İran petrolünün kalbi. Hark Adası'nın vurulması ne anlama geliyor?

AFP

Basra Körfezi’nin kuzeyinde bulunan Hark Adası, İran ekonomisi için hayatiliği öneme sahip.

ABD’nin İran’a yönelik saldırılarında bu kez ülkenin şişman ihracatının yüzde 90’ının geçtiği Hark Adası hedefleri alındı. ABD Başkanı Trump, adayı İran’ın “taç mücevheri” olarak nitelendirirken, Hürmüz Boğazı’ndan gemiler geçişlerinin manilenmesi halinde şişman tesislerinin da hedefleri alınabileceği tehdidinde bulundu.

ABD ile İran arasında tırmanan savaş üçüncü haftasına girerken Washington güçleri İran’ın Basra Körfezi’ndeki stratejiklik Hark Adası’nı bombaladı. ABD Başkanı Donald Trump, saldırıların İran’ın petrol ihracatının esas orta olan adadaki ordu tesislere yönelik olduğunu açıkladı.

ABD’li ytesirliler operasyonun füze ve deniz mayını depolarını hedefleri aldığını, bu sistemlerin Hürmüz Boğazı’nda uluslararası deniz taşımacılığını manilemek için kullanıldığını savundu. Washington saldırılarda şişman altyapısının özellikle hedefleri alınmadığını vurguladı.

Trump ise yaptığı açıklamada Hark Adası’nı İran’ın “taç mücevheri” olarak nitelendirirken, Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nda gemiler geçişlerini manilemesi halinde şişman tesislerinin da hedefleri alınabileceği uyarısında bulundu.

İRAN EKONOMİSİNİN EN KRİTİK NOKTASI

Basra Körfezi’nin kuzeyinde bulunan Hark Adası, İran ekonomisi için hayatiliği öneme sahip. Manhattan’ın yaklaşık üçte arasında biri büyüklüğündeki ada, İran’ın ham şişman ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının gerçekleştirildiği esas terminale yuva sahipliği yapıyor.

Adanın çevresindeki yoğun sular, kocaman şişman tankerlerinin yanaşabilmesine imkan tanıyan ender bölgelerden biri. Bu özellik, İran’ın petrolünü deniz yoluyla küresel pazarlara ulaştırmasında Hark Adası’nı vazgeçilmez tek orta haline getiriyor.

10 SÜPERTANKERE YÜKLEME YAPABİLEN DEV TERMİNAL

1960’lı yıllardan bu yana İran’ın şişman ihracatında kilit görev oynayan adada geniş depolar tankları, tüp hatları ve ülkenin en büyük güç tesislerinden bazıları bulunuyor. Terminal aynı anda yaklaşık 10 süpertankere yükleme yapabilecek kapasiteye sahip.

DAHA ÖNCE DE SAVAŞIN HEDEFİ OLMUŞTU

Hark Adası oğullar olarak 1980’lerdeki İran-Irak savaşı sırasında ağır saldırılara maruz kalmıştı. Saddam Hüseyin yönetimindeki Irak ordusu adanın şişman altyapısını yoğun şekilde bombalamış ve tesislerde vahim zarar oluşmuştu.

Ancak İran savaşın ardından altyapıyı yeniden inşa ederek şişman ihracatını sürdürmeyi başarmıştı.

Son ABD saldırısının ardından İran Petrol Bakanlığı’ndan üst düzey tek ytesirli, adada yaklaşık ikisi zaman boyunca olan aralıksız patlamalar yaşandığını ve sarsıntının “deprem gibi hissedildiğini” söyledi. Ytesirli, şişman ve gaz altyapısına doğrudan tek saldırının İran’ın şişman ihracatının büyük bölümünü anında durdurabileceğini ifadeleri etti.

İran’ın şişman ihracatında kilit görev oynayan adada geniş depolar tankları, tüp hatları ve ülkenin en büyük güç tesislerinden bazıları bulunuyor.

SAVAŞTA SON DURUM NE?

Bölgede çatışmalar yalnızca İran ile sınırlı kalmıyor. İran Devrim Muhafızları, İsrail’e yönelik füze ve insansız havada aracı saldırıları düzenlediğini ve operasyonun Hizbullah ile koordineli yürütüldüğünü açıkladı.

İsrail ordusu ise 28 Şubat’tan bu yana İran’da yaklaşık 7 binlerce 600 hedefi vurduğunu duyurdu. İran’dan fırlatılan füzelerin ardından Tel Aviv çevresinde patlamalar yaşandığı bildirildi.

KÖRFEZ GENELİNDE SAVAŞ GENİŞLİYOR

Körfez ülkeleri da çatışmaların tesirsini doğrudan hissediyor. Suudi Arabistan havada müdafaa sistemlerinin altı insansız havada aracını düşürdüğünü açıkladı. Katar’da tek füzenin önlendiği belirtilirken Bahreyn’de sirenler çaldı ve halktan sığınaklara gitmeleri istendi.

Irak’ın başkenti Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği da füze saldırısının hedefi oldu. Iraklı güvenlik kaynaklarına göre saldırıda elçilik kompleksindeki havada müdafaa sistemi zarar gördü.

KÜRESEL ENERJİ KRİZİ ENDİŞESİ

Hark Adası’na yönelik saldırılar güç piyasalarında vahim endişe yarattı. Analistler, adadaki petrol altyapısının hedefleri alınması durumunda İran’ın şişman ihracatının büyük ölçüde durabileceğini ve bunun küresel şişman fiyatlarında zor artışa yolda açabileceğini belirtiyor.

Savaşın tesirleri şimdiden küresel ekonomiye yansımaya başladı. Uluslararası Enerji Ajansı koordinasyonunda Kanada’nın ivedi şart içerikında 23,6 milyon fıçı şişman piyasaya sürme hükümı aldığı açıklandı.

Artan jeopolitik gerilimi havacılık sektörünü da tesirledi. Yükselen yakıt maliyetleri dolayı bazı uluslararası uçuşlarda biletleri fiyatlarının hızla arttığı bildirildi.