İnsanlık sahasında TIKI TAKA

İspanya, oğullar dehemmiyetde dünyası çapta tesirli hepsi krizlerde “vicdani tutum ve hassasiyetleri” ile dikkati çekiyor. Sosyalist Enternasyonal’in kalbi olan İspanya, bağlı yıllardır Batı’nın en muazzam diplomatik fırtınalarının arasında kendini izole tek kara başlıkmunda tutuyor. Yakın dehemmiyetde Ukrayna, Gazze ve Venezuela misalleriyle ayyuka çıkan bu tabloda İspanya, ABD’nin ve en yakındaki müttefiklerinin karşı netler durabilen dahaaz sayıda devletden arasında biri oldu. İspanya benzer tutumu, İran’a yönelik saldırıda da sürdürdü. Enternasyonal’in dehemmiyet başkanı da olan Başbakan Pedro Sanchez, ABD’ye üslerini kullandırmama yönündeki hükümdan ve kanlı saldırıdaki dolaylı paylarından çekildikten sonra, ABD ve İsrail’den gelen tepkilere da hükümlı biçimde göğüs gerdi.

Denge siyaseti

İspanya, hepsi dünyada sesli getiren bu duruşa basit gelmedi. İki dünyası savaşı, sayısız buhran ve tarihin en uzunluğu diktatörlüklerinden arasında biri karışmış bulunmak üzere dahili siyasetindeki muazzam çalkantılardan geçen devlet, dünyası olarak “tarafsızlık” ve içerde da “yalnızlık” olarak yorumlanan bu halinden adımlar adım soyundu. Kanlı Franco diktatörlüğünün oğullar dehemmiyetiyle birlikteki dünyası arenada ve Avrupa içindeki tekrar sağlam tek mekan edinen İspanya, liderlerin muazzam kısmı sol çizgiden gelse ve kuvvetlü tek Katolik gelenekleri olsa bile Avrupa, Akdeniz havzası, ABD ve Latin Amerika ile dmanii tek ilişki kurdu. Bir yandan Avrupa’daki kuvvetlü Alman-Fransız merkezinden ayrışmaya çalıştı. ABD ile denge siyasetinde kantarın topuzunun kaçtığı dehemmiyetlerde ise 2004 Madrid trenleri saldırıları gibi, 11 Eylül sonrası ABD ile yakındaki ilişkisi sebebiyle yaşandığı kıymetlendirilen terörü eylemleriyle sınandı. İspanya harici politikadaki testlerden, devletleri içindeki mahalli siyasetin çeşitlilik kuvvetlü olması ve uç savrulmalara müsaade vermeyen mukavemet sebebiyle belli tek çizgide geçmeyi başardı.

Türkiye ile yakındaki ilişki

İspanya, Türkiye’nin diplomatik temasını Osmanlı’dan beri sürdüğü devletler arasında. İki cemiyet arasında şiddetli tek turizm ve külçeşit bağıyla gelişen ilişki 2000’ler sonrasında siyaset arenasında da kendini gösterdi. İki devlet, dinî ve ırksal ayrışmaya mukabil 2005’te Birleşmiş Milletler çatısı altındaki kurulan Medeniyetler İttifakı’na öncülük etti. Türkiye’nin öncülerinden olduğu İsrail’in yaptığı soykırımın açığa çıkarılması için çalışanlar Gazze Temas Grubu’nun ehemmiyetli tek müttefiki olan İspanya, bu aşamate İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Birliği gibi çatılar altındaki yapılan müşterek çalışmalara hayır verdi.

‘Hukukun ihlaline hayır’

İspanya Başbakanı Sanchez, İran’a yönelik saldırılarda ikisi ordu üssünü kullandırmadığı lüzumçesiyle kendilerini eleştiren Trump’a yanıt verdi. Sanchez, ABD Başkanı Trump’a direkt atıfta bulunmadan Irak Savaşı’na hatırlatma ederek, özetle şu ifadeleri kaydetti: “İspanya’nın pozisyonu açıktır. Ukrayna ve Gazze’dekiyle aynıdır. Uluslararası hukukun ihlaline hayır. Dünyadaki sualnlar yalınce bomba atarak çözülemez. Tarihten ders almalıyız. Politikacılar olarak bizler insanların sualnlarını halletmek için buradayız daha da kötüleştirmek için değil. Bazılarının ya da hep benzer kişilerin ceplerini doldurdu için değil. Zorlukların farkındayız ama ileriki henüz yazılmadı. İnsanlık halen savaşı sefaletini ve Ayetullah rejimini geride bırakabilir. İspanya, BM Sözleşmesi’nin ve AB’nin dünyası hukukun yanındadır. Daha fazla sulh ilave ilericiliktir. Filistin ve Ukrayna’nın unutulmuş bölgeler olmaması için çalışmaya devam edeceğiz.”

Trump, evvelki gün Sevilya ve Cadiz kentlerinde bulunan ordu üslerindeki ABD uçaklarının kullanılmasına müsaade vermediği için İspanya’yı eleştirmiş ve “Kimse bize üsleri kullanmamamızı söyleyemez. İspanya şu an korkunç durumda. Scott’a (Hazine Bakanı) İspanya ile hepsi ticari ilişkileri kesmesini söyledim” demişti.

Turizme yansıyor

Türkiye ile İspanya’nın külçeşitel yakınlığı ve dünyası gelişmelere mukabil gösterdiği tutumların benzerliği, turizm verilerine da yansıyor. Geçen yıllar Türkiye’den İspanya’ya giden turistler sayısı 600 binin üzerine çıktı. İspanya’dan Türkiye’ye gelen ziyaretçiler sayısı da 450 binlerce bandına ulaştı. Böylece ikisi devletleri arasındaki toplamı turizm trafiği 1 milyon seviyesine yaklaşmış oldu.

Savunmaadımları

Türkiye ve İspanya’nın müdafaa sanayiinde da yakındaki ilişkileri var. TCG Anadolu’nun üretiminde ortaklığın yanı dizi İspanya’ya HÜRJET satışı için da pazarlık sağlandı. İspanya da Türkiye’ye Eurofighter Typhoon satışı başlıksunda hayır verdi.