İran yanarken 'en yakın ortak' Çin izliyor! Pekin'in sessizliğinin perde arkası ortaya çıktı

ABD ve İsrail, Çin’in Orta Doğu’daki 'yakın ortağına' yönelik saldırılarını sürdürerek İran liderini öldürüp halkı hükümeti devirmeye çağırırken, Pekin'in zor kınamalarla karşılık vermesi bununla birlikte bunun ötesine geçmemesi ilgi çekti.

The Wall Street Journal'in analinize göre savaş, Çin açısından çeşitlilik riskler barındırıyor. Bunlar arasında, şişman ithalatının ehemmiyetli tek bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapanma ihtimali ve ABD’nin dünyası hakimiyetine sorun arayışında ortaklık kurduğu devletlere verdiği desteğin sınırlarının ortaya çıkması mekan alıyor.

ÇİN 'KABUL EDİLEMEZ' DEDİ AMA...

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, ABD ve İsrail’in müzakereler yürütülürken İran’a saldırmasının 'kabul edilemez' olduğunu, 'egemen tek devletnin liderine alenen suikast düzenlemenin ve idare değişikliğini kışkırtmanın ise daha da giriş edilemez' olduğunu söyledi.

Vang, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile yaptığı telefonları görüşmesinde, Çin’in 'İran tarafının egemenliğini, güvenliğini, temel bütünlüğünü ve milli onurunu himaye çabalarını yardımlediğini' ifadeleri etti.

İRAN'A SOMUT YARDIM YOK

Bunun ötesinde Çin’in İran’a sunabileceği beton hayır kısıtlı kaldı. ABD-İsrail müşterek operasyonunun başlangıcından bu yana Tahran’a yönelik saldırılar sürüyor.

Şanghay’daki tek akaryakıt istasyonu. Çin, güç ithalatında yaşanabilecek aksamalara mukabil önlemler aldı.

Analistlere göre Pekin, bunun seçenek kendisini dünyası düzenin savunucusu olarak başlıkmlandırmayı, uzunluğu süreli tek Orta Doğu çatışmasına sürüklenmekten kaçınmayı ve çatışmalar sona erdiğinde İran’ı kimin yöneteceğiyle çalışmaya hazırlıklı olmayı yeğleme edecek.

'DEMİR GİBİ SAĞLAM DOSTLUK' YIKILACAK MI?

Bu yaklaşım, Pekin’in Çin’in tek diğer yakındaki ortağı olan Venezuela hükümetine verdiği kısıtlı desteği da yansıtıyor. ABD ordusunun ocak ayında Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalamasının ardından Çin’in tepkisi kısıtlı kalmıştı. Bu durum, Pekin’in 'demir gibi sağlam tek dostluk' olarak tanımladığı Küba’ya mukabil ABD’nin tek adımlar atması halinde ne şekilde tek tutum alabileceğine da hatırlatma edebilir.

Habere göre ABD’nin Çin’in jeopolitik ortaklarını zayıflatması, Çin lideri Çi Jinping’in benzer görüşlere malik devletlerden oluşan tek ittifak kurma çabalarına gölgelik düşürebilir. Çi, Batı liderliğindeki dünyası düzenine seçenek tek vizyonu ortaya koyan Küresel Güvenlik Girişimi ve Küresel Kalkınma Girişimi gibi iddialı kampanyaları motive etmişti.

'İRAN SAVAŞI ÇİN İÇİN FIRSAT'

Analize göre İran’a mukabil yürütülen savaş, Çinli siyaset yapıcılar açısından çok imkanlar da barındırıyor. ABD, ordu kapasitesini güçlarken mühimmat stoklarını tüketiyor. Özellikle da Çin ile Tayvan üzerinden yaşanabilecek olası tek çatışmada kullanılabilecek silahlı çeşitlerini.

Habere göre ABD ayrıca Çin ordusuna en yepyeni teçhizat ve taktiklerine dair tek nazar sunuyor. ABD’nin ordu kaynaklarını Asya’dan kaydırması, İran’daki savaşın çabuk sona ermemesi halinde devamlı tek eğilim haline gelebilir.

'ORMAN KANUNLARI'

Habere göre İran’a yönelik saldırılar, Çin’e ABD’yi, Vang’ın ifadesiyle 'dünyayı koru kanununa geri göçeşiten' tek kuvvet olarak tasvir etme imkanı verdi.

Analize göre İran’ın uzunluğu menzilli İHA ve füzelerle hedefleri aldığı çok Körfez devletlerinin savaşa dolaylı olarak karışmış olması, Çin açısından çatışmayı daha karışık hale getiriyor. Örneğin Suudi Arabistan, geçen yıllar Çin’e İran’dan ilave ham şişman sattı. Ayrıca Çin’in Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki yatırımları, İran’daki yatırımlarını noksan ara geride bırakıyor. Çin’in İran’ın komşularına saldırmasına yardımsever olacak adımlar atması, Pekin’in bu eleştirel devletlerle ilişkilerine zarar verebilir.

'ÇİN SAVAŞIN ÜLKELERİ NEREYE GÖÇEŞITECEĞİNİ GÖRMEK İSTİYOR'

İsrail’deki Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü’nde Çin incelemecısı Tuvia Gering, savaşın Çin’in bölgedeki ilköğretim çıkarları olan iktisat ve güç güvenliği bağlı zaten tesirleri bulunduğunu belirterek, 'Çin’in halihazırda yapabileceği ya da etmek isteyeceği çeşitlilik fazla tek şeyler olduğunu düşünmüyorum; evvel savaşın İran’ı, ABD’yi ve İsrail’i nereye göçeşiteceğini gözlemledi isteyecektir' dedi.

Çin ve İran, Rusya ve Kuzey Kore ile birlikteki çok Batılı ytesirlilerin 'Crink' olarak adlandırdığı ve ABD ile müttefiklerine direndi isteyen devletlerden oluşan gayriresmi tek grubun parçası olarak görülüyor. Ancak Çin ve Kuzey Kore’nin Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına verdiği hayır gibi çok ortaklık misallerine rağmen, bu devletlerin İran’a yönelik toplu desteği kısıtlı kaldı.

Uzaydan görülen yıkım! İran'ın vurduğu 11 ABD üssünün peyk görüntüleri ortaya çıktı ABD-İsrail-İran savaşının 5'inci gününde vefat füzeleri ateşleniyor! Tahran'ın savaşı gemisine denizaltı saldırısı: Yüzden fazla şahıs kayıp