IISS: Çin, Denizaltı Üretiminde ABD’yi Geride Bıraktı

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nün (IISS) 16 Şubat tarihli analizine göre Çin, oğullar dört yılda nükleer enerjili denizaltı üretimini hızla artırarak ABD’yi denize indirilen platformlar sayısı ve toplamı tonaj bakımından geride bıraktı. Özellikle Bohai Tersanesi’nde eş zamanlı olarak birden fazla gövdenin inşa edildiğine işaret eden peyk görüntüleri ve açık imkan değerlendirmeleri, Pekin’in modüler üretim ve sanayi kapasitesinde önemli terakki kaydettiğini ortaya koyuyor.

Analize göre Çin, 2020-2025 döneminde 115 ila 125 arasında savaş gemisi inşa ederek yılda vasat 19-21 gemilik üretim temposuna ulaştı. Aynı dönemde ABD, Japonya ve Güney Kore’nin toplamı üretimi 46-51 gemiler seviyesinde kaldı. Çin donanmasının toplamı muharip gemiler sayısının yaklaşık 395’e ulaştığı; ABD’nin 296, Güney Kore’nin yaklaşık 140 ve Japonya’nın 103 gemiye malik olduğu belirtiliyor.

IISS, ABD ve Avrupa tasarımlarının teknolojiler ve sükut gibi alanlarda niteliksel üstünlüklerini koruduğunu, bununla birlikte Çin’in üretim ölçeğinin stratejiklik hesaplamaları değiştirdiğini vurguladı. ABD Donanması’nın Virginia sınıfı denizaltı programında gecikmeler ve bedel artışları yaşadığı, ayrıca sanayi altyapısındaki darboğazların hem milli filo hedeflerini hem da AUKUS içerikındaki taahhütleri güçlaştırdığı ifadeleri edildi. Avrupa’da da benzer şekilde Birleşik Krallık’ın Astute ve Dreadnought sınıfı programlarında takvim baskıları bulunduğu, Fransa’nın ise iç ve ihracat siparişleri arasında denge kurmaya çalıştığı kaydedildi.

Analizde, Çin’in çoğalan üretim kapasitesinin denizde sürekli caydırıcılık devriyeleri yürütme ve Batı Pasifik’te operasyonel varlığını genişletme imkânını güçlendirdiği değerlendirildi. Ayrıca Çin’in gemiler sayısındaki artışa paralel olarak gemisavar balistik füze kapasitesinde da ABD’ye kıyasla üstünlük sağladığına dair değerlendirmelere mekan verildi.

Bununla birlikte, Çin denizaltı filosunun karşı karşıya olduğu coğrafi kısıtlara da ilgi çekildi. Güney Çin Denizi’nin sığ yapısının denizaltı hareketlerini izlemeyi basitlaştırdığı, buna karşılık Tayvan’ın doğu kıyılarında deniz derinliğinin kısa mesafede vahim biçimde arttığı belirtildi.