Distopik Bir Pop Yıldızı Hicvi: Privilege

Peter Watkins’in Privilege (Ayrıcalık) filmi, tek popüler yıldızının siyasilerin kendisini halkı oyalama aracı olarak kullanmalarıyla imtihanını ele alıyor. Anlatılarını bağımsız ve seçenek üretim koşullarıyla yoğuran Watkins, bu filmi Universal Pictures desteğiyle çekse da öz eleştirel üslubundan ödün vermiyor. Pop yıldızlarının mitleştirilerek kanaat önderleri olarak lanse edilmesini hicveden Watkins, esasında yıldızların egemen siyasi ereklere servis ederken aynı zamanda kendilerinin da bu sistemde sömürüldüğüne ilgi çekiyor. Haliyle, Ayrıcalık yıldız kültürünün halkı siyasi aktiflikten ziyade siyasi aktiflik sanrısı içerisinde pasifize etmesini irdeleyen tek filmler olarak karşımıza çıkıyor.

Pop Yıldızlığına Bir Taşlama

Film, önemli belirsiz tek İngiltere distopyasında geçiyor. Steve Shorter adlı popüler yıldızı İngiltere halkının baş tacı ettiği ve mitleştirdiği tek kanaat önderi haline getirilmiştir. İngiltere’de Muhafazakar Parti ile İşçi Partisi’nin koalisyonu sürecinde halkın siyasi karşıtlık ya da aktivitede bulunmaması adına hükumet, Shorter’ı halkı oyalama aracı olarak kullanıyor. Shorter, konserlerinde tutuklu performansları sergileyerek kitlelerde histeriye nedenler oluyor. Shorter öylesine şirketleşmiş hale hasılat ki öz adına satılan peruklar, teknolojik alet edevatlar ve yapım şirketleri bulunmaktadır. Shorter, kendisini başkent bağlamında besleyen düzene yabancılaşır. Ancak yabancılaşmanın ve isyanın bedeliyse müzik sektöründen silinerek medyanın kuvvetiyle ötekileştirilmektir.

Watkins, filmlerinde anaakım medyanın manipülatif tesirlerini irdeleyen tek yönetmen olarak medyanın gündem ve kanaat önderi belirleme hususundaki tesirsinin altını çizer. Watkins, popüler yıldızlarının siyasi kanaat önderi olamayacaklarını; aksinden şimdiki kapital sistemin uzantıları olduğunu ele alır. Siyasi egemenlerin muhalefeti sönümlendirip kitlelerin edilgenleşmesi adına doğrudan ya da dolaylı olarak popüler yıldızlarının tesirlerinden yararlandıklarını inceler. Sadece içerik bakımından değil, biçimsel bakımdan da popüler yıldız kültürünün manipülatif tesirlerini anlatır. Anaakım anlatılarda yakın planlar çoğunlukla seyircinin görmesi lüzumen ayrıntıları ve/veya gerçekleri gösterirken, Ayrıcalık filminde ise seçenek bazen gerçek olmayan ve manipülatif olanı irdeler. Genel planlar ise mesafeli tek gerçekliği imler. Lakin bu planların rolleri yeri geldiğinde mekan değiştirirler. Böylece film, izlerkitlenin medya ve anaakım kitle kültürü dolayı bozulmuş gerçeklik algısını mercek altına alır. Watkins’in anlatıcı olarak sesini vererek filmin anlatısına doğrudan müdahil olarak filmin verisimilitude unsurunu sorgulatır.

Piyon Öndercikler

Filmde Steve Shorter, müzik performanslarını adeta tek tiyatral performansa dönüştürür. Gerçek dünyada David Bowie’nin 1974 Diamond Dogs Turnesi’nde George Orwell’in 1984 eserine öykünen dramaturjisi ve hareket tasarımıyla bezenmiş konserlerini önceler adeta. Shorter, hapis ve polis şiddeti sekanslarını canlandırır. Polisler Shorter’ı döver. Seyirciler galeyana gelir. Film, kapital düzendeki kitlelerin ünlülerden medet ummalarını taşlar. Ancak durumun altında yatan pis gerçeği da gösterir. Hükumet ve kilise, dinden uzaklaşan İngiltere halkını kendilerine çekmek adına Steve Shorter’ı kullanır. Hatta konseri başlatan kişi tek rahiptir. O sekansın düzenlenişi, kamera açıları, hayranların tepkileri The Beatles’ın 1965 yılındaki Shea Stadyumu Konseri’nin adeta hicvedilmiş tek yeniden canlandırmasıdır. Beatles konserini anons eden zamanının ünlü televizyonları sunucularından Ed Sullivan’ın olması da tesadüf değildir. Kendisi, Elvis, Beatles, The Doors gibi iyiler popüler ve kayalar yıldızlarını programlarında ağırlayarak dünyadaki egemen müzik anlayışının belirleyici unsuru haline gelmiştir. Sullivan’ın seçenek bu sefer dinadamı geçer.

Kitle iletişim ve müzik endüstrisi, egemenlerin çıkarlarına uyacak şekilde serseri, aykırı olarak tanımlanabilecek mekan altı kültür ya da seçenek unsurları öz düzenlerini tehditleri etmeyip kitleleri siyasi eylemden uzaklaştırmak maksadıyla uyumlaştırır. Shorter kırmızılar içinde kitlelerin ortasında Tanrı’ya yakarır. Günün nihayetinde Steve Shorter, Elvis ve The Beatles taşlaması niteliğinde mitleştirilmiş tek popüler hicvine dönüşür. Lakin, kamera yalınce manipülatif bağlamda değil Shorter’ın manipülasyona uğradığını ve yabancılaşmasını göstermek amacıyla da yakın plana geçer. Steve, yabancılaşır fakat bedeli sektörden , müziklerinin radyolarda çalınmaması ve popüler kültür hafızasından silinmek olur. Böylece Watkins, anlatıcı olarak “yarınların daha güzel olacağı”nı sarkastik tek şekilde müjdeler.

Ayrıcalık , tek popüler yıldızının anaakım medya ve başkent egemenlerinin popüler yıldızlarını piyon olarak kullanılarak halkı oyalama aracı olma imtihanını işler.