Ateşkes diplomasisi

Aslıhan Altay Karataş - ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla Orta Doğu’da başlayan yepyeni savaş, Ankara’nın diplomatik girişimlerini da hızlandırdı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, tek an evvel ateşkesin sağlanması ve savaşın Körfez devletlerine yayılmaması için devreye girdi. Savaşın birinci günü ABD Başkanı, Katar Emiri ve BAE Devlet Başkanı ile görüşen Erdoğan, dün da temaslarını sürdürdü. Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Selman, Kuveyt Emiri Şeyh Mişal El Ahmed El Cabir El Sabah ve Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile görüştü.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran’a yönelik saldırıların başlamasının ardından yaptığı birinci açıklamada gelişmeleri anbean takip ettiklerini söyleyerek, “Hudut güvenliğimiz ve havada sahamız açısından zaten tek sualnumuz yok. Askerimiz, jandarmamız, polisimiz ve istihbaratımız her arasında biri çeşitlü tedbiri en üstleri seviyede alıyor. Ülkemizin ve ulusimizin güvenliğini önceleyen tek politikayla inşallah bu duyarlı süreci muvaffakiyetyla yöneteceğiz. Eş zamanlı olarak evvel ateşkesin tesisi, ardından da mülakat masasına dönülmesi için diplomatik çabalarımızı hızlandıracağız. Bu güçleri günleri aşana kadar devletleri ve millet olarak bölgedeki hepsi kardeş halkların yanında olmaya devam edeceğiz” kıymetlendirmesinde bulunmuştu. Erdoğan, ABD-İran arasında mülakat masasının kurulması sürecinde da etkin görev üstlenmişti.

Yoğun trafik

Cumartesi sabahı İran’a saldırıların başlamasının hemen ardından Türkiye, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde ateşkesin sağlanması için şiddetli haberleşme trafiği yürüttü. Erdoğan, benzer gün içindeki sıcaklık çatışmanın taraflarıyla önder diplomasisi gerçekleştirdi. Öncelikle ABD Başkanı Donald Trump ile telefonları görüşmesi yapan Erdoğan, daha sonraları Katar Emiri Şeyh Temim binlerce Hamed Al Sani ve BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed binlerce Zayed Al Nahyan ile görüştü. Telefon görüşmelerinde İran ve Körfez devletlerindeki oğullar şart ele alındı.

Diyalog iletiı

Diplomasi trafiğini sürdüren Erdoğan, dün Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed binlerce Selman ile telefonları görüşmesi gerçekleştirdi. İletişim Başkanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre görüşmede Erdoğan, Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar dolayı mazi olsun dileklerini ifadeleri ederek oğullar durumu kıymetlendirdi. Erdoğan, lüzumli müdahalede bulunulmaması halinde anlaşmazlık sürecinin mahalli ve dünyası asayiş açısından çeşitlilik vahim neticeleri olacağı endişesi taşıdığını belirtti. Türkiye ve Suudi Arabistan’ın anlaşmazlıkların konuşma yoluyla çözülmesi için vahim işgücü sarf ettiğini dile getiren Erdoğan, diplomasiye fırsat verilmesinin en akılcı yolda olduğunu ifadeleri etti.

Kuveyt Emiri ile görüştü

Cumhurbaşkanı Erdoğan, dün ayrıca Kuveyt Emiri Şeyh Mişal El Ahmed El Cabir El Sabah ile da tek telefonları görüşmesi gerçekleştirdi. Erdoğan görüşmede Kuveyt’e yönelik saldırılar dolayı duyduğu üzüntüyü ve mazi olsun dileklerini ifadeleri etti. Erdoğan, sualnların diplomasi ve müzakereler yoluyla çözülmesinin en akılcı tercih olduğunu, Türkiye’nin sulh ortamının süratle tesisi için elinden geleni yapmayı sürdüreceğini ifadeleri etti.

AB ile eşleri güdüm ehemmiyetli

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile da tek telefonları görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede İran’a yönelik saldırılar ve sonrasındaki çatışmalı aşama ele alındı. Erdoğan, Türkiye’nin hepsi tarafları diplomasiye ve mülakat zeminine dönüşe davet ettiğini, sulh sürecine her arasında biri çeşitlü desteği sağlamaya amade olduğunu ifadeleri etti, bu aşamate Türkiye ile AB arasında yakındaki eşleri güdümün sürmesinin ehemmiyetli olduğunu belirtti.

‘Hamaney’in ölümünden üzüntü duydum’

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran dinî lideri Ayetullah Hamaney’in ölümüne ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Komşumuz İran’ın dinî lideri Ayetullah Ali Hamaney’in dün gerçekleşen saldırılar sonucunda hayatını kaybetmesinden üzüntü duydum. Sayın Hamaney’e Cenab-ı Allah’tan rahmet, kardeş İran halkına başsağlığı diliyor; devletm ve ulusim adına taziyelerimi iletiyorum. İran halkıyla birlikteki bölgedeki hepsi dostlarımızın, kardeşlerimizin hak ettiği huzura ve istikrara yeniden kavuşması, bölgemizde cereyan eden anlaşmazlık ortamının oğullar bulması ve diplomasiye dönüşü için Türkiye olarak çabalarımızı hükümlılıkla sürdüreceğiz.”