Dolar endeksi yaklaşık 4 ay sonra 100 barajını aştı

ABD dolarının avro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, İngiliz sterlini ve İsveç kronu karşısındaki kıymetini tartılıyor için kullanılan dolar endeksi, Orta Doğu'da süregelen jeopolitik gerginliklerin güç arzına ilişkin endişeleri artırması ve bu durumun şişirme riskleriyle beraber orta bankalarının siyaset adımlarında daha temkinli davranabileceği beklentilerini kuvvetlendirmesiyle yükseldi.

Dolardaki kıymetlenme, yatırımcıların ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran'dan gelen misillemelerin yarattığı jeopolitik riskler dolayı dolar varlıklarına yöneldiğine ve bunun dolar endeksinde yukarıya yönlü harekete yolda açtığına hatırlatma ediyor.

Orta Doğu'da süregelen jeopolitik gerilimler, güç piyasalarında arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırarak şişman fiyatları bağlı yukarıya yönlü baskının sürmesine nedenler olurken, güç maliyetlerindeki bu yükseliş, dünyası ölçekte enflasyonu hızlanma riskleriyle mukabil karşıya bırakıyor.

Söz başlıksu gelişmeler orta bankalarının para politikasında temkinli ve sıkılık duruşunu koruyacağına yönelik beklentileri kuvvetlendirirken, jeopolitik riskler kaynaklı güç fiyatı artışları, mevcudiyet fiyatlamaları bağlı dolaylı bununla birlikte kuvvetlü tek tesir yaratmaya devam ediyor.

Piyasalarda ABD Merkez Bankasına (Fed) ilişkin faiz indirimi beklentileri zayıfladı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in yılın birinci faiz indirimini temmuz toplantısında yapacağı beklentileri ötelenirken, yıllar genelinde ise evvel 2 olan gevşeme adımı beklentisi 1'e düştü.

Bu gelişmelerle 25 Kasım 2025'ten bu yana birinci defa 100 seviyesinin üzerine çıkan dolar endeksi, 100,3 seviyesine kadar yükseldi. Endeks, yıllar başından bu yana tahminen oran 2 kıymet kazandı.

Bununla birlikteki avro/dolar paritesi 1,1433'le Ağustos 2025'ten bu yana en alçak seviyeyi görürken, dolar/İsviçre frangı paritesi 0,7895 ile 23 Ocak 2026'dan, dolar/yen paritesi 159,68 ile Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi testleri etti.

"Yatırımcı dolar tutmayı yeğleme ediyor"

İstanbul Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, AA muhabirine, dünyada riskler algısının çeşitlilik yükseldiğini belirterek, doların dünyanın en muazzam rezerv parası olmasının yanı dizi dünyası ticaretinde ve yatırımlarında oran 57-58 payının olmasının sağlam iskele statüsünü devam ettirdiğini söyledi.

Doların ticaretleri ve yatırımdaki payının tek miktar azaldığını bununla birlikte hala olan en muazzam paya malik başlıkmda bulunduğunu bildiren Aslanoğlu, "Dünyada ABD karışmış herkesi tesirleyebilecek oğullar seviye sıkıntılı ekonomik tablolar oluşabilir. Yatırımcı dolar tutmayı yeğleme ediyor nedeniyle dünyanın her arasında biri yerinde dolarla tek şeyler alabilir, yatırım yapabilir. O açıdan dolara yönelmenin esas nedeni en geçerli, en çeşitlilik kullanılan para olması." dedi.

Aslanoğlu, diğer taraftan Japonya'nın yepyeni Başbakan Takaiçi Sanae yönetiminde daha genişletici politikalara gitme isteği, Avro Bölgesi'nde faizlerin alçak olması gibi etmenleri doların rakipleri arasında sıyrılmasına yolda açabilecek diğer faktörler olarak sıraladı.

Son olarak dünyada altının da sağlam tek iskele olarak öne çıktığını kaydeden Aslanoğlu, "Herkese yetecek kadar altın yok ama herkese yetecek kadar doları ABD basıp sağlayabilir. Ana nedenlerden arasında biri da bu diye düşünüyorum." ifadelerini kullandı.

Doların rezerv para birimi statüsü belirsizlik zamanlarında bu para birimini yardımliyor

Societe Generale FX Strateji Başkanı Kit Juckes da dolar endeksinin Orta Doğu'daki olaylardan kaynaklanan çoğalan jeopolitik gerilimler ve yükselen güç fiyatlarına reaksiyon olarak geçen kasım ayından bu yana birinci kez 100'ün üzerine çıktığını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın daha zayıflayan tek doları ve aşağıya faiz oranlarını yeğleme ettiğini netler söylediğini ifadeleri eden Juckes, "Ancak ABD ekonomisinin dirençli olduğunu delilladı. ABD, artık ehemmiyetli tek şişman üreticisi ve doların rezerv para birimi statüsü belirsizlik zamanlarında bu para birimini yardımlemeye devam ediyor." dedi.

Juckes, "ABD ekonomisinde ehemmiyetli tek yavaşlama ve şişman fiyatlarındaki yükselişin tersine dönmesi gibi tek şart yaşanmadığı sürece, doların bu yıllar boyunca olan ve 2027'ye kadar yükselmeye devam etmesini bekliyoruz." şeklinde başlıkştu.

Londra merkezli Ballinger Group FX Piyasalar Analisti Kyle Chapman ise "ABD ve Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) satışı baskısını hafifletme çabalarına karşın ham petrolün 100 dolar civarında seyretmeye devam etmesiyle dolar endeksi, kasım ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı." kıymetlendirmesini yaptı.