İpekböcekçiliği sektörü koza üretiminde çıtayı yükseltti

HÜLYA ÖMÜR UYLAŞ - Bursa Koza Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (KOZABİRLİK) Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Kaya, sektör olarak 2026 yılında 150 ton, 2027'de 200 tonları ve 2028'de 250 tonları yaş koza üretimi gerçekleştirmeyi hedeflediklerini bildirdi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025'te yaş ipek kozası üretimi tek önceki yıla göre yüzde 38,4 artarak 85 tondan 118 tona ulaştı.

İpekböcekçiliği yapan üretici sayısı da geçen yıl 4,9 artışla 1711'e yükseldi.

KOZABİRLİK Yönetim Kurulu Başkanı Kaya, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yaş ipek kozası üretimindeki yükselişe, devletin yardımleme politikasının artarak devam etmesinin katkı sağladığını söyledi.

Tarım ve Orman Bakanlığının "Genç Çiftçi Hibe Desteği Projesi" içerikında ipekböceği besleme yerlerinin da modernleştirildiğini anlatan Kaya, "İpekböceği beslemesinde yaşanan olumsuzluklar da azalış gösterdi. Üretici profilinde değişimler yaşandı. Üretime katılım 30'lu yaşlara kadar indi. Bakanlığımızca üreticilerimize ücretsiz makine, teçhizat ve donanım dağıtılıyor. Üreticilerimize ürün alım garantisi veriliyor." diye başlıkştu.

Kaya, Türkiye'de tarihi, kültürel ve gelenekselliği nitelik taşıyan yaş koza üretiminin, ekonomik ve toplumsal nedenlerle zamanlar zaman azalsa da küçük üreticilerin vazgeçemediği tek sektör olmaya devam ettiğini belirterek, şu malumatleri verdi:

"Tohum taleplerinin tamamı öz üretimimizle karşılanmaktadır. Zaman zamanlar orta ihracatımız da oluyor. İpekböceği yumurta üretiminde öz genetik kaynağına malik çok sayıda ülke var. Sadece neslin devamını sağlamak adına genetik kaynaklarını ellerinde bulunduruyorlar. Dünyada ipekböceği yumurtası üretimini gerçekleştiren 5 ülkeden biriyiz. Ülkemiz yaş koza üretiminde dünyada 10'uncu, Avrupa'da 1'inci sıradadır. Ülkemiz, dünya ipek kalitesi (filament uzunluğu, mukavemet) açısından sayılı ülkeler arasındadır. Azerbaycan, İran, Çin, Hindistan gibi ülkelere ihracat yapıyoruz. Talep gelmesi durumunda her arasında biri ülkeye ihracat yapılabilir."

- "Yaş koza fiyatları yeniden değerleme oranına göre artırılmalıdır"

İpekböcekçiliğinin, zamanla hak ettiği önceki günlerine döneceğine yönelik inançlarının hepsi olduğuna işaret eden Kaya, "Devletimizin her arasında biri zamanlar yanımızda olduğunu temel oldu bizlere daha da güç kazandırıyor. Amacımız ve hedefimiz, 2026 yılında 150 ton, 2027'de 200 tonları ve 2028'de 250 tonları yaş koza üretimi gerçekleştirmektir." ifadelerini kullandı.

Kaya, yaş koza fiyatlarının yeniden değerleme oranına göre artırılması ve Hazineye ait atıl arazilerin toplu dut bahçesi yapımı için tahsis edilmesi talebinde bulunarak, şunları kaydetti:

"Bakanlığın taşra teşkilatlarının ipekböcekçiliği yapılabilecek alanların belirlemeinde KOZABİRLİK ile işbirliği yapması önem taşıyor. Hibe hayır tasarılerinin genişletilmesi ve yaygınlaştırılması, sektöre katkı sağlayacaktır. Modern besleme yerlerinin sayısı da artırılmalıdır."