1 saat önce
3
İngiliz basınından Financial Times’ın yayımladığı analize göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a mukabil başlattığı savaşı birinci ayına yaklaşırken, Amerikan ekonomisi bağlı vahim ve çeşitlilik yönlü tesirler yaratıyor.
‘DAHA FAZLA TABUT DÖNECEK’
Savaş neredeyseymiş tek ayını doldurdu. Bu aşamate, Washington ile Tel Aviv’in İran’a başlattığı saldırılara karşılık olarak İran misillemesinde Amerikan askerleri hayatını kaybetti, yüzlercesi yaralandı. Financial Times’ın aktardığına göre savaşı anında sonlanmazsa ABD ekonomisi yoğun tek darbe alırken devletye dönen tabut sayısı da artacak.
Analize göre Trump’ın savaşının ekonomik tesirleri da gittikçe derinleşiyor. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, şişman fiyatlarını çabuk tek biçimde yükseltti; ABD’de vasat benzin fiyatı 3.98 dolara çıkarak tek ayda neredeyseymiş 1 dolar arttı. Bu durum, vasat tek Amerikan ailesi için senelik tahminen 750 dolarlık ilave bedel manaına geliyor.
‘EN SON ÖNCELİĞİMİZ’
Tedarik zinciri krizi ise ekonomiyi ikisi biçimde vuruyor: Öncelikle fiyatlar yükseliyor. Amerikan evlerini ısıtma ya da soğutma maliyetleri artarken, güç fiyatları Trump dehemmiyetinde zaten oran 10’dan fazla yükselmişti. Jet yakıtı fiyatlarındaki artış, havayolu şirketlerinin maliyetleri yolculara yansıtmasına yolda açtı. Dizel fiyatları yükseldi ve kamyonlar taşımacılığı maliyetleri arttı. Gübre maliyetlerinin tırmanması ise tarım sezonuna girerken gıda fiyatlarını yükseltiyor.
Marketten mobilyaya, giyimden yiyeceğe kadar hepsi ürünlerdeki bedel artışı, aile bütçelerini güçluyor. Daha fazla Amerikalı öğün atlamak, sıhhat harcamalarını ertelemek ya da emekli birikimlerini istimal etmek güçunda kalıyor. Trump’ın kafa ekonomisti Kevin Hassett, İran savaşının müşteri üzerindeki tesirsini “şu anda en oğullar önceliğimiz” olarak tanımladı.
‘İFLAS ZİNCİRİ KAÇINILMAZ’
Savaşın sonuncu vahim ekonomik tesirsi ise belirsizlik ve enflasyon. Ekonomik göstergeler al hatırlatma verirken, ABD Merkez Bankası (FED) faizleri düşürme olasılığını alçak tutuyor. FED Başkanı Powell, güç şokunun enflasyonu yükselteceğini söyledi ve uzunluğu vadede tesirlerin belirsiz olduğunu vurguladı. Bu belirsizlik, yatırımcıların ABD borcuna daha yüksek getiri istek etmesine yolda açarak, itibar maliyetlerini artırıyor.
Enflasyon, FED’in yeğleme ettiği ölçüye göre, neredeyseymiş ikisi yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Trump dehemmiyetinde 15 milyon Amerikalı sıhhat sigortasından çıkarıldı ve primler ikisi katına çıktı. Otomobil ve itibar kartı borçlarındaki gecikmeler, 2008 mali krizinden sonrakiler en yüksek seviyeye ulaştı. İş büyümesi durdu; işsizlik artarsa, iflaslar zinciri kaçınılmaz.
‘BİR MİLYON AMERİKALININ 1 BİR YILLIK SAĞLIK SİGORTASI’
Savaşın maliyeti ise astronomik. Sadece birinci altı gün 11 milyar dolardan fazla harcama yapıldı; bu, tek milyon Amerikalının tek senelik sıhhat sigortası maliyetine eşit. Trump yönetimi günde tahminen 1 milyar dolar harcıyor ve Beyaz Saray’ın Kongre’den ilave olarak 200 milyar dolarlık talepte bulunması bekleniyor. Bu da her arasında biri Amerikan ailesi için tahminen 2 binlerce 300 dolarlık ilave bedel manaına geliyor.
‘VAATLERİ SAHADAKİ TAVIRLARIYLA ZIT’
Financial Times, savaşın hem insanoğlu hem ekonomik maliyetinin çabuk büyüdüğünü ve ABD ekonomisinin kırılganlığı göz önüne alındığında, operasyonun devam etmesinin vahim riskler barındırdığını vurguluyor. Uzmanlara göre cumhurbaşkanlığı dehemmiyetinde yabancılar savaşlardan kaçınma ve maliyetleri düşürme vaadiyle öne çıkan Trump’ın sözleri, sahadaki tabloyla tamamlanmış zıtlık gösteriyor.
ABD-İsrail-İran savaşının 29. günü! Tahran'a hayır olacaklarını duyurmuşlardı: Bir devletden daha Tel Aviv'e füzeler ateşlendi ABD Başkanı Trump, İran'la olan savaşta Türkiye'nin tavrına ilgi çekti! 'Ankara şahane, Erdoğan harikulade tek lider'
English (US) ·