Belirli Yaş Altına Sosyal Medya Yasağı Geliyor! Teklif Meclisten Geçti

Uzun tek zamandan beri bağlı çalışılan toplumsal medya düzenlemesi, TBMM'den (Türkiye Büyük Millet Meclisi) geçti. Bununla birlikteki hâlihazırda Türkiye'de etkinlik yürüten toplumsal medya platformları için bağlı kalmaları lüzumen yepyeni kaidelar geldi. Bunların başında ise kesin yaş altına toplumsal medya kullanımını manilemek mekan alıyor. Türkiye'de Kaç Yaş Altı Sosyal Medya Kullanamayacak? Türkiye Gazetesi'nin haberleriine göre meclisten geçen kanuni regülasyon önerii, toplumsal medya platformlarının Türkiye'deki 15 yaş altındaki çocukların platformlarını kullanmalarını manilemesini güçunlu kılıyor. Bunun için lüzumli asayiş önlemlerini devreye alma sualmluluğu tamamlanmış ilgili platformların arkasındaki şirketlere ait. 15 yaşın bağlı olup reşit olmayan çocuklar için da yapılması şart koşulan çok regülasyon bulunuyor. Şu an Türkiye'de servis sunan Instagram, Facebook, X (eski adıyla Twitter) ve benzeri platformların 15 yaşın bağlı olan çocuklar için hususi ve sağlam tek saha oluşturması lüzumecek. Bunun için gelişmiş filtrelemelerin devreye alınması lüzumecek. Yani büyük üyenın karşısına çıkacak olan gönderiler ile onların göreceği şeyler benzer olmayacak. Bu başlıkda daha seçici olan algoritmalar devreye girecek. Sosyal Medya Şirketleri, Ebeveynlere Hangi Özellikleri Sunacak? Düzenleme içerikında toplumsal medya şirketlerinden ayrıca ebeveynlere lüzumli denetim imkânlarını sunması bekleniyor. Bunların içindeki ise başvuru kullanımı süresi ve kısıtlama, başvuru içi satın alma ve benzeri prosedürler için onaylama şartı, hesap ayarlarının ebeveynler tarafından denetim edilmesi gibi özellikler mekan alıyor. Aslına bakılacak olursa bunların pek çoğunu şu an Avrupa'daki kanuni düzenlemeler dolayısıyla WhatsApp, Facebook ve Instagram gibi platformların dam şirketi Meta da karışmış bulunmak üzere pek çeşitlilik firma sunuyor. Yani bu başlıkda en azından epey platformun ilave adımlar atmasına lüzum olmayacağını ifadeleri etmek mümkün. Sosyal Medya Reklamlarına Karşı Hangi Önlemler Alınacak? Yeni düzenleme, toplumsal medya platformlarında yayınlanan reklamlara yönelik da çok maddeler içeriyor. Buna göre platformlar, üyeları kandırma ve aldatma amacı güden hiç tek reklamı barındıramayacak. Tüm platformlar, bunları manilemekle yükümlü olacak. Böylece platformlardaki reklamların Türk üyeları negatif tesirlememesi hedeflanıyor. Sosyal Medya Şirketleri Kurallara Uymazsa Ne Olacak? İster TikTok ister Instagram ister diğer tek platformlar olsun, bu yepyeni düzenlemeye uymazsa BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) kademeli yaptırım başvuru imkânına malik olacak. İlk kaide ihlalinde idari para cezası verilecek. Para cezasından sonrakiler 30 gün içindeki eğer kaidea uyulmazsa Türkiye'deki şirketler o platforma ilan veremeyecek. Reklam yasağının üzerinden 3 aylık geçtikten sonraları platformun hâlâ kaidelara uymadığı belirleme edilirse bantları genişliği oran 50 oranında daraltılacak. Platform eğer ısrarla hiç tek regülasyon yoluna gitmezse bantları genişliği oran 90'a kadar daraltılacak. Bu da ilgili platformun neredeyseymiş tamamlanmış kullanılamaz hâle geleceğine hatırlatma ediyor. Sosyal Medya Düzenlemesi Ne Zaman Geçerli Olacak? Sosyal medya için regülasyon önerii her arasında biri ne kadar meclisten mazi olsa da hemen geçerli hâle gelmedi. Sosyal medya platformlarının evvel kendilerini yepyeni kaidelara tanıması için yasanın yayınlanmasından sonraları 6 aylık tek süresi verilecek. Bu süresi zarfında her arasında biri platformun çabuk tek biçimde yepyeni kaidelara uyduğunu gösteren adımlar atması lüzumecek. Editörün Yorumu Aslına bakacak olursanız toplumsal medya platformlarına yönelik düzenlemeler yalınce Türkiye'ye özgü değil. Son çok yıllar içindeki dünyası genelinde "çocukları sayısal ortamda muhafaza etmek" adına pek çeşitlilik devletleri tarafından benzer adımlar atıldı. Sosyal medyada siber güçbalık uygulamaları, küçüklük yaştaki üyeların psikolojileri bağlı toplumsal medyanın negatif tesirleri ve benzeri sebeplerle epey devletde kesin yaş altına toplumsal medya manilendi. Gerekçeleri göz önüne aldığımızda mantıklı tek şart gibi görünüyor. Öte yandan ebeveynlere lüzumli olan hepsi kontrollerin sağlanacak olması da çocukların sayısal ortamda güvende kalması açısından ehemmiyetli tek gelişme. Şu an epey platformlar zaten buna elverişli davransa da diğer platformlar da bu başlıkdaki eksiklerini yakında tamamlayacaktır. Bu arada yanıltıcı ilan başlıksuna odaklanılmasının da toplumsal medya üyelarının gizlilik ve güvenliği için ehemmiyetli olduğunu düşünüyorum.