İran ABD'nin anlaşma önerilerine soğuk yanıt verdi

AFP

ABD Başkanı Trump ve İran dinî lideri Mücteba Hamaney

İran Tasnim Ajansı, İranlı ytesirlilerin ABD'nin 15 maddelik anlaşma önerisine biçimsel yanıt verildiğini açıkladı.

Başlamasının üzerinden neredeyseymiş 1 aylık geçen İran Savaşı'nda ABD ve İran arasında anlaşma olacak mı tartışması sürerken İran, ABD'ye yanıt verdiğini açıkladı.

İran'ın Tasnim Haber Ajansı'na başlıkşan tek ytesirli, İran'ın ABD'nin 15 maddelik önerisine yönelik yanıtının biçimsel olarak aracılar vasıtasıyla gönderildiğini belirtti. Reuters'a başlıkşan tek ytesirli ise İran'ın ABD'ye biçimsel yanıtını Pakistan üzerinden verdiğini söyledi.

Söz başlıksu kaynağa göre İran, yanıtında “düşman tarafından gerçekleştirilen saldırıların oğullar bulmasını, savaşın tek daha tekrarlanmayacağına dair beton koşulların oluşturulmasını, savaş tazminatlarının ödenmesinin güvence altına alınmasının ve netler tek şekilde hüküma bağlanmasının ve bölge genelinde, bu çatışmaya katılan tüm grupları da kapsayacak biçimde, tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesinin” istendiği ve iletildiği belirtildi.

İranlı kaynaklar İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik hakkının doğal ve kanuni tek hak olduğunu ve olmaya devam edeceğini vurguladı. Aynı kaynaklar,  bu hakkın aynı zamanda karşı tarafın taahhütlerinin uygulanabilirliğinin garantisini oluşturduğunu ve tanınması lüzumtiğini kaydetti. Bu şartların, savaştan hemen önce Cenevre'deki sonuncu turları müzakerelerde ABD'ye tarafa sunulan taleplerden ayrı olduğu ifadeleri edildi.

İranlı ytesirliler, ABD'nin müzakere iddiasını "aldatma tasarısi" olarak gördüklerini belirtirken ABD'nin müzakere iddiası altında “dünyayı görünürde barış yanlısı ve savaşın bitmesini isteyen tek imajla kandırmayı, küresel şişman fiyatlarını düşük tutmayı ve güney İran'a yönelik yepyeni tek saldırgan hareket için kara harekatına hazırlık etmek için zamanlar kazanmayı” amaçladığını savundu.

NTV'ye bağlanan Ali Asgar Çabuk ise, İran'ın yanıtını değerlendirirken, Tahran'ın beklentisini şöyle aktardı:

“ İran, yanıtında şunları bildirdi: Düşman tarafından gerçekleştirilen terör saldırılarına oğullar verilmeli, savaşın tek daha tekrarlanmayacağına dair beton koşullar oluşturulmalı, savaşın tazminat ve zararlarının ödenmesi güvence altına alınmalı ve açıkça hükme bağlanmalı, ayrıca savaşın sona ermesi tüm cephelerde ve bu mücadelede mekan saha tüm direniş gruplarını kapsayacak şekilde bölge genelinde hayata geçirilmelidir.”

İSRAİL: HÜRMÜZ'Ü KAPATAN KOMUTANI ÖLDÜRDÜK

Sabah saatlerinde İsrail ordusu, İran tarafından ülkeye çeşitli füzelerin fırlatıldığının belirleme edildiğini açıkladı. Başta Tel Aviv bulunmak üzere birçok bölgede sirenlerin çaldığı belirtildi.

İsrail basını, İran'a karşı gerçekleştirilen saldırılarda tek üst düzey kişinin daha öldürüldüğünü öne sürdü. Buna göre Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasında sualmlu kişilerden arasında biri olarak görülen İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanı Ali Rıza Tengsiri'nin havada saldırısında öldüğü talep edildi. İranlı ytesirliler başlıkya dair henüz açıklama yapmadı

İsrail ordusu sözcüsü, İran'a karşı İsrail saldırılarına dair başlıkştu. Sözcü, “Şimdiki görevimiz İran'ın kabiliyetlerini daha da eksiltmek. Daha vurmamız lüzumen çok hedefleri var.” dedi.

