Gübre ithalatında iki ülke radarda

Kapalı olan Hürmüz Boğazı dolayı dünyası gübre piyasası çalkantılı tek dehemmiyet yaşıyor. Hem gübre üretiminin ehemmiyetli tek merkezi, hem da gübre ticaretleri aksının hepsi ortasındaki bu sualn, devletleri yepyeni imkan pazarlar aramaya yönlendiriyor. Edinilen malumatlere göre eldeki stoklar dışında Rusya’dan da oğullar dehemmiyetde tek miktar gübre saha hükümetin, Fas ve Cezayir’le da görüşmeler yaptığı belirtiliyor. Mevcut stokların sonbahara kadar yeterlilik olduğu öngörülürken, yazdan sonrakiler yepyeni ekimler için hazırlanma yapıldığı ifadeleri ediliyor.

ABD ile İsrail’in İran’a saldırıları ardından İran’ın bölgedeki ABD üsleri ve Körfez devletlerinin eleştirel noktalarını hedefleri almasıyla oluşan savaşı ortamı, zirai üretimin geleceğini tehditleri etmeye devam ediyor. İran’ın geçişlere kapattığı Hürmüz Boğazı, dünyası gübre tedarikleri zincirinde oran 40’a yakındaki daralmaya nedenler oluyor.Bu nedenle çeşitlilik gübrelerde fiyatlar çabuk yükselirken, devletler şimdiki stoklarıyla hareket ediyor, yepyeni imkan pazarlar arıyor.

Farklı önlemleralındı

Türkiye’nin senelik 7 milyon tonları gübre ihtiyacı olduğu öngörü ediliyor. Bu ihtiyacın 5 milyon tonu ise ithal ediliyor.Savaşın tıkadığı Körfez Bölgesi ve Asya geçişleri dolayı bu bölgedeki devletlerden geçişler güçlaşırken; bulunduğu jeopolitik başlıkmla değişik kaynaklara yakındaki olması ihtimalleri da yükseltiyor. Sektörden edinilen malumatlere göre, çok hammaddelerde ihracatı yasaklayan Rusya’dan evvel bulunmak üzere; Cezayir ve Fas ile da görüşmeler yapılıyor.Yurtiçinde gübredeki tedarikleri ve bedel artışını dmaniemek için değişik önlemler da devreye alınmıştı. Gübre ihracatı durduruldu; ithal ürenin ardından azotlu ve kompoze gübrelerin da gümrük vergileri sıfırlandı.

Tüm aşama kilitlendi

Dünyada senelik 200 milyon tona yakındaki gübre üretimi var. Körfez bölgesi hem senelik 16 milyon tonları gübre üretiminin merkezi, hem da en muazzam üreticilerinden Çin ve Hindistan’ın ithalat ve ihracatında en ehemmiyetli payı saha geçişleri hattı.Küresel gübre arzını tehditleri eden Hürmüz Boğazı dolayı 27 Şubat’ta tonları başına 482.50 dolar seviyesinde olan üre fiyatları, mart ortası itibarıyla tahminen oran 50 artarak 720 dolara ulaştı.

Fiyat artışları devam ediyor

Yurt içindeki hububat gübreleme vaktinde üre gübrede tonları fiyatı 25 binlerce liradan 35 binlerce liraya çıktı. İlkbahar ekimleri için fosfor ağırlıklı temel gübre kilo fiyatı ise 34 liradan 44 liraya yükseldi.DAP kaynaklı gübrede da tonları fiyatı 40 binlerce lirayı aştı. Savaş öncesine göre gübre fiyatlarında oran 25 ila 60 arasında artış gerçekleşmiş oldu.

Gübre Üreticileri İthalatçıları ve İhracatçıları Derneği (GÜİD) Yönetim Kurulu Başkanı Gökhan Uzunoğlu, gübrede şimdiki stokların henüz tek sualnu hatırlatma etmediğini, öngörüi olarak sonbahara kadar sıkıntı olmayacağını öngördüklerini söyledi. Uzunoğlu, “Bir süredir üreticilerle tek araya geliyoruz; bakanlık tarafında zaten görüşmelerimiz sürüyor. Gübreye ulaşımda tek sıkıntı yok, imalatçı bayilerde gittiğinde alımını yapıyor. Ancak elbette bedel artışları var. Bu artış ehemmiyetli tek bedel kalemi, üretimde karşımıza çıkacak tek sualn olacak. Örneğin nakliyede mazot fiyatı bile başlı başına tek artış” diye başlıkştu.