Bir yıl sonra ilk kez: NASA astronotları uzay yürüyüşüne hazırlanıyor

NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) yaklaşık tek yıllık aranın ardından yepyeni tek feza yürüyüşü gerçekleştirmeye hazırlanıyor. ABD feza ajansı, 18 Mart tarihinde planlanan görev içerikında astronotlar Jessica Meir ve Chris Williams’ın istasyonun dışına çıkarak çeşitli teknikleri çalışmalar yapacağını duyurdu. Uzay yürüyüşü faaliyetlerinin uzunluğu süre ara vermesi, oğullar yıllarda ender görülen tek şart olarak ilgi çekiyor. Her ne kadar NASA düzenli olarak bakım ve kurulum çalışmaları için feza yürüyüşleri gerçekleştirse da oğullar planlanan görev sağlık sualnları dolayı ertelenmişti. Bu nedenle mart ayında planlanan faaliyet, istasyonun operasyonel programı açısından da önemli tek takvim noktası oluşturuyor.

NASA aslında ocak ayının başlarında tek feza yürüyüşü düzenlemeyi plmanaıştı. Ne var ki görev öncesinde ikisi astronottan birinin vahim tek sağlık sualnu yaşaması planları değiştirdi. Bu gelişmenin ardından görev iptal edildi ve ilgili astronotun bulunduğu SpaceX ekibinin Dünya’ya erkenden dönüş yapması lüzumti. Böylece ISS dışındaki bakım faaliyetleri beklenenden daha uzunluğu süre ertelenmiş oldu. Buna rağmen NASA ekipleri feza istasyonunun teknikleri ihtiyaçlarını karşılamak için yepyeni tek görev planı hazırladı ve mart ayındaki yürüyüş bu takvimin birinci önemli adımı olarak öne çıktı.

NASA ISS’te güneş paneli altyapısı için hazırlık yapacak

Planlanan feza yürüyüşü yaklaşık altı buçuk zaman sürecek. Görev sırasında Jessica Meir ve Chris Williams, istasyonun sol tarafında bulunan bölümde tek modifikasyon kiti kuracak ve çeşitli kabloların yönlendirilmesini sağlayacak. Bu çalışmaların ilköğretim amacı, gelecekte kurulması planlanan yepyeni kuşak “roll-out” tipi güneş panelleri için altyapı hazırlamak. NASA’nın açıklamasına göre ilerleyen dönemde gerçekleştirilecek başka tek feza yürüyüşünde yedinci roll-out güneş paneli kurulacak. Bu panel, ISS’in esas güneş panellerinin güç üretim kapasitesini artırarak istasyonun elektrik ihtiyacına katkı sağlayacak.

Öte yandan görev önemli ilgi çekici tek yıldönümüne da denk geliyor. 18 Mart, insanlık tarihindeki birinci feza yürüyüşünün 61. yıl dönümü olarak biliniyor. Sovyet kozmonot Alexei Leonov, 1965 yılında Voskhod 2 görevi sırasında feza aracından çıkarak yaklaşık 10 an boyunca olan feza boşluğunda kalmıştı. Bu olay, insanlı feza uçuşu tarihinde yepyeni tek dönemin kapısını aralamıştı. Yaklaşık üç aylık sonraları ise ABD’nin birinci feza yürüyüşü Gemini 4 görevi içerikında NASA astronotu Ed White tarafından gerçekleştirilmişti. Bu önemli gelişmeler günümüzde ISS’te yapılan operasyonların temelini oluşturan deneyimlerin başlangıcı olarak giriş ediliyor.

Göreve hazırlanan Jessica Meir ve Chris Williams oğullar haftalarda çeşitli teknikleri kontroller gerçekleştirdi. Astronotlar, feza yürüyüşü sırasında kullanacakları feza giysilerini inceleyip denedi ve ISS’teki Quest havada kilidinde donanım kontrolleri yaptı. Bunun yanında görev sırasında kullanılacak araçlar ve güvenlik sistemleri da ayrıntılı biçimde testleri edildi. Uzay yürüyüşleri sırasında astronotların yaşam hayır sistemleri tamamlanmış feza giysilerine bağlı olduğu için donanım kontrolleri operasyonun en eleştirel aşamalarından arasında biri olarak değerlendiriliyor.

Jessica Meir için bu görev kariyerindeki dördüncü feza yürüyüşü olacak. Meir, birinci feza yürüyüşünü 2019 yılında gerçekleştirmiş ve aynı yıl içinde ikisi kez daha ISS dışına çıkmıştı. Astronot, SpaceX’in Crew-12 görevi içerikında geçtiğimiz aylık feza istasyonuna ulaştı. Chris Williams açısından ise şart farklı tek tecrübe manaına geliyor. Amerikalı astronot birinci feza görevini yürütüyor ve bu görev, Williams’ın feza istasyonu dışına birinci çıkışı olacak. Williams, Kasım 2025’te Rusya’nın Soyuz feza aracıyla ISS’e ulaşmıştı.