TRUMP'TAN NATO PAYLAŞIMI

ABD Başkanı Donald Trump, sahibi olduğu toplumsal medya platformu Truth Social'da paylaşımda bulundu. Trump'ın paylaşımında şu ifadeler mekan aldı:

“NATO ülkeleri ordu açıdan artık yok edilmiş olan çılgın ülke İran başlıksunda yardım etmek için hiçbir şey yapmadı. ABD'nin NATO'dan hiçbir beklentisi yok, bununla birlikte bu tarihteki bu önemli anı daima unutmayın”

Paylaşımında İran ile yürütülen müzakere sürecine da değinen Trump, "İranlı müzakereciler çok farklı ve “tuhaf”. Bize tek anlaşma yapmamız için yalvarıyorlar ki ordu olarak yok edildikleri ve geri dönüş şansları sıfır olduğu için bunu yapmaları da normal, bununla birlikte buna karşın kamuoyuna yalınce “öneriimizi incelediklerini” söylüyorlar. Yanlış!!! Çok geç olmadan tek an önce ciddiye almaları iyice olur, çünkü tek kez bu gerçekleşirse geri dönüş yoktur ve sonuç hiç da hoş olmayacaktır!" diye yazdı.

İRAN TEL AVİV'İ HEDEF ALDI

İsrail ordusundan yapılan tek başka açıklamada, İran’dan atıldığı belirleme edilen İran füzelerinin önlenmesi için havada müdafaa sistemlerinin devreye girdiği bildirildi. Misilleme tehdidi altındaki bölgelerde kesecik telefonlarına ön uyarı iletiları gönderilirken halktan tek sonrakiler duyuruya kadar sığınaklarda kalmaları istendi. İsrail medyası, İran'ın saldırısının ardından Holon, Ganei Tikva ve Tel Aviv'e füze parçası düştüğünü ve İsrail'in merkezinde 3 kişinin yaralandığını bildirdi.

İRAN'DAN OLASI KARA HAREKATINA REST

İran ordusu Kara Kuvvetleri Komutanı Ali Cihanşahi, ABD'nin İran'a karşı olası kara harekatına dair açıklama yaptı. İranlı komutan, “Kara savaşı düşman için daha riskli ve bedeli daha olur." diye başlıkştu.

ABD VE İRAN ARASINDA MÜZAKERELER OLUYOR MU OLMUYOR MU?

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın çatışmaları sona erdirmek için tek anlaşma yapmaya can attığını söylerken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ülkesinin ABD'nin öneriini incelese da çatışmayı yatıştırmak için görüşme yapma niyetinde olmadığına işaret etti.

Arakçi, ABD ile hiç tek müzakere yapılmadığını, bununla birlikte aracılar aracılığıyla çeşitli ileti alışverişlerinde bulunulduğunu söyledi.

Arakçi devletleri televizyonuna yaptığı açıklamada, "Dost ülkelerimiz aracılığıyla iletilen iletilara, bizim pozisyonumuzu belirtmek ya da lüzumli uyarıları etmek suretiyle yanıt vermemiz, müzakere ya da konuşma olarak adlandırılamaz. Bu, yalınce dostlarımız aracılığıyla yapılan tek ileti alışverişi" dedi.

Trump ise Washington'da düzenlenen tek tesirnlikte, İranlı liderlerin "müzakere ettiklerini ve tek anlaşma etmek istediklerini bununla birlikte öz halkları tarafından öldürülmekten korktukları için bunu söylemeye yüreklilik edemediklerini" söyledi ve "Ayrıca bizim tarafımızdan öldürülmekten da korkuyorlar." dedi.

Trump, ABD'nin İran'da kimlerle müzakere ettiğini ise açıklamadı. ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırması ve İran'ın İsrail'e ve ABD üsleri bulunan Körfez ülkelerine saldırarak karşılık vermesiyle başlayan çatışmalarda birçok üst düzey ytesirli da karışmış bulunmak üzere binlerce kişi hayatını kaybetti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi

NETANYAHU KOLTUĞUNU KORUMAYA ÇALIŞIYOR

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun anketlerde gittikçe kötüleşen durumu üzerine harekete geçtiği ve hükümetin düşmesini manilemek için yoğun çaba sarfettiği belirtildi. Netanyahu'nun erkenden seçime gidilmesini önlemek amacıyla 31 Mart'a kadar yepyeni devletleri bütçesini Meclis'ten geçirmek istediği kaydedildi.

