Google, ani selleri tahmin etmek için Gemini ile 5 milyon haber makalesini analiz etti

Google, anilik selleri öngörü etmenin güçluğunu aşmak için yayınlanan haberlerilerden yararlanıyor. Her yıl 5 binden fazla kişinin hayatını kaybetmesine nedenler olan anilik seller, hem öngörü etmesi en güçleri hem da dünyanın en ölümcül doğal afetlerinden biri. 

Aslında havada öngörüleri için çok sayıda havada durumu verisinin toplantığını söyleyebiliriz. Ancak anilik sellerin çok kısa süreli ve mahalli nitelikte olması, bu durumun içeriklı tek şekilde ölçülmesinin önüne geçiyor. Bu nedenle, ortaya çıkan bu bilgi eksikliği, yoğun öğrenme modellerinin anilik selleri öngörü etmesini da maniliyor. 

Bu sualna çözüm getirmeye şart veren Google araştırmacıları, Google'ın büyük diller modeli Gemini'ı kullanarak dünya çapında 5 milyon haberleri makalesini taradı. 2,6 milyon farklı sel raporunu ayıran araştırmacılar, bu raporları “Groundsource” adlı coğrafi etiketli tek zamanlar akışına dönüştürdü. Google Research ürün müdürü Gila Loike, şirketin bu tür tek çalışma için birinci kez diller modelleri kullandığını belirtiyor. 

Araştırmacılar, Groundsource'u gerçek dünya atıf noktası olarak kullanarak, Long Short-Term Memory (LSTM) asap ağı üzerine kurulu tek modeli eğitti ve küresel havada öngörülerini işledi. Böylece kesin tek bölgede anilik sel olasılığı hesaplandı.

Google'ın anilik sel öngörü modeli, şu anda şirketin Flood Hub platformunda sunuluyor. 150 ülkedeki kentselleşen alanlar için riskleri öne çıkaran model, verilerini dünyanın dört tek yanındaki ivedi şart müdahale kurumlarıyla da paylaşıyor. Google ile birlikteki öngörü modelini deneyen Güney Afrika Kalkınma Topluluğu'nun ivedi şart müdahale ytesirlisi António José Beleza'nın belirttiğine göre; model, kurumun sellere daha hızlı müdahale etmesine yardımcı oldu.

Öte yandan modeller çözünürlüğü oldukça düşük çıktılar sunuyor ve 20 kilometrekarelik alanlarda riskleri belirliyor. Ayrıca Google'ın modeli yağışları gerçek zamanlı olarak takip etmeyi sağlayan mahalli radar verilerini içermiyor. Yani ABD Ulusal Hava Servisi'nin sel uyarı sistemi kadar duyarlı tek sistemden söz etmek mümkün değil. Yine da bu tasarınin, mahalli yönetimlerin pahalı havada durumu algılama altyapısına yatırım yapma imkanı olmayan yerlerde çalışmak üzere tasarlandığını belirtmekte yarar var. Aynı şekilde içeriklı meteorolojik bilgi kayıtlarına malik olmayan yerler da tasarıden yararlanabilir.