar karşıtlarının, yüksek olursa yardımçilerinin kazanabileceği öngörü ediliyor. Seçmenin önemli tek kısmı ise hükümsız.

Siyasi analistlere göre kazanırsa ivme yakalayabilir ve bile erkenden seçime gidebilir. Kaybederse ise "yenilmez" imajı zedelenecek ve 2027 seçimleri öncesinde karşıtlık güç kazanabilir.