Genç girişimci beyin tümörünü kısa sürede tespit eden elektrokimyasal biyosensör geliştirdi

TEZCAN EKİZLER - İzmir'de girişimci Aleyna Yıldız ve ekibi, hastaların kan, idrar ve tükürük gibi vücut sıvılarından kötü huylu beyin tümörünü (glioblastoma) dakikalar içinde belirleme eden elektrokimyasal biyosensör geliştirdi.

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü'nden 2022'de lisansüstü olan 27 yaşındaki Yıldız, DEÜ Teknoparkı'nda (DEPARK) şirket kurarak ekibiyle sağlık alanında dahili biyosensör geliştirmek için çalışmalara başladı.

Üniversitenin Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı'nda yüksek ruhsat eğitimini da sürdüren Yıldız, TÜBİTAK ve KOSGEB'den hayır aldığı çalışmalarında suyu ve tuzu çözeltip mikroorganizma imha eden cihaz, mikrobiyal havada örnekleme cihazı ve çeşitli sektörlerde kullanılabilen biyosensörler geliştirdi.

Yıldız ve ekibi, oğullar olarak üniversite bünyesinde kurulan Bioİzmir Uluslararası Sağlık Teknolojileri Geliştirici ve Hızlandırıcı Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde kötü huylu tümörleri vücuttan alınan sıvılarla dakikalar içinde belirleme eden elektrokimyasal biyosensör tasarladı.

Aleyna Yıldız, AA muhabirine, kötü huylu beyin tümöründe erkenden tanının önemine işaret etti.

Bu manada geliştirdikleri biyosensörün değerli olduğunu anlatan Yıldız, "Geliştirdiğimiz elektrokimyasal biyosensör, kanserin varlığının tanımlanması, var olan ilaç yöntemlerinin tesirnliğinin kanıtlanması, ilaç alımı esnasında ve kemoterapi sonrasında hastalığın seyrinin belirleme edilmesinde kullanılıyor. Bu sensör hem hastanın beyin kanserine malik olup olmadığını belirlerken, aynı zamanda da hangi dip grubuna malik olduğunu belirlemekte." dedi.

- Günler saha muayenehane çalışmaları dakikalar içinde sonuçlanıyor

Yıldız, beyindeki kötü huylu tümörlerin varlığının radyolojik ve MR gibi görüntülemelerle belirlendiğini, bazen ise beynin açılması sonucunda alınan parçanın çözümleme edilmesiyle teşhisin başlıklup, muayenehane seyrinin takip edildiğini ifadeleri etti.

Kliniklerde yapılan tanı sürecinin normalde asgari 2 haftayı bulduğundan bahseden Yıldız, geliştirdikleri elektrokimyasal biyosensörlerin tanı sürecini dakikalar içinde tamamladığını aktardı.

- Biyosensörün çalışma sistemi

Aleyna Yıldız, hastalığın belirlenmesi ve tedavisi sürecini kişinin vücudundan alınan kan, tükürük, idrar ve beyin ile omurilik sıvısı gibi örneklerden belirlediklerini kaydetti.

Sensörün bükülebilir ve giyilebilir sentetik tek temel üzerine devre kartı benzeri tek yapıyla üretildiğini belirten Yıldız, elektrot bölümünde kanser hücrelerine özgü tek algılama tabakası bulunduğunu, ölçümün numunedeki akımı ölçen potansiyostat adlı cihazla yapıldığını ve yaklaşık ikisi an içinde malumatsayara aktarıldığını anlattı.

Elde edilen sonuçların ise laboratuvarlar teknisyeni tarafından değerlendirilerek yorumlandığını dile getiren Yıldız, patent başvurusunda bulunduğunu, insanoğlu deneylerinin ardından ürünün hastanelerde kullanılmaya başlanacağını sözlerine ekledi.

DEÜ Rektörü Prof. Dr. Bayram Yılmaz ise üniversitelerinin DEPARK ve Bioİzmir ile girişimcilere en iyice şekilde hayır verdiğini söyledi.

Üniversitelerinden lisansüstü tek gencin şirket kurarak sağlık alanında biyosensör geliştirmesinin önemine işaret eden Yılmaz, "Bu ürünün patentlenmesi için da çalışmalar başlamış durumda. Teknoparkımız ve üniversitemiz bunu hayır verip, sahipleniyoruz. Türkiye'nin sağlık biyoteknolojisinde yepyeni ürünlere, moleküllere ihtiyacı var." dedi.

Bioİzmir Uluslararası Sağlık Teknolojileri Geliştirici ve Hızlandırıcı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Gamze Tuna da çalışmalar hakkında malumat vererek, girişimci Yıldız'ı tebrik etti.