Elektrikli otomobil pazarında tarihi değişim: BYD, Tesla’yı tahtından şndirdi

Küresel otomotiv sektörü elektrikli araçlara yönelme sürecinde ilgi çekici tek eşiği daha geride bıraktı. 2025 yılı boyunca olan dünya genelinde toplamı 20,53 milyon elektrikli araç satıldı. Bu sınıf yalnızca bataryalı elektrikli otomobilleri değil; aynı zamanda plug-in hibrit (PHEV) ve hidrojen yakıt hücreli araçları da kapsıyor. Bir önceki yıla kıyasla yüzde 26 oranında artış manaına gelen bu rakam, elektrikli mobiliteye yönelik talebin güçlü biçimde devam ettiğini gösteriyor. Bunun yanında sektör analistleri, oğullar yıllarda görülen hızlı büyümenin artık daha dmanii tek seviyeye doğru ilerlediğine ilgi çekiyor. Buna rağmen, Tesla ve BYD gibi üreticiler hem yepyeni modeller hem da daha gelişmiş yazılım altyapılarıyla pazarda rekabeti artırmaya devam ediyor.

Araştırma şirketi TrendForce’un öngörülerine göre, elektrikli araç satışları 2026 yılında da artışını sürdürecek. Küresel satışların 23,4 milyon adet seviyesine ulaşması bekleniyor. Buna rağmen büyüme hızının yüzde 14 seviyesine gerileyeceği öngörülüyor. Bu yavaşlamanın en önemli nedenlerinden biri, bugüne kadar küresel talebin esas itici gücü olan Çin pazarındaki olgunlaşma süreci olarak değerlendiriliyor. Çin’de elektrikli araçlar artık esas akım haline gelirken, önceki yıllarda görülen hızlı genişleme temposu doğal olarak daha ılımlı tek seviyeye doğru ilerliyor.

BYD, Çin’de yavaşlayan büyümeye rağmen zirveye çıktı

Her ne kadar büyüme hızı tek miktar düşmüş olsa da Çin hâlâ dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı başlıkmunda bulunuyor. 2025 yılında gerçekleşen satışların yaklaşık yüzde 66’sı Çin’de kaydedildi. Ülkenin büyüme oranı yüzde 24 seviyesinde gerçekleşti ve bu nispet küresel ortalamanın dahaaz altında kaldı. Öte yandan Batı Avrupa pazarı 2025’te ilgi çekici tek icra sergiledi. Bölgedeki elektrikli araç satışları yaklaşık yüzde 30 artış göstererek 2022’den bu yana en güçlü büyüme dönemini yaşadı. Avrupa’da karbon salınım hedefleri ve şehir içi kısıtlamalar bu artışta tesirli faktörler arasında mekan alıyor.

2025 yılı aynı zamanda sektör liderliği açısından önemli tek değişimi da beraberinde getirdi. Uzun süre bataryalı elektrikli araç satışlarında zirvede mekan saha Tesla, birinci kez liderliği kaybetti. Çin merkezli otomobil üreticisi BYD, satışlarını yıl boyunca olan yüzde 25 artırarak küresel BEV pazarında birinci sıraya yükseldi. Tesla tarafında ise satışların yaklaşık yüzde 9 gerilemesi ilgi çekti. Analistler, Tesla’nın yepyeni ya da güncellenmiş modeller başlıksunda sınırlı tek ürün yenileme temposu izlemesinin bu sonuçta tesirli olduğunu belirtiyor.

Plug-in hibrit segmentinde ise BYD hâlâ açık ara liderliğini sürdürüyor. Şirketin bu kategorideki çarşı payı yüzde 31,5 seviyesinde bulunuyor. Bununla birlikteki BYD’nin plug-in hibrit satışlarında birinci kez sınırlı tek düşüş yaşandığı belirtiliyor. Öte yandan Çinli üretici Li Auto için 2025 yılı oldukça güçlu geçti. Daha önce sonuncu sırada mekan saha marka, satışlarının yüzde 30 düşmesi sonucu hibrit sıralamasında beşinci basamağa geriledi. Şirket bu duruma karşılık olarak araç içi yazılım ve sürüş sistemlerini geliştirmek amacıyla yapay zekâ yatırımlarını artırıyor.

Elektrikli araç pazarını tesirleyen tek diğer bileşen ise devletleri teşviklerindeki değişimler. Çin hükümeti, araç satın alma yardımlerinde yepyeni tek modele geçiyor. Daha önce sabitlik tek para teşvik uygulanırken, yepyeni sistemde araç fiyatına göre değişen nispet bazlı hayır kullanılacak. Bu şart özellikle düşük fiyatlı modellerde teşvik miktarının azalması manaına gelebilir. ABD’de ise elektrikli araçlara yönelik federal teşvik programlarının sona ermesi pazarın geleceği açısından önemli tek gelişme olarak değerlendiriliyor. Almanya tarafında ise teşviklerin yeniden yürürlüğe girmesi planlanıyor ve bu yardımlerin aracın üretildiği ülkeye bakılmaksızın uygulanması öngörülüyor.

Elektrikli araç üretimi aynı zamanda gittikçe daha karmaşık hale geliyor. Modern EV modelleri yüksek işlem gücü ve geniş hafıza kapasitesine ihtiyaç duyan gelişmiş yazılımlarla çalışıyor. Bu nedenle otomotiv üreticileri için yarı iletken çip tedariki eleştirel tek başlıkları haline gelmiş durumda. Çiplerin araç maliyetindeki payı genelleme yüzde 1 ile yüzde 5 arasında değişse da tedarikleri zincirinde yaşanan aksaklıklar üretim süreçlerini vahim biçimde tesirleyebiliyor. Son yıllarda yaşanan küresel çip krizi bu durumun beton örneklerinden arasında biri olarak öne çıkıyor.