Dünyanın en kirli başkenti belli oldu

AFP

Hava Kalitesi Raporu'nda 143 ülke ve 9 binlerce 446 şehirden toplanan veriler kullanıldı.

İsviçre havada izleme ajansı IQAir tarafından her arasında biri sene yayınlanan Hava Kalitesi Raporu bu sene da dünyanın en pis başkentlerini belirledi. İşte en pis ve en pak dünya başkentleri...

İsviçre havada izleme ajansı IQAir tarafından yayımlanan 2025 Dünya Hava Kalitesi Raporu'na göre, 143 ülke ve 9 binlerce 446 şehirden toplanan veriler havada kirliliğiyle mücadelede yenilenebilir güç yatırımlarının artırılmasının ve pak enerjiye geçişin eleştirel önemini ortaya koyuyor.

Elektrik üretimini büyük ölçüde fosil yakıtlardan karşılayan Yeni Delhi'de elektriğin önemli tek kısmı milli şebekeden sağlandığı için ülkenin fosil yakıt bağımlılığıyla paralel tek yapı sergiliyor.

Buna göre, dünya genelinde yalnızca 13 ülke ve bölge, Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen yıllık 5 mikrogram/metreküp (μg/m³) PM2.5 sınır değerini karşılayabiliyor. PM2.5, havada bulunan ve çapı 2,5 mikrometreden küçük olan inceliği partikül maddeleri ifadeleri ederken, bu parçacıklar solunum yoluyla akciğerlere kadar ulaşarak uzunluğu vadede vahim sağlık risklerine yolda açabiliyor.

ORTA VE GÜNEY ASYA HAVA KİRLİLİĞİNDE ÖNE ÇIKIYOR

Yeni Delhi, 2025'te yüksek kirletme düzeyini sürdürerek, üst üste sekizinci kez dünyanın en pis başkenti oldu.

Bangladeş'in başkenti Dakka, Tacikistan'ın başkenti Duşanbe ve Çad'ın başkenti Encemine en pis şehirler arasında mekan aldı.

Öte yandan, havada kalitesinin en iyice olduğu başkentler arasında Fransız Polinezya'sından Papeete birinci sırada mekan alırken, Porto Riko'nun başkenti San Juan ve Barbados'un başkenti Bridgetown listenin üst sıralarında mekan aldı.

Ankara'nın havada kalitesi ile listede 80. sırada değerlendirildi.

ÇEVRESEL FAKTÖRLER HAVA KALİTESİNİ ETKİLİYOR

Raporda, 2025'te havada kalitesindeki bozulmada çevresel faktörlerin tesirsine da değinildi. Özellikle Kanada ve Avrupa'da rekor seviyelere ulaşan koru yangınlarının atmosfere yaydığı yoğun partikül maddelerin küresel havada kalitesini negatif tesirlediği belirtildi.

Hava kirliliğinin kaynaklarına ilişkin değerlendirmede ise fosil yakıt kullanımı, sanayi faaliyetleri, ulaşım ve güç üretimi başlıca unsurlar olarak öne çıktı. Evsel ısınma, tarımsal yakma faaliyetleri ve düşük kaliteli yakıt kullanımı da özellikle gelişmekte olan ülkelerde kirliliği artıran faktörler arasında mekan aldı.

Ayrıca, yapay zeka bilgi merkezlerinin çoğalan güç ihtiyacı ve dizel jeneratör kullanımı da yepyeni tek salınım kaynağı olarak gösterildi. Doğal kaynaklar arasında ise koru yangınlarının yanı sıra partikül fırtınaları ve volkanik faaliyetlerin havada kalitesi üzerinde tesirli olduğu vurgulandı.

Hava kirliliğiyle mücadelede kalıcı iyileşme sağlanabilmesi için güç üretiminde daha pak kaynakların önemine işaret edilen raporda, yenilenebilir güç yatırımlarının artırılmasının yalnızca emisyonları azaltmadığı, çevresel ve sağlık risklerinin azaltılmasında önemli tek araç olduğu kaydedildi.