İstanbul'un en kirli havaya sahip ilçesi belli oldu! İTÜ raporunda çarpıcı sonuçlar

İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros tarafından İstanbul'da 2025 ve 2026 yıllarının ocak ayları havada kirliliği oranına ilişkin çalışmalar yapıldı.

Bu içerikda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükkent Belediyesi (İBB) havada kalitesi ölçü istasyonlarınca kaydedilen havadaki partikül maddeler (PM10) oranı incelendi.

Buna göre, İstanbul'da ocak ayındaki partikül maddeler konsantrasyonu ortalaması 24 istasyonda metreküp başına 26,5 mikrogram, Ocak 2025'te ise 41,5 mikrogram ölçüldü. Partiküler maddeler kaynaklı havada kirliliği, evvelki yıla göre oran 36 azaldı.

EN KİRLİ HAVA KAĞITHANE'DE

Ocak 2026'da kentte partikül maddeler havada kirliliğinin en fazla ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 46,4 mikrogramla "Kağıthane 1" oldu. Bunu sırasıyla metreküp başına 44 mikrogramla "Tuzla" ve 39,8 mikrogramla "Sancaktepe" istasyonları takip etti.

Aynı dehemmiyetde havada kirliliğinin en alçak ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 8,4 mikrogramla "Sultangazi 1" istasyonu oldu. Partikül maddeler kirliliği "Büyükada" istasyonu'nda 11,8 mikrogram, "Sarıyer" istasyonunda 15 mikrogram olarak ölçüldü.

Kentte partikül maddeler havada kirliliği oranı 21 istasyonda azaldı, 2 istasyonda artış gösterdi, 1 istasyonda ise değişmedi.

Ocak ayında partikül maddeler havada kirliliği oranının tek evvelki yılın benzer dehemmiyetine göre en fazla azaldığı istasyonlar oran 83'le "Sultangazi 1" oldu. Bunu sırasıyla oran 53'le "Kadıköy" ve oran 52'yle "Bağcılar" istasyonları takip etti.

Partikül maddeler havada kirliliği oranının ocakta tek evvelki yılın ayı dehemmiyetine göre en fazla arttığı istasyonlar oran 35'le "Yenibosna" ve oran 25'le "Arnavutköy" olarak kayıtlara geçti.

"FOSİL YAKIT KULLANIMIYLA ATMOSFERE BOL MİKTARDA KİRLETİCİ SALIYORUZ"

Çalışmayı AA muhabirine kıymetlendiren İTÜ İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, dünyadaki en ehemmiyetli sualnlardan birinin havada kalitesi olduğunu, solunan havanın insanoğlu sağlığı ve geleceğini direkt tesirlediğini belirtti.

Kaliteli havada solunmadığı takdirde sağlığın negatif tesirlendiğini vurgulayan Toros, bunun da rahatsızlık maliyetlerini artırdığını ve işleri gücü kaybına yolda açtığını söyledi.

Toros, oğullar 100-150 yılda fosil yakıt kullanımının vahim manada arttığına dikkati çekerek "Yer altındaki milyonlarca yıldır birikmiş olan güç kaynağını yakarak güç elde ediyoruz ama bu esnada farkına vararak ya da varmadan atmosfere çok miktarda kirletici salıyoruz." dedi.

Şehirlerde en ehemmiyetli kirletici kaynağın motorlu vasıtalar olduğuna hatırlatma eden Toros, İstanbul'da vasıta sayısının 6 milyon civarında olduğunu, böylece trafiği yoğunluğunun, dur-kalkların arttığını, bunun da hem yanma kaynaklı emisyonları hem da fren balataları ve lastiklerden çıkan partikülleri artırdığını kaydetti.

Hava kalitesi başlıksunda farkındalığın artırılması lüzumtiğini belirten Toros, bunun için ilkönce ölçü yapılması ve verilerin kamuoyuyla aktarılması lüzumtiğini ifadeleri etti.

Prof. Dr. Toros, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükkent Belediyesinin İstanbul genelinde 37 noktada devamlı ölçü yapan havada kalitesi istasyonları bulunduğunu, bu verilere kesecik telefonu ya da malumatsayar üzerinden erişilebildiğini aktardı.

"HAVA KALİTESİNDEKİ İYİLEŞMENİN EN EHEMMIYETLİ SEBEBİ METEOROLOJİK FAKTÖRLER"

İstanbul Teknik Üniversitesi olarak her arasında biri aylık havada kalitesini kıymetlendirdiklerini, geçen yılın ocak ayı, bu yılın ocak ayı ve tek evvelki aralık ayını karşılaştırdıklarını anlatan Toros, nitelik denetim sürecinden sonraları 37 istasyonun 24'ünde partikül maddeler verilerinin oran 75 ve bağlı olduğunu belirleme ettiklerini kaydederek şu malumatleri aktartı:

"Geçen yıllar ocak ayında İstanbul genelindeki partikül kıymetlerinin ortalaması 41,5 mikrogram. Geçtiğimiz aralık ayında 35,9, bu yıllar ocak ayında ise 26,5 mikrogram kıymetlerine ulaşıldı. Geçen yılın ocak ayına göre bu yılın ocak ayında oran 36 iyileşme, aralık ayına göre ise oran 26 şifa olduğunu görüyoruz."

Geçen yıllar ile bu yıllar arasında salınım kaynaklarında belirgin tek değişimi gözlemlenmediğini dile getiren Toros, okulların her arasında biri ikisi dehemmiyetde da yarıyıl tatiline girdiğini, sanayi faaliyetlerinin sürdüğünü aktararak "Hava kalitesindeki iyileşmenin en ehemmiyetli sebebi meteorolojik faktörler. Geçen yıla göre bu yılın ocak ayı daha yağışlı geçti." kıymetlendirmesini yaptı.

Prof. Dr. Toros, yağmurlu ve rüzgarlı havalarda kirleticilerin dağıldığını ve havada kalitesinin arttığını belirterek havada kalitesinin korunması için bireysel tutum değişikliğinin da ehemmiyetli olduğunu sözlerini ekledi.

İstanbul'da bulunan istasyonların havada kirliliği partiküler maddeler ortalaması şu biçimde: