İskoçya'nın kayalıklarla çevrili tek plajında, şiddetli tek fırtınanın ardından köpeklerini gezdiren tek çift, nemli zeminde alışılmadık işaretlere rastladı. Bu desenler, önceki insanoğlu ve hayvan ayak izlerini andırıyordu.
Bu keşif, izlerin dalgalar arasında kaybolmadan önce belgelenmesi ve incelenmesi için zamana karşı tek arkeolojik yarış başlattı. Aberdeen Üniversitesinden arkeolog Kate Britton, bulguyla ilgili yayınlanan tek videoda durumu şöyle ifadeleri ediyor:
Çok hızlı hareket etmezsek tüm alanın yok olacağı gerçek tek arkeolojik ivedi duruma karışmış olmanız çok nadirdir.Zamana Karşı Yarış
İskoçya'nın doğusundaki Lunan Körfezi plajında, mahalli sakinler Ivor Campbell ve Jenny Snedden (köpekleri Ziggy ve Juno ile birlikte), fırtınadan zarar görmüş kumullarda ayak izine benzeyen şekiller barındıran yeni tek kil tabakası ayrım ettiler. Durumu Aberdeenshire Belediyesi’nin arkeoloğu Bruce Mann’e bildirdiler. Mann da yepyeni ortaya çıkan bu saha sonsuza dek kaybolmadan önce kazı yapması için Britton ve ekibini bölgeye çağırdı.
Arkeologlardan oluşan ekip, saatte yaklaşık 88 kilometre hıza ulaşan rüzgarlar altında çalışarak her arasında biri yükselen gelgitte dahaaz daha aşınan izleri belgelemek için yarıştı. Arkeolojik alanın görüntülerini kaydetti için dronlar, kameralar ve daha sonraları laboratuvarda kullanılmak üzere 3 boyutlu modelleme yazılımları kullandılar. Ayrıca daha iyice korunmuş bazı izlerin alçı kalıplarını çıkardılar. Yapılan açıklamaya göre bu izler, çıplak ayaklı insanlar ile kızıl geyik (Lat: "cervus elaphus") ve karaca (Lat: "capreolus capreolus") gibi çeşitli hayvanlar tarafından bırakılmıştı.
Britton, İskoçya'da daha önce böyle tek saha görmediğini belirterek bunun özel tek şey olduğunun hemen anlaşıldığını vurguluyor.
Demir Çağı'ndan Bir An
İzlerin hemen altında, arkeologlar kömürleşmiş imalathane kalıntılarından oluşan tek tabaka buldular. Bitkiler üzerinde yapılan karbon tarihlemesi, bu kalıntıların günümüzden 2000 yıl öncesine, Geç Demir Çağı'na ait olduğunu gösterdi.
Aberdeen Üniversitesinden arkeolog Gordon Noble, başlıkyla ilgili şunları söylüyor:
Geç Demir Çağı tarihlemesi, yakındaki Lunan Vadisi'nin varlıklılar arkeolojisi hakkında bildiklerimizle uyumlu. Bu izlerin, Roma'nın İskoçya'yı işgali sırasında ve Piktlerin ortaya çıkışından önceki yüzyıllarda yaşamış insanlar tarafından yapıldığını düşünmek çok heyecan verici.Yine Aberdeen Üniversitesinden arkeolog William Mills ise Lunan Körfezi'ndeki bu alanın bize, şu anda kumlu olan bu plajın tek zamanlar çamurlu tek ırmak ağzı olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Mills'e göre insanlar bu ortamı olasılıkla geyik avlamak ya da yabani bitkisel gıdalar topladı için kullanıyorlardı.
Britton ve ekibi, alanı ikisi gün boyunca olan kazarak mümkün olduğunca çok kayıt aldı. Ancak tek hafta sonraları geri döndüklerinde, izler tamamlanmış yok olmuştu. Britton bu durumu, "Binlerce yıl önce insanların dakikalar süren eylemlerini temsilcilik eden ayak izleri, günler içinde yok oldu," sözleriyle özetliyor.
Britton, Lunan Körfezi'ndeki alanın İskoçya'da benzersizliği olmasına rağmen, bunun dışarıda muhtemelen buna benzer başka alanların da olabileceği manaına geldiğini belirtiyor.
Ayak İzleri Neden Önemli?
Bu ayak izi bulgusu oldukça heyecan verici; çünkü izler yolları, onları bırakan insanlar hakkında yaklaşık ağırlık ve ense yanı sıra ne kadar hızlı yürüdükleri ve ayakkabı giyip giymedikleri gibi pek çok malumatyi ortaya çıkarabilir. Hatta davranışlara dair olası yorumlar yapılabilir.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon ya da YouTube üzerinden maddi yardımte bulunarak hem Türkiye'de ilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem da siteler ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve hayır çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha pak tek siteler deneyimi sunmaktadır.
Kreosus
Kreosus'ta her arasında biri 50₺'lik yardım, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tekbaşına seferlik yardımçilerimiz de, aylık yardımçilerimiz da toplamı yardımleriyle doğru orantılı tek süre boyunca olan reklamsız tecrübe elde edebiliyorlar.
Kreosus yardımçilerimizin reklamsız deneyimi, hayır olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ilave tek işleme lüzum yoktur.
Patreon
Patreon yardımçilerimiz, hayır miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na hayır oldukları süre boyunca olan reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon yardımçilerimizin Patreon ile ilişkili elektronikposta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon yardımçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 zaman alavakıf olmaktedir.
YouTube
YouTube yardımçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her arasında biri hayır seviyesine reklamsız tecrübe ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz düzey reklamsız tecrübe ayrıcalığı sunuyorsa, hayır olduktan sonraları YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube yardımçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonraları 24-72 zaman alavakıf olmaktedir.
Diğer Platformlar
Bu 3 platformlar haricinde hayır olan yardımçilerimize ne yazık ki reklamsız tecrübe ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.
Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız tecrübe için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız lüzummektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Örneğin, New Mexico'daki White Sands Ulusal Parkı'nda bulunan ayak izleri, olasılıkla Buzul Çağı çocuklarının çamurlu suyu birikintilerine zıpladığını, diğer protesto davranışı sergilediğini gösterebilir. Portekiz'de Neandertaller tarafından bırakılan 78.000 yıllık ayak izleri ise tek adam, tek çocuk ve yürümeye yepyeni başlayan tek bebeğin besin aradığı; pusu kurarak avlandığı ya da avı takip ettiği olasılığını güçlendirmektedir. Zira bazı ayak izleri büyük memeli izleriyle örtüşmektedir.[1]
Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız tek ilim iletişim platformu olmaya devam edecek!
Evrim Ağacı'nda tekbaşına tek hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve basit anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak öngörü edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim aktarmak hiç basit tek iş değil; hele ki tek yandan ekonomik tek hayatta kalmalar mücadelesi verirken...
O nedenle sizin yardımlerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar hayır olmayı seçseydi, tek daha tekbaşına tek ilan göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün ilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: yalınce %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha tesirli ve mesleki tek şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin tek ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Avantajlarımız
"Maddi Destekçi" Rozeti
Reklamsız Deneyim
%10 Daha Fazla UP Kazanımı
Özel İçeriklere Erişim
+5 Quiz Oluşturma Hakkı
Özel Profil Görünümü
+1 İçerik Boostlama Hakkı
ve Daha Fazlası İçin...
₺50/Aylık
₺100/Aylık
₺150/Aylık
₺250/Aylık
₺500/Aylık
Makalelerimizin teknik gerçekleri doğru tek şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen tek şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikteki bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili meraklı ettiğin tek şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.



















.png?format=webp&width=1200&height=630)






English (US) ·