Enerji fiyatlarında sert dalgalanmalar sürüyor

Uluslararası atıf giriş edilen Brent çeşitü ham petrolün vadeli fıçı fiyatı, saldırılardan evvelki oğullar yöntem günü olan 27 Şubat'ta 72,48 dolardan kapanırken, oğullar 3 haftada sivri yükseliş ve düşüşler görüldü. Brent petrolün fıçı fiyatı 20 Mart'ta günü 27 Şubat'a kıyasla oran 46,8 artışla 106,4 dolardan tamamladı.

Enerji sektörü Hürmüz Boğazı'na odaklandı

Hürmüz Boğazı çevresinde 27 Şubat-20 Mart dehemmiyetinde İran ile ABD-İsrail arasında çoğalan ordu gerilimi dolayı deniz güvenliği krizi yaşandı.

İran, bölgedeki tanker geçişlerini kısıtlamaya başlayınca boğazdan geçen gemiler sayısı vahim biçimde azaldı ve epey şişman tankeri geçişleri için intizar etmek güçunda kaldı.

Dünya şişman ticaretinin tahminen oran 20'sinin yapıldığı bu eleştirel noktadaki aksama dünyası güç piyasalarını tesirledi, çok tankerler seçenek metotlerle ya da "gölge filo" denilen değişik bayraklı gemilerle geçişleri yapmaya çalıştı.

Saldırılardan sonrakiler birinci yöntem günü olan 2 Mart'ta jeopolitik endişelerle Brent şişman 82,37 dolara kadar yükseldi ve günü 77,74 dolardan kapattı. Önceki kapanışa göre oran 7,26 yükselen Brent petrolün fıçı fiyatı, 17 Mart 2022'den sonrakiler en yüksek hergün artışı gösterdi.

Sonraki günlerde dünyası güç ticaretinde eleştirel ehemmiyete malik Hürmüz Boğazı'na yönelik tehditlerin tedarikleri kesintisi endişelerini artırmasıyla şişman fiyatları 78-86 dolar seviyelerinde yöntem görmeye devam etti. İran'ın bölgedeki ABD üslerini ve bölgedeki güç tesislerini hedefleri saha misillemeleri, güvence şirketlerinin savaşı poliçelerini askıya alması, seçkin tanker ve konteyner şirketlerinin geçişleri durdurması ve çok üreticilerin asayiş endişeleri dolayı üretimlerini kısmaları piyasadaki arz endişelerini derinleştirdi.

Artan fiyatlar karşı ABD, Hint rafinerilerinin Rus petrolü almasına geçicilik tek muafiyet tanısa da Brent petrolün fıçı fiyatı 6 Mart'ta 94,64 dolara kadar çıktı ve sonuncu haftada sivri dalgalanmalar devam etti.

Brent petrolün vadeli fıçı fiyatı, 9 Mart'ta evvelki kapanışa göre oran 28,9 artışla 119,5 dolara kadar yükselerek 29 Haziran 2022'den sonrakiler en yüksek seviyesini gördü.

Gaz fiyatlarında zor yükseliş

Bölgede sevkiyatların sekteye uğraması sebebiyle sıvılaştırılmış tabii gaz (LNG) piyasaları da aşamaten tesirlendi. Dünyanın en muazzam LNG ihracatçılarından Katar'ın, Ras Laffan tesislerindeki üretimi saldırılar ve asayiş riskleri dolayı durdurarak "mücbir sebep" ilan etmesi, dünyası LNG arzının tahminen beşte birini tesirleyebilecek tek riske yolda açtı.

Avrupa tabii gaz piyasasında bedel oynaklığı belirgin biçimde arttı. Bölgenin en yoğun ve en likit ticaretleri noktası olan Hollanda merkezli TTF'de yöntem gören tabii gaz kontratları, jeopolitik risklerle zor hareketler sergiledi.

Nisan vadeli TTF kontratı, 27 Şubat'ta megavatsaat başına 31,9 avrodan kapanırken, saldırıların ardından piyasaların açıldığı 2 Mart'ta günü oran 39 artışla 44,5 avrodan tamamladı.

Yukarı yönlü eğilimler üçüncüsü haftada da sürdü. Artan arz güvenliği endişeleriyle 9 Mart'ta 56,4 avroya kadar yükselen kontrat, saldırıların başlamasından bu yana görülen en yüksek kapanış seviyesini gördü.

Saldırıların 2 hafta sonrasında, Avrupa tabii gaz fiyatları taarruz öncesi seviyelere kıyasla oran 57 artışla haftayı 50,1 avrodan tamamladı.

Yeni saldırılar ve LNG arz riski dolayı kontratlar 20 Mart'ta savaşı öncesine göre tahminen oran 85 artışla megavatsaat başına 59,2 avro seviyesine kadar yükseldi.

Kömür fiyatları 3 haftada oran 13 arttı

Kömür piyasasında da benzer tek eğilimler izlendi. Asya piyasaları için atıf giriş edilen Newcastle kömür nisan vadeli kontratı, saldırılardan evvel 27 Şubat'ta tonları başına 118,5 dolar iken 2 Mart'ta oran 8,6 artışla 128,7 dolara yükseldi.

Söz başlıksu kontrat, 9 Mart'ta 143,8 dolara kadar çıkarak, saldırıların başlamasından sonrakiler en yüksek kapanışı yaptı.ABD ile İsrail'in İran'a yönelik müşterek saldırıları ve İran'ın misillemelerinde 3 hafta geride kalırken, kömür fiyatları taarruz öncesi seviyelere göre oran 13,9 artışla haftayı 135 dolardan tamamladı.