İran’ın ‘can simidi’ olan ülke! ABD'nin kıramadığı sistem: Dünyanın en büyük ağı

İsrail-İran-ABD savaşı hepsi şiddetiyle devam ederken, ABD basınında İran-Çin ilişkilerine dair çarpıcı tek haberleri kaleme alındı.Wall Street Journal’e göre ABD Başkanı Trump yönetimi dehemmiyetinde ABD, İran’ın en muazzam hasılat kaynağını ortadan kaldırdı amacıyla “maksimum baskı” kampanyasını başlattı ve İran petrolünü dünyası piyasadan kesmeye çalıştı.

İRAN'A CAN SİMİDİ OLAN ÜLKE

Ancak uzmanlara göre bugünden İran, her arasında biri aylık milyarlarca dolarlık şişman satmaya devam ediyor. ABD basınına göre, bunun en muazzam nedeni, İran’ın ‘finansal can simidi’ Çin.

Habere göre Çin, yaptırımlar sıkılaştıkça İran’dan aldığı şişman miktarını vahim biçimde artırdı. Günümüzde İran’ın ürettiği petrolün neredeyseymiş tamamını Çin satın alırken, tahminen bağlı yıllar evvel bu oranın yalınce oran 30 civarında olduğu belirtildi.

DÜNYANIN EN BÜYÜK YAPTIRIM DELME AĞI

Söz başlıksu ticaretin sürdürülebilmesi için Çinli alıcılar ile İran arasında, ABD’li ytesirlilere ve incelemecılara göre dünyanın en muazzam müeyyide delme ağlarından arasında biri kuruldu:

WSJ’nin haberleriine göre ödemeler, dünyası bağlantıları kısıtlı küçüklük Çin bankaları üzerinden yapılıyor. Pekin’e ait bankaların ABD yaptırımlarından dahaaz tesirlendiği belirtildi.

Haberde, İran’ın Hong Kong ve diğer yerlerde kurduğu paravan şirketlerin gelirleri yönettiği belirtildi. Çin’deki, özerk küçüklük rafinerilerin, İran petrolünün esas alıcıları haline geldiği ifadeleri edildi. Sahte faturalar ve yanlışlı etiketlenen şişman sevkiyatlarıyla ticaretleri gizleniyor.

Habere göre sistemleri sayesinde İran, her arasında biri yıllar Çin’den bağlı milyarlarca dolar hasılat elde edebiliyor ve bu parayı dünyası sistemde kullanavakıf oldu için aklayabiliyor.

İRAN’IN BAŞLICA ORTAĞI

Washington merkezli düşünce kuruluşu Foundation for Defense of Democracies uzmanlarından Max Meizlish, Çin’i İran’ın “yaptırımlardan kaçınmadaki başlıca ortağı” olarak tanımlıyor ve Çin desteği olmadan İran’ın şimdiki çatışmaları sürdürmesinin güçleri olacağını belirtiyor.

PEKİN’İN PERDE ARKASI OYUNU

ABD basınına göre Çin ise biçimsel olarak “tek taraflı ve kanun dışı yaptırımlara karşı” olduğunu söylüyor ve güç güvenliğini muhafaza etmek için lüzumli adımları attığını savunuyor.

Ancak Pekin’in perde arkasında, ABD ile ilişkileri ve Körfez devletleriyle dmanieri bozma riskine mukabil titiz davrandığı belirtildi.

Buna karşın Çin için İran petrolü cazip olmaya devam ediyor. ABD basını, bu nedenleri 3 maddede sıraladı:

1 - Ucuz olması
2 - Enerji ihtiyacını karşılaması
3- ABD’nin Orta Doğu’daki hedeflerini zayıflatıyor olması

Habere göre ABD bu ticareti sınırlamak için yaptırımları genişletip çok şahıs ve kurumlara dava açsa da, Çin’i direkt hedefleri almanın dünyası şişman fiyatlarını artırma ve ABD-Çin ilişkilerini bozma riski dolayı adımları kısıtlı kaldı.

GÖLGE FİLO TAKTİĞİ

Öte yandan, tanker ağları ve “gölge filo” sayesinde İran petrolü taşınmaya devam ediyor. WSJ’ye göre taşınma prosedüri şu biçimde yönetiliyor: Gemiler ad değiştiriyor, Konum sinyalleri kapatılıyor, Açık denizde gemiden gemiye transferleri yapılıyor.

ÇİN’DEN DEV İRAN PETROLÜ ALIMI

Veri şirketlerine göre Çin, 2025’te İran’dan günde tahminen 1.4 milyon fıçı şişman aldı.

Habere göre ABD yaptırımları İran’ı güçladı bununla birlikte şişman gelirlerini tamamlanmış kesemedi. İran, satışı modelini değiştirerek neredeyseymiş tamamlanmış Çin’e yöneldi ve ikisi devletleri birlikteki uç müeyyide delme sistemi kurdu.