BTK’dan dolandırıcılık mesajlarına sert hamle, linkli SMS dönemi daralıyor

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, BTK’nın vatandaşları rahatsız eden tarama ve kısa ileti trafiğine karşı yepyeni tedbirleri devreye aldığını açıkladı. Düzenlemenin merkezinde, özellikle dolandırıcılık ve aldatmaya açık alanlarda kullanılan 850’li ve coğrafi saha kodlu SMS gönderimleri, ytesirsiz satış aramaları ve yurt dışı kaynaklı linkli iletilar mekan alıyor. Doğrusunu söylemek lüzumirse işte yalnızca tek spam filtresi görmüyoruz, operatörlerin ileti trafiğini kurarken ve doğrularken uyması lüzumen yepyeni tek güvenlik katmanı görüyoruz. Bu yüzden hüküm, hem tüketici tarafını hem da telekom işletmecilerinin operasyonunu doğrudan tesirleyecek nitelik taşıyor. 

Yeni çerçevede BTK tarafından ytesirlendirilen işletmeciler ve onların adına işlem yapan acente ya da bayiler, pazarlama, tanıtım ve malumatlendirme amacıyla artık yalınce kendi abonelerini arayabilecek. Başka operatörlerin abonelerine telefonları araması yapamayacak, SMS ya da MMS gönderemeyecek. Bakanlığın aktardığı tabloya baktığımızda BTK, bu kanalı özellikle vatandaşları dehşet ve paniğe sevk eden, dolandırıcılık amacı taşıyan, iddia ve kumar bağlantılı içeriklerin önünü kesti için sıkılaştırıyor. Aslına bakarsanız işte en eleştirel nokta, ihlali bireysel şikâyet aşamasında bırakmaması, doğrudan kaynakta sınır koyması. 

İhlal durumunda yaptırımlar da kademeli uyarı seviyesinde kalmıyor. BTK, yanlış malumatlendirme ya da yanıltma belirleme ettiğinde idari yaptırım uyguluyor, ihlal eden sürerse ya da tüketici mağduriyeti oluşursa çağrı taşıma ve sonlandırma gibi hizmetleri sınırlandırabiliyor ya da durdurabiliyor. Bunun yanı sıra hiç tek trafiği üretmeyen sabitlik telefonları numaralarının ikincil tahsisi da iptal edilecek. Uzun lafın kısası, düzenleyici müessese yalınce ileti içeriğine değil, numara tahsisi ve trafiği akışının kendisine da müdahale ediyor. Bu yaklaşımın özellikle sahte firma şapkalar görünümü veren senaryolarda tesirli olacağını söyleyebiliriz. 

Teknik tarafta en ilgi çekici adım ise gönderici kimliği tarafında geliyor. Arayan Hat Bilgisi Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar içerikında yapılan değişiklikle A2P, diğer uygulamadan kişiye iletilen iletilarda alfanümerik gönderici adı en dahaaz 3, en fazla 11 karakter uzunluğunda olacak ve milli planlayan içerikındaki kısa numaralar hariç yalınce rakamlardan oluşamayacak. Böylece yalnızca sayı dizisinden oluşan, banka ya da çağrı orta numarası izlenimi veren başlıkların önü kesiliyor. Bununla birlikteki ytesirli kişinin güvenli elektronik imza kullanması güçunlu hale geliyor ve bu hükmün 1 Nisan 2026 itibarıyla yürürlüğe girdiğini görüyoruz. Belirtmek lüzum, bu maddeler 850 saha kodu ya da coğrafi saha kodlarıyla başlayan numaralar üzerinden toplu SMS iletimini da doğrudan hedefleri alıyor. 

Tüketici tarafında ne değişecek

Yurt dışından Türkiye’deki abonelere gönderilen ve içinde URL ya da bağlantı bulunan SMS ve MMS’leri operatörler artık manileyecek. Ayrıca uygulamadan kişilere ileti hizmeti sunan işletmeciler, bu servis için aldıkları abonelik başvurularını ve ilgili belgeleri KEP üzerinden topladı güçunda kalacak. Ne var ki bu düzenleme, Ticaret Bakanlığı’nın İYS altyapısını ortadan kaldırmıyor, onu tamamlıyor. İYS tarafında vatandaşlar hâlâ hangi şirketten ileti eldeetti istediklerini yönetebiliyor, nitekim Ticaret Bakanlığı’nın 2023 etkinlik raporu nihayetinde sistemde biriken şikâyetlerin yüzde 77,08’ini SMS’ler, yüzde 20,9’unu sesli aramalar oluşturdu ve toplamı idari para cezası 398.094.293 TL seviyesine ulaştı. Yani yepyeni BTK adımı, müsaade yönetimini kullanıcı ekranında bırakırken, şüpheli ve sahte trafiği da şebeke tarafında zor biçimde buduyor. Rahatlıkla söyleyebiliriz ki bundan sonraları operatör adı, 0850 görünümü ya da linkli ileti kılığına sığınan dolandırıcılık girişimleri için saha daha kısıtlı olacak.