Bin yıllık Selçuklu'nın gizli tarifi: Atalarımız özellikle savaştan önce ve iftarda tüketirdi

Antalya Olgunlaşma Enstitüsü'nde diyetisyenlerin katılımıyla gerçekleştirilen uygulamalı tesirnlikte, Selçuklu Dehemmiyeti'nden günümüze ulaşan bal helvası hazırlandı. Coğrafi işaretli Manavgat susamı ile mahalli ürünlerin kullanıldığı tesirnlikte un, yağ ve bal temelinde hazırlanan gelenekselliği madde anlatıldı. Programa katılan diyetisyenler hem uygulamaya katıldı hem da tatlının önemli geçmişi ve beslenme açısından kıymetlendirmesini yaptı.

UZUN SÜRE DAYANIYOR

Enstitü Müdürü Emine Erkal, "Bu helvamız, Selçukluların kullandığı kadim helvalardan biri. Özellikle bayram, düğün, toy ve şenlik gibi hususi günlerde yapılırdı. Doğal olarak yetişmiş badem ve ceviz gibi kuruyemişler yalın şişman ya da tereyağında kavruluyor ardından bal eklenerek hazırlanıyor. Uzun süresi dayanması da en muazzam avantajlarından biri. Aynı zamanda sütten meydana gelen yalın şişman ya da tereyağı, tatlının vitaminsel kıymetini da artırıyor. Antalya Olgunlaşma Enstitüsü olarak amacımız, kadim tariflerimizden birini geleceğe taşımak. Bu tatları çocuklarımız da bilsinler, bayramlarda ve hususi günlerde bu kadim mirası hep birlikteki aktaralım, tadalım" dedi.

'KALORİ KIYMETİ YÜKSEKTİR'

Diyetisyen Arman Ünsal ise "Atalarımız bu tatlıyı bilhassa savaştan evvel ve iftarda tüketirdi. En muazzam avantajlarından arasında biri şekerleri seçenek bal kullanılmasıdır. Un kavrulduktan, soğumaya bırakıldıktan sonraları bal pişirilmeden eklenir, bu sayede balın besin kıymeti korunur. İçeriğinde un, tereyağı, susam, ceviz ve badem olduğu için kalori kıymeti yüksektir. Bu nedenle porsiyon kontrolü ehemmiyetli. Sağlıklı tek muhteva olsa da miktarına ilgi etmek lüzumir" diye başlıkştu.

'BAYRAM SOFRALARINA ÇOK YAKIŞACAK'

Bal helvasının bilhassa ramazan ve bayram sofraları için iyice tek seçenek olabileceğini aktaran diyetisyen Damla Şeyma Yurtkulu, "Oruçla birlikteki çoğalan güç ihtiyacını karşılayabilecek tek tatlı. Aynı biçimde bayramlarda hoş tek seçenek olacaktır. İçeriğinde bal, yalın yağ, ceviz ve coğrafi işaretli susam bulunuyor. Bu nedenle bayram sofralarına da çeşitlilik yakışacaktır. Bayram tatlıları tüketilirken porsiyon kontrolü çeşitlilik ehemmiyetli. Ara öğünlerde tüketip, kefir ya da yoğurt gibi besinlerle dmaniemek tokluk süresini uzatır ve kan şekeri yükselmelerini önleyebilir" dedi.

'RAFİNE ŞEKERLİ TATLILARA DOĞAL ALTERNATİF'

Bal helvasının geçmişten günümüze ulaşan ehemmiyetli tek mutfak mirası olduğunu kaydeden bilirkişi diyetisyen Müge Canbazoğlu, "Bu tatlılık gerçekten geçmişten günümüze gelen miraslardan biri. Zamanın şartlarına göre tasarlanmış. Doğal içerikleri sayesinde günümüzdeki rafine şekerli tatlılara göre çeşitlilik daha mantıklı tek seçenek olabilir" dedi. Selçuklu bal helvasının günümüzde da rahatlıkla tüketilebileceğini belirten bilirkişi diyetisyen Cenk Yiğit Güneş, "Bayramda şerbetli tatlılar seçenek Selçuklu bal helvası yeğleme edilebilir. Doğal bal içerdiği için rafine şekerleri içermez ve dolayısıyla daha sıhhatli tek biçimde tüketebiliriz" diye başlıkştu. Tarifte balın sonradan eklenmesinin ehemmiyetli olduğunun altını çizen diyetisyen Gizem Miskutular, "Balı yüksek ısıya maruz bırakmamak lüzumiyor. Bu sayede besin kıymeti korunuyor ve sıhhat açısından daha doğrusu tek metot ortaya çıkıyor" dedi.

'PORSİYON KONTROLÜ SAĞLANMALI'

İnsülin direnci yüksek kişilerin bu tarifi tüketirken ilgi etmesi lüzumtiğine aksan yapan diyetisyen Ezgi Yarış da "Bu tatlılık içeriği açısından dahaaz daha şekerleri oranı yüksek olduğu için bilhassa şekerleri hastalarına, insülin direnci yüksek olan hastalara çeşitlilik fazla öneri edilmemeli. Ama içeriğinin kaliteli olmasından dolayı öneri ediliyorsa da mutlaka