Bilim insanlarının yıllardır araştırdığı "canavar asteroitin" gizemi çözüldü

Bilim insanları, tahminen 40 milyon yıllar evvel İngiltere açıklarında meydana gelen kocaman tek asteroit çarpmasının, modern ölçütlere göre kocaman sayılabilecek tek mega tsunamiye yolda açtığını hepsi delillarla ortaya koydu.

Nature Communications’ta yayımlanan yepyeni inceleme, uzunluğu yıllardır tartışılan gizemli Silverpit Krateri yapısının gerçekten mi tek asteroit çarpması sonucu oluştuğunu doğruluyor.

Araştırmaya göre tahminen 160 metrik genişliğindeki tek “canavar asteroit”, günümüzde Kuzey Denizi olarak bilinen bölgeye çarptı. Çarpma, İngiltere kıyılarından tahminen 130 kilometre açıkta gerçekleşti.

Bu kocaman çarpışma deniz tabanının altındaki saklı tek krater oluşturdu ve deniz suyunu kilometrelerce yükseltti.

100 metreden (330 feet) daha yüksek olarak ölçülen dalga, Londra’daki Big Ben’den daha muazzam dalgalar yarattı.

Bilim insanları, bu dalgaların gün öncesi Kuzey Denizi boyunca olan yayılan kocaman tek tsunamiye dönüştüğünü belirtiyor.

20 YILLIK TARTIŞMA SONA ERDİ

Silverpit yapısı birinci kez 2002 yılında keşfedildiğinde ilim dünyası ikiye bölünmüştü. Bazı incelemecılar bunun asteroit çarpması olduğunu savunurken, diğerleri oluşumu mekan altındaki salamura hareketlerine ya da volkanik çökmelere bağlıyordu.

Ancak yepyeni çalışmada kullanılan gelişmiş sismik görüntüleme teknikleri ve deniz sondajlarından elde edilen taş misalleri tartışmayı sona erdirdi.

Araştırmacılar krater tabanında yalnızca yüksek enerjili çarpışmalarda oluşabilen “şoklanmış kuvars ve feldspat kristalleri” buldu. Çalışmanın lideri Uisdean Nicholson, bu bulguların asteroit çarpmasını “şüpheye mekan bırakmayacak biçimde” delilladığını söyledi.

TARİH ÖNCESİ TSUNAMİ

Bilgisayar modellerine göre asteroit batıdan alçak açıyla atmosfere girerek denize çarptı. Çarpma anında tahminen 1,5 kilometre yüksekliğinde suyu ve taş sütunu oluştu ve bu kocaman suyu duvarı çöktüğünde bölgeye kocaman tek tsunami yayıldı.

Bu dalganın, günümüzdeki en kuvvetlü fırtınalar kabarmalarından bile çeşitlilik daha muazzam olduğu belirtiliyor.

Araştırmaya yardım sağlayan Gareth Collins (Imperial College London) yepyeni delilları, tartışmayı bitiren “nihai delil” olarak tanımladı.

NEDEN EHEMMIYETLİ?

Bilim insanlarına göre bu buluş yalnızca Dünya’nın geçmişindeki muazzam felaketleri kavramak açısından değil, benzer zamanda asteroit çarpmalarının dünyası yüzeyini ve mekan altını ne şekilde biçimlendirdiğini ve gelecekteki olası çarpışmaların tesirlerini kavramak için da eleştirel ehemmiyete sahip.