İsrail basınından çarpıcı analiz! 'Yeni düzenin başlangıcı' diyerek duyurdular: 'Daha az ABD, daha çok Türkiye'

MİLLİYET.COM.TR / Orta Doğu’da ABD-İsrail ve İran hattındaki savaşı her arasında biri geçen gün şiddetini artırıken İsrail basınından Haaretz’de yayımlanan kaydadeğer analiz, savaşın gölgesinde biçimlenen yepyeni kuvvet dmanierini mercek altına aldı.

Hayfa Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları uzmanı olan Elad Giladi imzalı analizde, Körfez devletlerinin ABD’ye bağımlılığı azaltacak yepyeni tek asayiş mimarisi arayışında olduğunu talep edildi.

‘KAPALI KAPILAR ARDINDA DİPLOMATİK TEMAS’

Giladi “İsrail ve ABD, İran'la savaşırken ve dikkatler ordu cepheye odaklanmışken, Riyad’da perde geride çeşitlilik daha eleştirel tek aşama işliyor. Kapalı kapılar ardında yürütülen diplomatik temaslarda Körfez devletleri, yalnızca savaşa ne şekilde karşılık vereceklerini değil, savaşı sonrası dehemmiyetde asayiş düzeninin ABD’ye bağlı olmadan ne şekilde biçimleneceğini tartışıyor” ifadelerini kullandı.

‘ANKARA’NIN ROLÜ YALNIZCA KİLİT DEĞİL’

Bu yepyeni denklemde Türkiye’ye değişik parantez açan Giladi “Ankara’nın rolü ise yalnızca ‘kilit’ değil, gittikçe belirleyici tek oyuncu olarak öne çıktığına ilgi çekerek “Körfez devletleri açısından Türkiye tekbaşına yepyeni dehemmiyetin biçimlenmesinde etkin görev oynayabilecek kuvvetlü tek başlıkmda. Ankara ile Riyad ve Abu Dabi arasında yıllar süren gerilimin ardından ilişkilerin iyileşmesi ve stratejiklik boyuta taşınması, Türkiye’nin bölgedeki ağırlığını daha da artırmış durumda” kıymetlendirmesinde bulundu.

Analizde, Türkiye’nin Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan ile asayiş işleri birliği başlıksunda çarpıcı adımlar attığını ifadeleri eden Giladi “Özellikle Suudi Arabistan’da ehemmiyetli tek zihniyet değişimi var. Bu değişimin temelinde ise ABD’ye tekbaşına başına güvenmenin yeterlilik olmadığı fikirsi yatıyor” dedi.

‘DAHA AZ ABD, DAHA ÇOK ÇEŞITKİYE’

Giladi, savaşı sonrası tabloya ilişkin çarpıcı tek öngörü da aktartı. İsrailli bilirkişi “Savaştan sonra, dahaaz ABD, daha çeşitlilik Türkiye'nin mekan aldığı yepyeni tek mahalli düzen görebiliriz. Ankara’nın yalnızca şimdiki dmanierde değil, savaşı sonrası kurulacak yepyeni asayiş mimarisinde da orta tek görev oynayabilir” ifadesinde bulundu.

‘BÖLGESEL DİPLOMASİ GÜCÜ’

Suudi perspektifine göre meselenin ABD’nin yerini eldeetti değil, asayiş kaynaklarını çeşitlendirmek olduğunu öne süren Giladi “Bu noktada Türkiye, malik olduğu gelişmiş müdafaa sanayisi, operasyonel kabiliyeti ve mahalli diplomasi gücüyle diğer aktörler arasında öne çıkıyor. Pakistan stratejiklik kabiliyetleriyle, Mısır ordu derinliğiyle, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ise mali kuvvetleriyle bu yepyeni yapının parçaları olarak karşımıza çıkıyor” dedi.

‘YENİ DÜZENİN BAŞLANGICI’

Devam eden savaşın bu dönüşümü hızlandırdığına ilgi çeken İsrailli bilirkişi analizinde oğullar olarak “Mevcut savaş, yepyeni tek mahalli düzenin başlangıcı olabilir. Bu düzende asayiş sualmluluğu kademeli olarak ABD’den mahalli aktörlere kayacak ve Türkiye’nin bu aşamateki tesirsi daha görünürlük hale gelecek” yorumunda bulundu.