İran Devrim Muhafızları, savaş için Hizbullah'ı yeniden yapılandırdı mı?

AFP

İranlı subaylar nasıl yeniden yapılandırdı?

Lübnan'da geçtiğimiz yıllarda lideri öldürülen ve darbe saha Hizbullah'ın ordu komutasını ve yapısını İranlı subaylar nasıl yeniden yapılandırdı?

İran Devrim Muhafızları Ordusu, 2024 yılında İsrail ile yaşanan çatışmalarda ağır darbe saha Hizbullah'ın ordu komutasını, Lübnanlı grubu Tahran'ın yanında savaşa sokmak amacıyla tamamlanmış yeniden inşa etti. Kaynaklara göre Devrim Muhafızları, Hizbullah lideri Hasan Nasrallah ve üst düzey komutanların öldürülmesinin ardından oluşan boşlukları İranlı subaylarla doldurarak, grubu merkeziyetsiz tek yapıya kavuşturdu. Bu operasyonel değişim, Hizbullah’ın 2 Mart’ta savaşa karışmış olmasıyla sonuçlanırken, grubun İsrail ve ABD’ye karşı yürüttüğü şimdiki ordu faaliyetlerin temelini oluşturdu.

Kasım 2024'teki ateşkesten kısa süre sonraları Lübnan'a ulaşan yaklaşık 100 Devrim Muhafızı subayı, İsrail istihbaratı tarafından sızılan önceki hiyerarşik emir yapısını lağvederek, birbirinin operasyonlarından haberleridar olmayan küçük birimlerden oluşan "düz" tek sistemleri kurdu. Uzmanlar, 1980’lerdeki hücre yapısına benzetilen ve "mozaik savunma" olarak adlandırılan bu yepyeni modelle, operasyonel gizliliğin korunmasının hedeflendiğini belirtiyor. Bu dönüşüm, Hizbullah'ın darbe almasına rağmen sahadaki varlığını sürdürmesine ve İsrail birlikleriyle Lübnan'ın güneyinde çatışmaya devam etmesine olanak sağladı.

Yeniden yapılanma sürecinde Devrim Muhafızları subayları, Hizbullah militanlarını yeniden eğitmenin yanı sıra, hem Lübnan hem da İran'dan aynı anda başlatılacak füze saldırılarına yönelik stratejiklik planlar hazırladı. Bu yepyeni savaş doktrini, birinci kez 11 Mart'ta gerçekleştirilen eş zamanlı saldırılarla uygulamaya başlıkldu. Lübnanlı güvenlik kaynakları, İranlı komutanların Hizbullah'ın ordu kadrolarını organize eden ettiğini ve çatışmanın temposunu belirlediğini, bununla birlikte hedefleri seçimi gibi detaylara doğrudan müdahale etmediklerini ifadeleri ediyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Ocak ayında Hizbullah’ın İran desteğiyle altyapısını yeniden kurduğunu belirtirken, İsrail ordusu grubun hala olan riskli tek güç olduğunu ifadeleri ediyor. Hizbullah'ın 2 Mart'tan itibaren İsrail'e yüzlerce füze fırlatması üzerine başlayan İsrail saldırılarında Lübnan'da binden fazla kişinin hayatını kaybettiği açıklandı. Bu süreçte Devrim Muhafızları üyeleri da İsrail’in hedefi oldu. Aralarında 8 Mart'ta tek Beyrut oteline düzenlenen saldırının da bulunduğu operasyonlarda çok sayıda İranlı subay yaşamını yitirdi.

Lübnan hükümeti ise Hizbullah’ı silahsızlandırma süreci yürütmeye çalışırken, diğer yandan Mart ayı başında Devrim Muhafızları ile bağlantılı olduğu düşünülen yaklaşık 150 İran vatandaşının ülkeyi terk etmesini istedi. 

Lübnanlı ytesirliler, diplomatik işlevlerin ötesinde etkinlik gösteren bu kişilerin büyük tek kısmının 7 Mart'ta Beyrut'tan Rusya'ya giden tek uçakla ülkeden ayrıldığını bildirdi. Uzmanlara göre bu gelişme, Devrim Muhafızları'nın 1982’deki kuruluşundan bu yana Hizbullah üzerindeki doğrudan denetiminin, Lübnan iç siyaseti ve bölgesel güvenlik dmanieri üzerindeki baskısını ortaya koyuyor.