Bilim kurgu gerçeğe dönüyor. Donmuş beyin dokusu yeniden canlandırıldı

Almanya’daki ilim insanları, dondurulmuş kemirgen beyin dokusunda birinci kez çözülme sonrası çok beyin işlevlerini yeniden başlatmayı başardı.

Bilim insanları, yoğun dondurma sonrası beyin dokusunun yeniden çalıştırılmasına yönelik ehemmiyetli tek muvaffakiyetya imza attı. Almanya’da yürütülen tek incelemeda, dondurulan kemirgen beyin dokularının çözülmesinin ardından sinirsel aktivitenin kısmen yeniden başladığı gözlemlendi.

Nature dergisine göre incelemecılar, bu metotin gelecekte beyni vahim yaralanmalar ya da hastalıklar sırasında koruma, organ bankaları oluşturma ve bile memelilerde hepsi vücudun dondurulması gibi uygulamalara giriş aralayabileceğini belirtiyor.

BİLİM KURGU GERÇEĞE YAKLAŞIYOR

Bilim kurguda sıkça görülen tek sahne, insanların uzunluğu süreli yolculuklar için dondurulup yıllar sonraları yeniden hayata döndürülmesi. Ancak ilim dünyasında bugüne kadar dondurulmuş beyin dokusunun hepsi işlevlerini yeniden kazanması olası olmamıştı.

Almanya’daki Erlangen–Nürnberg Üniversitesi’nden nörolog Alexander German, çalışmanın bu alanda ehemmiyetli tek adımlar olduğunu söyledi.

German, “Beyin fonksiyonu bedensel yapısından doğuyorsa, tamamlanmış durduktan sonraları onu yeniden ne şekilde başlatabiliriz?” sualsunun incelemenın merkezinde mekan aldığını belirtti.

ASIL SUALN BUZ KRİSTALLERİ

Beynin dondurulduktan sonraları işlevini geri kazanamamasının en ehemmiyetli nedeni kristal kristallerinin oluşturduğu hasar. 

Donma sırasında oluşan kristaller hücrelerin duyarlı yapısını bozabiliyor, asap bağlantılarını zedeleyebiliyor ve hücresel metabolizmayı durdurabiliyor.

CAM BENZERİ KORUMA METOTİ

Bilim insanları bu sualnu aştı için “vitrifikasyon” adı verilen tek metot kullandı. Bu teknik, sıvıların çeşitlilik çabuk soğutularak kristal kristalleri oluşmadan bardak benzeri tek yapıya dönüşmesini sağlıyor.

Araştırmada kemirgen beyinlerinden alınan 350 mikrometre kalınlığındaki dokular dilimleri kullanıldı. Bu dokuların içindeki öğrenme ve hafıza için eleştirel tek bölgeler olan hipokampus da bulunuyordu.

Doku misalleri evvel koruyucu kimyasallar içeren tek solüsyonla prosedüre tabi tutuldu, ardından -196 seviye sıvı nitrojenle çabuk donduruldu.

Örnekler daha sonraları -150 derecede 10 an ile 7 gün arasında değişen sürelerle saklandı.

ÇÖZÜLME SONRASI SİNİR AKTİVİTESİ GÖRÜLDÜ

Dondurulan beyin dokuları sıcaklık çözeltilerle çözüldükten sonraları incelendi. Mikroskop analizleri asap hücrelerinin zarlarının sağlam kaldığını ve vahim tek zarar oluşmadığını gösterdi.

Elektriksel ölçümlerde ise nöronların uyarıya verdiği tepkilerin muazzam ölçüde normale yakındaki olduğu görüldü.

Ayrıca öğrenme ve hafızanın ilköğretim mekanizmalarından arasında biri olan “uzun süreli kuvvetlenme” sinyalleri da belirleme edildi.

GELECEK İÇİN BÜYÜK POTANSİYEL

Araştırmacılar, deneylerin yalnızca çok zaman boyunca olan müşahede yapılabilen beyin dilimleri bağlı gerçekleştirildiğini ve metotin henüz hepsi tek beyin ya da yaşıyor organizma bağlı uygulanmasının olası olmadığını vurguluyor.

Buna karşın çalışma, kriyojenik teknolojilerin geleceği açısından ehemmiyetli tek adımlar olarak görülüyor.

Uzmanlara göre bu çeşit metotler önde yoğun beyin travmalarında dokuyu koruma, organ nakli için uzunluğu süreli saklama ve muazzam organların depolanması gibi alanlarda kullanılabilir.

Ancak insanlarda uzunluğu süreli “kriyojenik uyku” ya da hepsi vücudun dondurulması gibi senaryoların gerçekleşmesi için henüz çeşitlilik uzunluğu tek yolda olduğu belirtiliyor.