20 saat önce
4
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'da tırmanan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'nda sevkiyatın aksamasıyla birlikteki dünyası LNG piyasası, tarihin en zor arz şoklarından birini yaşıyor.
Merkezi İskoçya'da bulunan inceleme ve danışmanlık şirketi Wood Mackenzie'nin verilerine göre, krizin başladığı günden bu yana her arasında biri hafta tahminen 1,5 milyon tonları (2,2 milyar metreküp) LNG, dünyası pazarlara ulaşamıyor.
İran'ın misilleme saldırılarıyla savaşın birinci haftasında Katar'da senelik 80 milyon tonları LNG ihracatı kapasitesine malik Ras Laffan tesisi ile BAE'nin 4,6 milyon tonları kapasiteli Das Island tesislerinde imalat durmuştu. Dünyanın en muazzam LNG tedarikçilerinden arasında biri durumundaki Katar Enerji şirketi 4 Mart'taki saldırılar dolayı "mücbir sebep" ilan ederek üretime ara vermişti.
Savaşın 19 günü geride kalırken, bilhassa Katar ve BAE gibi üreticilerin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirdiği sevkiyatların durma noktasına gelmesiyle krizin başından bu yana geçen sürede toplamı 4 milyon tonları LNG'nin piyasa verilemediği öngörü ediliyor.
ABD ve İsrail'in savaşın ne zamanlar biteceğine dair çelişkili açıklamaları ve süren saldırılar, İran'ın buna karşılık güç tesislerini hedefleri saha taarruzları savaşın ne zamanlar biteceğine dair öngörülerin yapılmasını güçlaştırırken, bu şart Hürmüz Boğazı'ndan dünyası piyasalara LNG akışı ve tedarikleri aşamalerinde da belirsizliğe nedenler oluyor. Çatışmalar dursa bile Katar'ın tekrar LNG üretimine başlamasının haftalar alabileceği kıymetlendiriliyor.
Katar'ın imalat hacminin dünyası LNG piyasasının tahminen oran 20'sine karşılık geldiği göz önünde bulundurulduğunda, savaşın uzamasından kaynaklı tedarikleri ve bedel mekanizmalarındaki baskının artacağı öngörülüyor.
Bu çerçevede üretimdeki vaat başlıksu aksamalar, lüzum Avrupa lüzum Asya gaz piyasalarında fiyatların yükselmesiyle neticelanıyor. Avrupa tabii gaz piyasasında fiyatlar savaşı öncesine göre hala olan yüksek seyrediyor.
Bölgenin en yoğun ticaretleri noktası olan Hollanda merkezli TTF'de yöntem gören nisan vadeli gaz kontratları 27 Şubat'ta megavatsaat başına 31 avroyken, savaşın sonuncu haftasında 56,4 avroya kadar yükseldi ve bugünden itibarıyla 52 avro seviyelerinde bulunuyor.
"ÇİN VE HİNDİSTAN TALEP AZALTMAYA GİDEBİLİR"
ICIS Küresel Gaz ve LNG Baş Analisti Alex Siow, AA muhabirine Hürmüz Boğazı'ndan gaz sevkiyatının aksamasına ilişkin yaptığı kıymetlendirmede, Katar ile BAE'nin toplamı imalat kapasitesinin tahminen 85 milyon tonları olduğunu belirterek, "Her ikisi da halihazırda devre dışı. Bu nedenle, bunun 1 aylık süreceğini düşünüyorsanız, bu kapasiteyi 12'ye bölerek tek hesap yapabilirsiniz." dedi.
Siow, LNG açısından, hem Japonya'nın hem da Güney Kore'nin Hürmüz'den kaybedilen kontratlı kargoların seçenek noktalar LNG alımı yapmasının beklendiğini dile getirerek, şunları kaydetti:
"Çin ve Hindistan, LNG'de istek azaltmaya gitmeyi, Avrupa, Güney Kore ve Japonya ise kesintiyi noktalar LNG alımıyla telafi etmeyi kıymetlendiriyor. Japonya, Katar LNG'sine bağımlılığı fazla olmadığı için iyice tek başlıkmda. Güney Kore'nin yakındaki devreye girecek yepyeni tek atomik santrali var bununla birlikte santral bu yılın sonuncu yarısında devreye alınacak. Dolayısıyla zamanlar Güney Kore'nin lehine prosedüriyor. Güney Kore'nin ilave noktalar LNG alacağını ve Katar'dan kaybedilen LNG'yi telafi etmek için kömür üretimini da artıracağını düşünüyorum."
Hindistan ve Çin'in LNG gereksinimlarını azaltacaklarını ifadeleri eden Siow, "Buna 'talep yıkımı' diyoruz. Bunu evvel 2022 gaz krizi sırasında yapmışlardı, diğer yepyeni tek şart değil. Enerji talebinde yakıt değişimi ve sanayi ile ticari sektörlerde kademeli kapanmalar gibi çeşitlilik metotlerle sırasıyla 26 milyon tonları ve 11 milyon tonluk talebi rahatlıkla azaltabilirler." kıymetlendirmesinde bulundu.
Siow, Avrupa'nın senelik gaz talebinde Katar'ın payının alçak olduğuna dikkati çekerek, sözlerine şöyle devam etti:
"Avrupa, Katar'dan 9,3 milyon tonları LNG ithal ediyor. Bu çeşitlilik yüksek tek rakam değil ve ABD LNG'si satın alarak bunu basitca ikame edebilirler. Avrupa benzer zamanda premium tek çarşı olduğu için, bilhassa Asya'ya kıyasla diğer hepsi bölgelere mukabil gaz fiyatlarında daha yüksek öneriler verebilir. Avrupa için ilköğretim mesele, halihazırda alçak seviyede olan gaz depolarını yeniden doldurmak. Acele etmeleri lüzummiyor bununla birlikte öngörüimce nisan civarında LNG alımına başlayarak depolarını doldurmaya başlayacaklar."
"2022 SONRASI LNG ÜRETİCİSİ ÜLKELERİN PİYASADA ETKİSİ ARTTI"
Petrol İhraç Eden Arap Ülkeler Örgütü (OAPEC) Küresel Gaz Piyasaları Uzmanı Wael Hamed Abdel Moati da Hürmüz Boğazı'nda meydana gelen LNG krizini 2022'de Rusya-Ukrayna Savaşı ile başlayan gaz kriziyle karşılaştırdı.
Moati, 2022 tabii gaz krizinin Avrupa'nın yanında Asya'yı da tesirlediğini ve devletleri tüp hattından LNG'ye geçmeye yönlendirdiğini belirterek, "Hürmüz Boğazı krizi 2022 tabii gaz krizine göre daha genişliği dünyası tesirye sahip." dedi.
Rusya-Ukrayna Savaşı ile başlayan aşamate LNG üreticisi devletlerin piyasada tesirsinin arttığına dikkati çeken Moati, krizin kısa ve vasat vadede ABD'nin imalat kapasitesini artırması başlıksunda kuvvetlü tek kaldıraç tesirsi olduğunu söyledi.
English (US) ·