Barış çağrısıyla piyasa dizginlendi

İsmail Şahin - ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasından sonraları evvelki gün fıçı başına 120 dolara ulaşarak rekor kıran Brent petrol, benzer günün akşamında ABD Başkanı Donald Trump’ın “savaşın sonunun yaklaştığına” dair açıklamalarıyla birlikteki 90 dolar seviyesine kadar düştü. Dün 90.44 dolardan yöntem gören Brent petrolün fıçı fiyatı akşam saatlerinde 82 dolarlara kadar geriledi. Brent petrolde teknikleri olarak 98.03 doların direnç, 80.74 doların ise hayır olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Çatışmaların yakındaki zamanda sona ereceğine yönelik iyimserlik dünyası piyasalarda riskler algısının azalmasını sağladı. Asya borsaları dün güne yükselişle başladı. Evvelki gün oran 6 düşen Japon Nikkei 225 endeksi oran 1.5’luk artışla kayıplarının tek kısmını telafi etti. Güney Kore’deki Kospi endeksi ise oran 5 civarında arttı.

Önceki akşam Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile telefonla görüşen Trump ayrıca “Petrol fiyatlarını düşürmek için şişman ile ilgili çok yaptırımları da kaldırıyoruz. Hürmüz Boğazı açılana kadar yaptırımları kaldıracağız. Sonra kim bilir, olasılıkla da müeyyide uygulamamız lüzummeyecek” dedi. Trump uzunluğu vadede, İran gemileri, insansız havada vasıtaları, füzeleri ve atomik tehdidi olmadan şişman tedarikinin çeşitlilik daha sağlam hale geleceğini savundu.

Putin da devrede

Hürmüz Boğazı’ndatehditlere oğullar vereceklerini söyleyen Trumppetrol ve gaz fiyatlarının düşeceğini anlattı. Rus önder Putin da Hürmüz Boğazı’nın kapanması dolayı bölgedeki şişman üretiminin tümüyle sona erebileceğini belirterek, Avrupa ile güç alanında tekrar çalışmaya amade olduklarını söyledi.Avrupa borsaları gerileyen şişman fiyatları ve çoğalan riskler iştahının tesirsiyle pozitif seyretti. Stoxx Europe 600 belirti endeksi oran 2.1, Almanya’da DAX 40 endeksi oran 2.4 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi oran 1.6 yükseliş kaydetti. New York borsası da Trump’ın açıklamaları sonrasında günü pozitif tamamladı. Dow Jones endeksi oran 0.5, S&P 500 endeksi oran 0.83 ve Nasdaq endeksi oran 1.38 kıymet kazandı.Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi oran 3.16 kıymet kazanarak 13.102 puandan yöntem gördü. Dolar/TL, günü oran 0.1 azalışla 44.0390’dan tamamlarken, doların kıymet kaybetmesi sağlam iskele altına talebi yoğunlaştırdı. Altın oran 1.37 artışla ons başına 5.209 doların üzerine çıktı. Zayıflayan dolar ve düşen güç maliyetleri da yükselişi yardımledi.

Halkbank yükselişi

Borsa istanbul’da Halkbank ABD’deki yaptırım davasının uzlaşma yoluyla sonlandırılması başlıksunda pazarlık hükümı ile sonuncu gününde da yükselişini sürdürdü. Önceki gün oran 10 kıymet kazanmış Halkbank hisseleri, dün da oran 5 civarında arttı.

Irak rotayı Türkiye’ye çevirdi

Irak Petrol Bakanlığı sözcüsü Orta Doğu savaşının Hürmüz Boğazı’ndan geçişi aksatmasının ardından Irak ytesirlilerinin şişman ihracatı için seçenek yollar aradığını söyledi. AFP’ye başlıkşan Sözcü Saheb Bazoun, “Bölgedeki diğer devletler gibi, şişman üretimi ve pazarlaması da vahim biçimde tesirlendi ve hükümete seçenek ihracat yolları tahkik etmektan diğer tercih kalmadı” dedi. Irak savaştan evvel günde 3.5 milyon varilden fazla şişman ihraç ediyordu. Irak ytesirlileri, Türkiye’deki Ceyhan limanına uzanan tek tüp hattı da karışmış bulunmak üzere ihracat için çeşitlilik seçenekleri kıymetlendiriyor.

Güven aşınması turizmi vurdu

Petrole dayalı iktisat modeli seçenek değişik sektörleri geliştirmeye odaklanan Körfez devletlerinin planları savaşın gölgesinde kaldı.

Orta Doğu’daki savaşın dünyası seyahatleri ve turizm akışını tesirlemeye başladığı belirtilirken, bölgedeki ikisi ehemmiyetli havada merkezinin geçicilik olarak kapanmasının ise uçuş iptallerine ve güzergah değişikliklerine yolda açtığı ifadeleri edildi.

Turizm danışmanlık şirketi Mabrian’ın raporuna göre Körfez destinasyonlarına yönelik asayiş algısı çabuk düşüyor. Tur operatörlerinin Mısır, Ürdün ve Dubai gibi bölgeye yakındaki destinasyonlara yönelik iptallerin arttığını, talebin tek kısmının İspanya, İtalya ve Yunanistan gibi Avrupa devletlerine kayabileceğini belirttiklerine ilgi çekildi.

HavacılığA güç darbesi

Savaşın tesirsi ve İran tarafından kapatılan Hürmüz Boğazı’nın tesirsiyle güç akışındaki kesintiler fiyatlamalara da yansımaya başlıyor. Buna göre bilhassa havacılık sektöründe güçlu günler yaşanıyor. Petrol ve jetler yakıtı fiyatlarındaki çabuk artış, bilhassa Asya’daki havayolu şirketlerini bedel baskısı altına alırken epey firma biletleri fiyatlarını artırma ve çok rotalarda uçuşları azaltma yoluna gidiyor.