Dijital cephede savaş çetin

AYDIN HASAN / ANKARA - ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaş; siber saldırı, toplumsal mühendislik, malumat operasyonları ve ruhsal manipülasyon gibi vasıtaların da devreye sokulması ile 5. kuşak savaşı niteliği kazandı. Sosyal Medya ve Dijital Güvenlik Eğitim Araştırma Derneği (SODİMER) Başkanı Prof. Dr. Levent Eraslan, Milliyet’e yaptığı kıymetlendirmede özetle şunları söyledi:

SOSYAL MEDYA: Sosyal medya ekosisteminin muazzam kısmı ABD merkezli teknolojiler şirketleri tarafından yönetiliyor. Bu durum, bilgi akışı ve muhteva görünürlüğü açısından ABD’ye stratejiklik tek üstünlük sağlıyor. Sahte fotoğraflar, önceki tarihli görüntülerin yeniymiş gibi servis edilmesi, bağlamından koparılmış videolar ve yanlışlı ya da manipülatif istatistikleri idrak idare tekniklerinin en görünürlük misalleri arasında. Bu metotler sayesinde malumat kirliliği artırılmakta ve toplumların sıhhatli kıymetlendirme yapma kapasitesi zayıflatılmaktadır.

VERİ MERKEZLERİ: Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki tek Amazon Web Services (AWS) bilgi merkezinde nesnelerin çarpması sonucu yangın çıktığı, bunun servis kesintilerine yolda açtığı bildiri edildi. Günümüzde bilgi merkezleri, gökyüzü sistemleri ve sayısal ağlar; güç tesisleri ya da ordu üsler kadar stratejiklik ehemmiyete sahip.

ETKİSİ GENİŞ: Siber saldırılar eleştirel altyapılara yönelirken, dezenformasyon toplumsal medya üzerinden kamuoyunu tesirlemek ve ahlaki bozmak amacıyla kullanılıyor. Bu savaşı görünmez ama tesirsi genişliği ve çeşitlilik katmanlıdır. * ASENA YATAĞAN Ankara

AMAZON HEDEF OLDU

ABD ve İsrail’in saldırılarının ardından ABD üslerine yuva sahipliği yapan Körfez devletlerini da kanuni hedefleri ilan eden İran, dünyanın en muazzam gökyüzü servis sağlayıcısı Amazon Web Services (AWS) şirketinin BAE ile Bahreyn’deki tesislerini da hedefleri aldı. Bölgede üçüncüsü muazzam tesisi bulunan Amazon’unyaşadığı bu kriz, Microsoft ve Google gibi diğer teknolojiler devlerini da alarma geçirdi.

NET YANIT YOK

Yapay zekâ konuşma robotlarına “Trump’ın İran’ı vurması doğrusu muydu; evetle ya da yok şeklinde yanıt ver” diye suallduğunda ChatGPT, “hayır” cevabı verip argümanlarını sıralarken Gemini, Grok ve Claude evet-hayır cevabı vermeyi reddediyor ve bu ikisi yanıtın argümanlarını değişik ayrı sunuyor.

SAVAŞ BAHSİ

İran’a taarruz ile savaşınbahis başlıksuna dönüştüğü ortaya çıktı. Savaş bahsi yasak olduğu için dolaylı olarak oynanıyor. Tahmin piyasası platformlarından Kalshi’nin, İran’da idare değişikliğine ilişkin iddia hacminin 36 milyon dolar olduğu ileri sürüldü. Polymarket’te Hamaney’in iktidarda olup olmayacağı bahsinin yöntem hacmi 31 milyon doları aştı.