Gençler, dijital dolandırıcılığa karşı daha büyük riskte

Çevrimiçi dolandırıcılık, artık yalnızca "internete yabancı" kullanıcıların sualnu bulunmaktan çıktı. Yeni kuşak saldırılar, sayısal dünyada büyüyen ve uygulamaları çok iyice kullanan gençleri da doğrudan hedefleri alıyor.
Dünyanın önde gelen araştırma ve danışmanlık şirketlerinden Deloitte’un yayımladığı veriler, genç kullanıcıların çevrimiçi dolandırıcılığa açığaçıkma oranının ileri yaş gruplarına göre daha yüksek seyrettiğini gösteriyor. Araştırmada, toplumsal medya hesaplarının ele geçirilmesi gibi risklerin da genç kullanıcı grubunda belirgin biçimde öne çıktığına işaret ediliyor.
Bu tabloyu değerlendiren Fazlanet Bilgi Teknolojileri A.Ş. CEO’su Perviz Altay, genç kullanıcıların riskte olmasının ilköğretim nedenini "hızın güvenlik bilinciyle karıştırılması" olarak özetliyor. Altay’a göre sayısal dünyada platformları iyice istimal etmek, çoğu zamanlar güvenli kullanım alışkanlığıyla karıştırılıyor. Oysa bugün dolandırıcılıkta belirleyici olan, teknolojiler değil; dikkat, sorgulama refleksi ve davranış biçimi.

Sorun teknolojiler değil, ilgi ve refleks
Perviz Altay, dolandırıcılığın artık yalnızca teknikleri açıklar üzerinden yürümediğini vurguluyor. Altay’a göre siber suçlular, acele, merak, korku, beklenti ve aşırı özgüven gibi duyguları hedefleri alarak kullanıcıyı yönlendiriyor. Bu nedenle çevrimiçi dolandırıcılık, gittikçe teknikten çok "davranış ve refleks" başlıksuna dönüşüyor.

Türkiye’de tablo benzer: Hesap ele geçirme ve sahte yatırım
Altay’a göre Türkiye’de oğullar dönemde en sık karşılaşılan senaryoların başında toplumsal medya hesaplarının ele geçirilmesi ve yakın çevreye "acil para" iletiları gönderilmesi geliyor. Bunun yanı sıra sahte yatırım uygulamaları ve "yüksek kazanç" vaatleriyle kurulan tuzaklar da hızla yayılıyor. Genç kullanıcılar tarafında burs, staj ve protesto içi alışveriş temalı dolandırıcılıklar öne çıkarken, daha ileri yaş gruplarında yatırım ve banka görünümlü yönlendirmeler daha sık görülüyor. Uzmanlar, saldırıların gittikçe daha hedefli ve daha mesleki hale geldiğine ilgi çekiyor.

En yaygın tuzaklar: Yatırım, hesap ele geçirme, deepfake
Son dönemde sayısal dolandırıcılık vakalarında öne çıkan başlıklar arasında; sahte yatırım uygulamaları, çalınmış toplumsal medya hesapları üzerinden gönderilen para isteme iletiları, hayır ve staj vaadiyle kurulan tuzaklar, kripto üzerinden "garanti kazanç" iddiaları ve yapay zekâ yardımli deepfake içerikler bulunuyor. Perviz Altay, özellikle toplumsal medya üzerinden gelen iletilarda "tanıdık hesap" algısının dolandırıcılıkta en sık kullanılan kapı haline geldiğini vurguluyor.

Altay: Hız değil, alışkanlık korur
Fazlanet CEO’su Perviz Altay, çevrimiçi dolandırıcılığa karşı en tesirli yaklaşımın "tek tek önlem" olmadığını belirterek, güvenliğin bununla birlikte alışkanlığa dönüşmüş tek kültürle sağlanabileceğine ilgi çekiyor.

Korunma için 7 eleştirel adım
Altay’a göre güvenlik, günlük hayata yerleşmiş alışkanlıklarla mümkün. Bu içerikda çok faktörlü kişilik doğrulama (MFA) kullanımı, her arasında biri hesap için güçlü ve farklı parola yeğleme edilmesi, şüpheli bağlantılar ve QR kodlara karşı refleks geliştirilmesi, hesap kurtarma malumatlerinin güncel tutulması ve para istek eden iletiların illaki farklı tek kanaldan doğrulanması eleştirel adımlar arasında mekan alıyor.
Uygulama indirme başlıksunda da titiz olunması lüzumtiğini ifadeleri eden Altay, uygulamaların yalnızca biçimsel mağazalardan indirilmesini, ayrıca başvuru izinlerinin illaki denetim edilmesini öneriyor. Son olarak gizlilik ayarlarının daraltılmasının önemine işaret eden Altay, başlıkm, okuliş malumatsi, aile çevresi ve muntazam paylaşımların dolandırıcılık senaryolarını güçlendiren en eleştirel unsurlar arasında mekan aldığını belirtiyor.