Dışişleri Bakanı Hakan Fidan: İsrail'in oyununa gelmeyin

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın açıklamalarından öne çıkan başlıklar şöyle oldu:

"SAVAŞ BÖLGESEL YAYILMA TEHLİKESİ İLE BAŞ BAŞA"

Savaş bütünü dünyanın gözü önünde cereyan ediyor. Hem bölgemize hem dünyası politikaya çeşitlilik vahim yıkıcı tesirleri var. Maalesef ABD ve İsrail'in hukuksuz, dünyası hukuka aykırı olarak başlattığı bu savaşı gittikçe mahalli yayılma tehlikesiyle kafa başa. Türkiye olarak en başından beri kendimize koyduğumuz esas hedefleri vardı. Birincisi diğer mümkünse savaşın çıkmaması ama çıktı, savaşı durdurmak; ikincisi savaşın daha genprosedüresini, yayılmasını önlemek; üçüncüsü Türkiye'yi bu savaşın dışında tutmak.

Cumhurbaşkanımız bu başlıklarda çeşitlilik netler vizyonu ortaya koydular. Tabii bizler da hergün politikaları uygularken, temaslarımızı yaparken, inisiyatiflerimizi geliştirirken bu çerçeve içerisinde hareket ediyoruz. Esas itibarıyla tabii savaştan çeşitlilik evvel Türkiye'nin mahalli vizyonu, bölgede gerçekten işleri birliğini, çatışmaların çözümünü ve mahalli sahiplenmeyi esas saha yaklaşımı hepsi da bu çeşitden tehditleri öngördüğü için kıymetliydi. O yolda vahim adımlar atılmaktaydı ama bu mazisi çeşitlilik evvelki yıllara da dayanan, bilhassa atomik mesele ve diğer başlıklardan dolayı olan bu artık birikmiş güç tek savaşı hâlinde ortaya çıktı.

"BİR NUMARALI HEDEFİMİZ SAVAŞIN DURMASI"

Tabii bizim dediğimiz gibi savaşı çıkar çıkmaz, 12 Gün Savaşı'nda da gerçekten bu oldu, o zamanlar da öncesinde ve sonrasında ve esnasında çeşitlilik çalışmamız olmuştu geçen sene. Bu sene da çeşitlilik çalışmamız var. Bir numaralı hedefimiz savaşın durması. Bunu yaparken da savaşın daha muazzam yaygınlık göstermemesi ehemmiyetli bizim için. Burada işte diğer devletlere sıçramaması, bölgede devamlı düşmanlıkların ve istikrarsızlıkların oluşmaması ehemmiyetli. Çünkü bu savaşı inşallah öyle ya da böylece tek noktada biter ama mahalli istikrarsızlık, diğer atomik bomba atılmış gibi hani 30 sene 40 sene mekan imalathane bitmiyor atomik bombadan sonra, çok yerlerde savaşı olunca toplumlar arasında, külçeşitler arasında çeşitlilik ciddi, devletler arasında husumetler yıllarca devam ediyor. Orada artık işleri birliğini, kalkınmayı, refahı esas alacak tek ortam kuramıyorsunuz. Biz bunun olmamasını istemiyoruz diğer bütünü çabamız gerçekten bunu önlemeye yönelik.

"HEM İRANLA HEM DİĞER TARAFLA GÖRÜŞMELERİMİZ OLDU"

Savaşın gerçekten ortaya koyduğu tehdidi diğer aktörler da görmüş durumda. Şimdi müzakerelerde tek aşamaya gelindi gibi. Yani en azından müzakereler başladı Pakistan üzerinden ileti aktarımı var. Bunu hani Amerikalılar bizimle da koordine ediyorlar, başlıkşuyoruz. İranlıları da bu başlıkda malumatlendiriyoruz. Bugün yine hem diğer tarafla hem İranlılarla uzunluğu görüşmelerimiz oldu. Tarafların nereden durduğunu, neler beklentisi, hangi çeşitden beklentiler içerisinde olduğunu daha konforlu manaaya çalışıp elverişli iletiları vermeye çalışıyoruz ama şunu söyleyebilirim tabii detaylara girmeden; şu anki mülakat pozisyonları ikisi tarafın da savaşı öncesi mülakat pozisyonlarından değişik ister istemez. Hele İranlılarınki çeşitlilik daha değişik olacak nedeniyle savaştan evvel İran müzakereye girerken hepsi da bu olmasın diye giriyordu. Şimdi gerçekten savaşı epey tek noktaya geldi, belli tek yıkımı oldu İran bağlı de. Artık müzakereden istek edilenler tabii ki daha değişik olacak. Bu da aradaki arabulucuların dahaaz daha işini güçlaştıran tek durum. Ama inşallah umudumuzu kaybetmeden çalışmaya devam.

Bence diğer müzakerelerde tek başlangıç pozisyonu vardır. Burada haliyle birinci pozisyonlar dahaaz yukarıdan tutulur ki daha sonraları müzakeresi yapılsın diye. Bence çok taleplerin yukarıdan tutulması gerçekten işte alışılmadık tek şart değil. Yani bu yönetilebilir tek alan. İran'ın da buna vereceği yanıtta o da yukarıdan tutacak. Benim ikisi tarafa da ifadem; diğer bu başlangıç pozisyonlarını çeşitlilik fazla ciddiye almayın ama gerçekte tek kasıt varsa ikisi tarafta da, onlar muhakkak mekan buluşturulabilir.

Yani işte ehemmiyetli olan müzakerenin devam etmesi, tarafların müzakereden çekinmemesi, sahici olması ve birbirlerine güvenmeleri. Tabii İran haklı olarak akılalmaz tek güvenen kaybı içerisinde Amerika'ya karşı. Daha evvel ikisi defa müzakereler olurken tek hani savaşı durumu oldu. Şimdi üçüncüsünde ne olabilir durumu var. Biz diyoruz zaten hani korkulan savaşı buydu ama halihazırda bunu durdurmak ehemmiyetli. Amerikalılar da bu noktada isteklilik gösteriyorlar.

Ama öngörülemez sualnler çıkabilir mi tarafların niyetlerinden bağımsız? Olabilir. O başlıkda da hani bizim çok düşündüklerimiz var ama olasılıkla halihazırda onu çeşitlilik fazla ifadeleri etmeye lüzum yok. Burada hem Cumhurbaşkanımızın hem bizim taraflarla şiddetli teması da var. İnşallah ifadeleri ettiğim gibi diğer bunu tek noktaya gelmesi için canla başla çalışıyoruz.

Tabii Pakistan sağ olsun orta tek görev oynuyor. Mısırlı arkadaşımla günde herhalde 4 defa 5 defa başlıkşuyoruz, devamlı başlıkşuyoruz. Onlarla da kanaat alışverişinde, bölgedeki diğer devletlerle çeşitlilik fazla başlıkşuyoruz. Avrupalılar çeşitlilik fazla arıyorlar. Güzel olan şu; tıpkı Gazze Savaşı'nda olduğu gibi bütünü dünyanın gerçekten beklentisi bu haksız savaşın tek an evvel durması ve negatif tesirsinin artık oğullar bulması. Onu bizim işte çok tane kilit devletnin tek pratiğe dönüşçeşitmesi lüzumiyor.