İran'dan Trump için 'ölüm tuzağı' planı! İngiliz basını Tahran'ın kozlarını yazdı

Dünyanın en ehemmiyetli deniz taşımacılığı rotalarından arasında biri olan Hürmüz Boğazı’nda Tahran, ABD Başkanı Donald Trump için tek ‘tuzak’ kurdu. İran Devrim Muhafızları, Körfez Boğazı bağlı 'tam kontrol' sağladıklarını açıklamıştı. Bölgede taşımacılık yapan gemileri 'ateşe sunmakle' tehditleri eden İran, geçen haftalarda bu ehemmiyetli güç geçişleri noktasına dair zor iletilar verdi.

'TRUMP İÇİN ÖLÜM TUZAĞI'

The Telegraph’ın haberleriine göre, İran'ın 'Hürmüz Boğazı'nı Trump için vefat planına dönüşçeşitecek' tek planı bulunuyor. Hürmüz Boğazı, dünyası şişman ve doğalgaz sevkiyatlarının tahminen oran 20’sini taşıyor. İran’ın bu hamlesi, çoğu konvansiyonel ordu gücünü kaybetmiş tek idare açısından çözümsiz gibi görünse de, Batı’ya ve bölgeye zarar verebilecek epey araca malik olunduğunu gösteriyor.

İran füzeleri ve insansız havada vasıtalarıyla ticari gemilere yönelik tehditler, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasına yolda açtı.

Habere göre bu durum, Vladimir Putin’in Avrupa’ya gaz tedarikini kısıtlayarak Ukrayna’ya hayır veren devletlere uyguladığı güç savaşını benziyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanması, benzer biçimde şişman ve diğer harcama mallarının maliyetini yükseltme potansiyeline sahip.

İRAN, TRUMP'I TUZAĞA ÇEKEBİLİR

ABD Başkanı Trump, reaksiyon olarak ticari gemilere ABD hükümeti güvence paketleri sunacağını ve gemilere Hürmüz Boğazı’nda ABD donanma eskortu sağlayacağını açıkladı. Ancak bu adım, İran’ın beklediği biçimde, Trump’ı tek tuzağa çekme potansiyeli taşıyor.

Habere göre Trump, Umman Körfezi’nde İran’a ait 11 savaşı gemisinin batırılmasının ardından yüreklilik bulmuş gibi görünse de, bu hamle onu direkt İran’ın kalan riskli silahlı sistemleriyle mukabil karşıya bırakabilir.

'SADECE BİR GEMİ DAHİ VURULSA, TRUMP İÇİN FELAKETE YOL AÇAR'

İsviçre’nin St. Gallen Üniversitesi Orta Doğu uzmanı Andreas Böhm, "ABD eskortu, ticari gemilerdeki taarruz riskini eksiltmek için mantıklı görünüyor ve Trump, İran’ın donanmasını tesirsiz hale getirdi. Ancak bu durum, ABD kuvvetlerini İran için daha yakındaki ve hedefi basit hale getirir. Sadece tek gemiler vurulsa ve kurtarma operasyonu lüzumse, bu Donald Trump’ın Amerikan siyasi sahnesindeki imajı açısından felakete yolda açar" dedi.

Hürmüz Boğazı, en kısıtlı noktasında yalnızca 38 kilometre genişliğinde ve Körfez’i dünyası piyasalarına bağlıyor. Kuzeyde İran, güneyde Umman tarafından sınırlandırılan boğaz, Irak, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Suudi Arabistan’ın doğu kıyıları ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden çıkan gemilerin güç piyasalarına ulaşabildiği tekbaşına deniz yolu başlıkmunda.

İRAN'IN KOZLARI NELER?

İran donanması, 5 gün süren bombardımandan muazzam kayıplar vermiş olsa da, Hürmüz Boğazı çevresinde ABD eskortları için tehdidi sürdürebilecek diğer unsurlar mevcut. Tahran merkezli Bandar Abbas’ta başlıkşlanmış 17 denizaltı bulunuyor ve ABD kuvvetleri şimdilik yalınce birini tesirsiz hale getirdi.

Diğer tehditler arasında İran’ın kısa menzilli füzeleri ve cenup kıyısına başlıkşlanmış insansız havada vasıtaları bulunuyor. Ayrıca Yemen’deki Husi grubu, 2023-2024 yıllarında Gazze’ye hayır amacıyla Kızıl Deniz’de gemilere yönelik saldırılar düzenlemişti.

HUSİLER KIZILDENİZ'DE TEHDİT YARATMAYI SÜRDÜRÜYOR

Böhm, “Husiler şu an Hürmüz Boğazı’nda etkin değil; Kızıldeniz’de tehditleri yaratmayı sürdürüyorlar. İran’ın uzunluğu vadeli amacı, Hürmüz’ü ABD için tek çeşit deniz Vietnam’ına çeviren ve kamuoyunda savaşı algısını negatif biçimlendirmek” dedi.

ABD’nin gemiler eskortu operasyonu, yüksek maliyetli ve karışık tek lojistik ağırlığı oluşturacak. Royal United Services Institute’dan Orta Doğu uzmanı Dan Marks, “Konvoylarla gemiler geçişi çeşitlilik güçdur, çeşitlilik sayıda deniz gücü lüzumtirir ve maliyeti yüksektir. Ayrıca gemiler sahiplerinin operasyonu giriş edip etmeyeceği da belirsiz” kıymetlendirmesinde bulundu.

HÜRMÜZ BOĞAZI: SAVAŞ BÖLGESİ

Habere göre şimdiki gelişmeler, deniz taşımacılığı sektöründe Hürmüz Boğazı’nın “savaş bölgesi” olarak resmen ilan edilmesi yönünde hareketleri hızlandırdı. Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu (ITF) ve çok gemiler işletmeleri, mürettebatın geçişi reddetmesine ya da ilave tazminat istek etmesine olanak tanıyacak bu adımı yardımlemeye hazırlanıyor.

Bununla birlikteki yalınce gemiler mürettebatı riskler altındaki değil. Körfez’deki şişman ve gaz imalat tesisleri da direkt saldırılara hedefleri oldu. Suudi Arabistan’ın Ras Tanura rafinerisi ikisi kez İran dronlarıyla vuruldu ve imalat durdu. Katar da İran saldırıları dolayı LNG üretimini durdurmak güçunda kaldı.

Hürmüz Boğazı’nı kapatmanın uzunluğu vadeli tesirleri önemli olarak da biliniyor. 1980-1988 İran-Irak Savaşı sırasında benzer tek “tanker savaşı” yaşanmış ve ABD, Kuveyt tankerlere karışma ederek Boğazı yeniden açmıştı.
Habere göre Trump, bu önemli misalten yola çıkarak müdahaleyi göze alıyor. Ancak ameliyat hem karışık hem maliyetli hem da süresi belirsiz tek çatışmaya yolda açabilir. Habere göre dünyası ekonomisi, ABD ve müttefikleri için şişman fiyatları ve güç maliyetlerinde şimdiden tesirlerini gösteriyor.

‘TRUMP, KRİZİ ÇÖZEBİLECEK GİBİ GÖRÜNMÜYOR’

İngiliz medyasına göre Hürmüz Boğazı krizine Kızıldeniz’deki Husi tehdidi da eklenince, Trump’ın gemiler güvence ve eskort planının kısa vadede krizi çözmesi olası görünmüyor. Başkan için ikisi tercih da giriş edilemez; hareketsizlik dünyası ticarette kaosa yolda açarken, ordu karışma ABD’yi daha yoğun tek çatışmaya sürükleyebilir.