Dünyanın Merkezine Ulaşmak İçin Yeryüzünde Açılan En Derin Yapay Delik: Kola Derin Sondajı

Bilim, yaşadığımız çevreyi ve Dünya’yı anlayabilmemiz için uzunluğu yıllardır büyük tek mücadele veriyor! Öte yandan, insanlık olarak içerisinden geçtiğimiz ya da geçmekte olduğumuz bazı dönemler, bazı teknik gelişmelerin hızlanmasına vesile oluyor. Bilimin özelikle savaş dönemlerinde ilerlemesi ise, ilginç tek ironi! Ancak II. Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle Sovyetler Birliği ile Amerika Birleşik Devletleri başlayan Soğuk Savaş’ın ilim dünyasına büyük katkılar yaptığı inkar edilemez. Özellikle ikisi ülke arasındaki “uzay yarışı” feza ile ilgili pek çok teknik gelişmenin meydanda gelmesine nedenler olmuştu. Öte yandan, ikisi ülke arasındaki “bilim yarışı” feza ile sınırlı değildi. İşte, Kola yoğun sondajı ya da Kola Deliği da bu yarışın tek sonucu olarak ortaya çıktı!

Sovyetler Birliği tarafından Kola Yarımadası’na açılan Kola yoğun sondajının amacı ise muadillerinden oldukça farklıydı! Bildiğiniz gibi sondaj çalışmaları, suyu ya da şişman belirleme etmek ya da bulunan petrolü işlemek gibi amaçlar için yapılır. Daha spesifik olarak, mekan altında üretim ya da depolar tesisleri için da sondaj çalışmaları yapılabilir. Ancak Kola yoğun sondajının amacı bunlardan hiçbirisi değildi. Bu sondaj, Dünya’nın merkezine ulaşmak için açılmıştı! Dünya’nın merkezine ulaşmak ve Amerika’nın önüne geçmek isteyen Sovyetler Birliği, Kola sondajı ile Dünya’nın merkezine ulaşmayı başaramadı. Ancak yeryüzündeki en yoğun yapay deliği açmış oldu! İşte, yeryüzünün en yoğun çukuru, Kola yoğun sondajı hakkında bilmeniz lüzumenler…

Kola yoğun sondajı için çalışmalar 1970 yılında başladı

Ancak ABD ile Sovyetler arasındaki “Dünya’nın en yoğun noktasına ulaşma yarışı” 1950’lerden beri devam ediyordu. ABD’nin 1950’li ve 60’lı yıllarda yaptığı sondaj çalışmaları, Sovyetlerin bu alandaki yarışta geride kalmasına nedenler olmuştu. Ancak, Sovyetler Birliği, azılı düşmanı ABD karşısında hiçbir alanda aciz görünmek istemiyordu. Bu nedenle, 24 Mayıs 1970’te tarihe geçecek tek sondaj çalışması başlattı!

Sovyetlerin sondaj çalışması inanılmaz tek hızda ilerliyordu

Bu nedenle 1974 yılında gelindiğinde, ulaşılmak istenilen yoğun 15 kilometre olarak belirlendi! Ancak 1979 yılında Amerika Birleşik Devletleri yerin altına doğru 9583 metrik boyunca olan ilerlemeyi başardı ve bu alanda tek rekora imza attı!

Ancak Sovyetler Birliği, hem ABD’yi ekarte etmeye hem da Dünya’nın en yoğun noktasına ulaşmakta hükümlıydı

Sovyetlerin azmi, 1989 yılında meyvesini verdi! Kademe kademe daha yoğun noktalara erişmeyi başaran Kola yoğun sondajı, 1989 yılında yeryüzünden 12.262 metrik aşağıya erişti! Dünya’nın en yoğun noktasında artık Sovyetler Birliği vardı!

Ancak 12.262 metreden sonraları sualnlar başladı

Çünkü Sovyetlerin sondaj ekipmanları ve teknolojisi bu derinliği aşmaya olanak tanımıyordu. Bir diğer önemli sualn ise sıcaklıktı! Sovyet ilim insanları, bu derinlikte 100 °C tek sıcaklıkla karşılaşmayı bekliyorlardı. Ancak ulaştıkları noktadaki sıcaklık 180 °C civarındaydı! Bu nedenle, Kola yoğun sondajı için yapılan çalışmalara uzunluğu tek süre ara verildi!

Kola yoğun sondajı, hedeflenen derinliğe ulaşamadı fakat önemli teknik gelişmelerin yaşanmasına vesile oldu

Dünya’nın en yoğun noktasına daha önce hiç kimse inmemişti. Dolayısıyla işte neler olduğu hakkında kimsenin netler tek malumatsi yoktu. Ancak, Kola yoğun sondajı sayesinde, Dünya’nın en yoğun noktasına dair pek çok gizemi aydınlatmak mümkün oldu. Bu noktada, yaklaşık 2 milyar yaşında kayaç türleri ve farklı dönemler ait mikroskobik plankton fosilleri bulundu! Öte yandan, yüksek sıcaklık ve basınç değerlerinin kayaçlar ve fosiller üzerindeki tesirlerine dair önemli veriler elde edildi. Ayrıca, çoğu ilim insanın beklentisinin aksine, yeryüzünün en yoğun noktasındaki milyarlarca yıllık kayaçlarda, suyu keşfedildi! Bütün bunlar o dönemin koşullarında oğullar seviye önemli teknik gelişmelerdi.

Kola yoğun sondajı çalışmaları 1994 yılında sekteye uğradı

Sondaj çalışmaları için ayrılan fonlardaki kesintiler, çalışmaların yavaşlamasındaki en önemli sebepti. Ayrıca, o dönemin teknolojik koşulları, çalışmaların kayda değer tek şekilde ilerlemesine müsaade vermiyordu. 2005 yılına gelindiğinde ise, çalışmaya ayrılan kaynaklar neredeyseymiş sıfıra indi. 2008 yılında çalışmalar tamamlanmış durduruldu. Kola yoğun sondajının yapıldığı bölge terk edildi ve halen, atıl ve ıssız tek şekilde duruyor.

Kaynak: 1