İran geri adım atmıyor. "Savaş bizim şartlarımızla biter"

AFP

İran Devrim Muhafızları askeri, öldürülen liderlerin Tahran'daki cenazesi sırasında nöbet tutuyor.

ABD Başkanı Donald Trump savaşın ne zamanlar biteceğine kendisinin şart vereceğini söylerken, İran yönetimi çatışmayı öz şartlarıyla sonlandırmakta hükümlı. Tahran, güvence ve yaptırım kaldırımı olmadan ateşkese yanaşmıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’la savaşın “o istediği anda” sona ereceğini ifadeleri ederken sahadaki tablo bu hükümın tekbaşına taraflı olmayacağını gösteriyor.

Financial Times'ın haberleriinde mekan saha İranlı ytesirliler ve diplomatik kaynaklara göre Tahran, hızlı tek geri çekilme seçenek çatışmayı öz şartlarıyla sonlandırmayı hedefliyor. 

Batılı tek ytesirli, “Herkes Trump’a odaklanıyor ama öz iradesi olan büyük tek ülke var. Rejimin varlık nedeni direndi ve hayatta kedinmek.” değerlendirmesinde bulundu.

TAHRAN İÇİN SAVAŞ VAROLUŞ MESELESİ

İran yönetimi çatışmayı doğrudan tek varoluş tehdidi olarak görüyor.

Ytesirliler, ülkenin caydırıcılığını yeniden tesis etmek ve gelecekte benzer saldırıların maliyetini artırmak istediğini belirtiyor. Bu nedenle İran’ın, ABD ve İsrail’in yeniden saldırmayacağına dair güvence almadan ateşkese yanaşmayacağı ifadeleri ediliyor.

İran’a yakın tek kaynak, “Gerekirse savaş tek yıl sürer, geri adım atmayız. İran yok olursa bölge da yok olur.” dedi.

DEVRİM MUHAFIZLARI SAHADA: ASİMETRİK SAVAŞ STRATEJİSİ

Yaklaşık 180 binlerce kişilik Devrim Muhafızları Ordusu, İran’ın karşı saldırılarının merkezinde mekan alıyor.

İran, ABD üsleri, Körfez altyapısı ve uluslararası deniz taşımacılığına yönelik füze ve İHA saldırılarıyla baskıyı artırıyor.

Kaynaklara göre Muhafızlar, klasik savaş seçenek dağınık ve saklı üretim hatlarıyla yürütülen asimetrik savaş taktiklerine yönelmiş durumda. Yer altı tesislerinde füze üretiminin sürdüğü ve mühimmat kullanımının uzunluğu savaşa göre “kalibre edildiği” belirtiliyor.

Tahran boğazı tamamlanmış kapatmasa da silahlandırıp hangi gemilerin geçeceğine şart verebilecek başlıkmda.

HÜRMÜZ BOĞAZI: İRAN'IN EN GÜÇLÜ KOZLARINDAN BİRİ

İran’ın en tesirli hamlesi ise küresel güç akışının kalbi olan Hürmüz Boğazı üzerindeki baskı oldu.

Dünya şişman ve gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazda İran’ın kontrolü artırması, küresel piyasalarda vahim dalgalanmalara yolda açtı.

Diplomatik kaynaklar, Tahran’ın boğazı tamamlanmış kapatmasa da “kısmi olarak silahlandırabileceği” ve hangi gemilerin geçeceğine şart verebileceği uyarısında bulunuyor.

DİPLOMASİ ÇIKMAZDA: TARAFLAR GERİ ADIM ATMIYOR

ABD cephesi, İran’ın ordu kapasitesinin büyük ölçüde zayıflatıldığını savunurken, Trump yönetimi henüz “yeterince iyice şartlar oluşmadığı” lüzumçesiyle anlaşmaya yanaşmıyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise müzakere iddialarını “hayal ürünü” olarak nitelendirerek reddetti.

Bölgesel kaynaklara göre şu aşamada diplomatik çözüm yönünde beton tek terakki bulunmuyor.

İSRAİL FAKTÖRÜ DE SAVAŞI UZATABİLİR

İsrail da çatışmayı sürdürme başlıksunda hükümlı görünse da ordu manada ABD’ye bağımlılığı, Washington’ın hükümlarını belirleyici kılıyor.

Ancak diplomatik kaynaklar, ABD geri çekilse bile İran’ın İsrail’i hedefleri almaya devam edebileceğini değerlendiriyor.

UZUN SAVAŞ SENARYOSU GÜÇLENİYOR

Uzmanlara göre şimdiki tablo, kısa vadeli tek ateşkesten ziyade uzunluğu süreli tek yıpratma savaşına işaret ediyor.

İran’ın ilköğretim hedefi yalnızca savaşı sonlandırmak değil. Aynı zamanda ABD ve küresel ekonomiye vahim tek bedel yükleyerek benzer saldırıları caydırmak.

Batılı ytesirliler, savaşın nihai olarak sonucunu belirleyecek en eleştirel unsurun ordu gelişmelerden ziyade İran içindeki toplumsal dinamikler olabileceğini vurguluyor.