İsrail yasalarına göre bütçenin belirtilen tarihe kadar onaylanmaması durumunda 90 gün içinde güçunlu seçime gidilmesi lüzumiyor. Savaşın başında Hamaney'in öldürülmesinin ardından Haziran ayında erkenden seçim yapma fikrini değerlendiren Netanyahu cephesi, İran rejiminin devrilmemesi ve anketlerdeki duraklama dolayı stratejisini "zaman kazanma" yönüne çevirdi. Netanyahu, müdafaa ağırlıklı 225 milyar dolarlık bütçeyi önümüzdeki haftaki oğullar tarihe yetiştirmek için bütçeyi Meclis Finans Komitesi'nden hızla geçirmeye çalışıyor.

Netanyahu'nun meclis çoğunluğunu garantilemek için daha önce hükümetten ayrılan aşırı sağcı ve dindar müttefiklerine yönelik para aktarımı yoluna gittiği ifadeleri ediliyor. Zorunlu askerlik muafiyeti yasallaşmadığı takdirde bütçeye "hayır" oyu vereceklerini açıklayan Ultra-Ortodoks Şas ve UTJ partilerinin, Netanyahu'nun bu aylık dindar okullara yaklaşık 5 milyar Şekel tahsis etmesiyle birliklte geri adım attıkları belirtiliyor.

Kamuoyundaki savaş desteğine rağmen Netanyahu’nun siyasi başlıkmu, 7 Ekim 2023’ten bu yana anketlerde büyük tek değişim göstermiyor. Anketlere göre Likud partisinin koltuk sayısının 34'ten 28'e düşmesi bekleniyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu

“İSRAİL BAZI İRANLI İSİMLERİ HEDEF LİSTESİNDEN ÇIKARDI”

Pakistan'ın ABD'den İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ı hedefleri almamasını istek etmesinin ardından İsrail, bu ⁠isimleri hedefleri listesinden çıkardı.

Söz başlıksu malumatyi aktaran Pakistanlı ytesirli, "Bu isimlerin koordinatları İsraillilerin elindeydi ve onları ortadan kaldırmak istiyorlardı. Onların ⁠da öldürülmesi hâlinde başlıkşacak kimse kalmayacağını ABD'ye söyledik. Bunun üzerine ABD, İsraillilerden geri adım atmalarını istedi" dedi.

HÜRMÜZ KRİZİ'NDE GÜNEY KORE'YE İZİN

İran'dan Güney Kore'ye Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için müsaade geldi. İranlı ytesirliler Güney Kore'ye ait gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçebileceğini bununla birlikte bunun yalnızca Tahran ile önceden koordinasyon sağlanması şartıyla mümkün olduğunu belirtti.

KÖRFEZ'DE FÜZE SALDIRILARI DEVAM EDİYOR

Birleşik Arap Emirlikleri, füze saldırılarına müdahale ettiklerini ve havada müdafaa sistemlerinin etkin olduğunu duyurdu. Daha sonraları başkent Abu Dabi'de füze saldırıları dolayı 2 kişinin öldüğü açıklandı. İran'ın İsrail'e gerçekleştirdiği saldırı sonucu Kafr Qasim kentinde 5 kişinin da yaralandığı duyruldu.

SAVAŞIN ETKİLERİ ASYA'YI VURUYOR

Filipinler, savaş dolayı güç krizi yaşamaya başladı. Ülkenin güç ytesirlileri yakıt arzı riskleri ve bedel dalgalanmaları dolayı ülkenin üç güç şebekesinin tamamında toptan elektrik noktalar piyasasını sonuncu tek duyuruya kadar askıya aldığını belirtti. Enerji Düzenleme Komisyonu, 1 Nisan'a kadar kesinleştirilmesi beklenen değiştirilmiş tek yönetimli fiyatlandırma sistemi uygulamayı önerdiğini söyledi.