Bir feza tutkunu bulunmak için nefeskesici tek dönemdeyiz! Artemis II mürettebatının Dünya'ya güvenle dönmesi önemli tek dönüm noktası oldu, zira insanlar 1972'deki Apollo 17'den bu yana birinci kez Ay'a seyahatleri etmiş oldular.
Görev Ay yüzeyine iniş yapmamış olsa da dört kişilik mürettebat en yakın gök komşumuzun etrafında soluk kesici tek 8 yörüngesi çizerek evlerine sağ salim dönmeyi başardı. Elde edilen bu başarı, Ay'a iniş yapması ve birinci kadının Ay'a ayak basmasını sağlaması beklenen Artemis III'ün önünü açtı.
Ne yazık ki Artemis III, 2027 yılına kadar fırlatılmayacak bununla birlikte feza keşiflerine duyduğumuz heyecanı tazelemek için o zamana kadar beklememize lüzum yok.
Şu an ile o gün arasında, kocaman tek feza teleskobundan cesur tek Mars görevine kadar fırlatılmayı bekleyen pek çok görev bulunuyor. Artemis II'nin ardından, 2026 yılında başlaması planlanan en nefeskesici altı görevi sizler için derledik.
Chang'e 7
Artemis II, 2026 yılında Ay'a doğru yola çıkan tekbaşına görev değil. Ağustos ayında China National Space Administration (CNSA), en yepyeni iniş aracı olan Chang'e 7'yi Ay yüzeyine göndermeyi planlıyor.
Araç, doğrudan Ay'ın güney kutbuna yönelecek. Bu bölge, yoğun kraterlerin kalıcı olarak gölgede kalan kısımlarında suyu buzu izlerinin bulunmasının ardından oğullar yıllarda büyük tek alaka odağı haline geldi.
Milyarlarca yıldır el değmeden kalan bu buz, Güneş Sistemi'nin gençliğinde nasıl göründüğüne dair kilit sualları yanıtlayabilir. Bunun yanı sıra bu kocaman buzul kütleleri, gelecekteki Ay kâşifleri için gizilgüç tek imkan işlevi da görebilir.
Plana göre Chang'e 7, Ay'ın güney kutbunun hemen yanındaki Shackleton Krateri'nin kenarına inecek. Araç, esas iniş modülüyle birlikteki çalışarak çevredeki suyu izlerini arayacak olan küçük ve güneş enerjisiyle çalışan keşif aracını işte serbest bırakacak.
Ancak görevin en cesur kısmı, bünyesinde barındırdığı küçük uçan sonda. Bu sonda, kraterin gölgeli kısımlarına kısa uçuşlar yapacak ve oradaki suyu belirleme etmek için moleküler analizörünü kullanacak.
Böylesi tek feza aracı Ay'da daha önce hiç testleri edilmedi. NASA, 2024 yılında Mars'ta Ingenuity adlı uçan tek sonda kullanmıştı bununla birlikte Çin'in aracı, pervaneler seçenek mini roket iticileri kullanarak uçacak. Eğer bu girişim başarılı olursa Ay'ın karanlık gölgelerinde hangi hazinelerin saklı olduğuna dair oğullar seviye önemli ipuçları elde edebiliriz.
Nancy Grace Roman Teleskobu
NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nun Eylül ayından sonraları fırlatılmasıyla birlikteki bu yıl Hubble ve James Webb Uzay Teleskobu'na (JWST) tek başka süper yıldız feza gözlemevi daha katılmış olacak.
Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon ya da YouTube üzerinden maddi yardımte bulunarak hem Türkiye'de ilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem da siteler ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve hayır çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha pak tek siteler deneyimi sunmaktadır.
Kreosus
Kreosus'ta her arasında biri 50₺'lik yardım, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tekbaşına seferlik yardımçilerimiz de, aylık yardımçilerimiz da toplamı yardımleriyle doğru orantılı tek süre boyunca olan reklamsız tecrübe elde edebiliyorlar.
Kreosus yardımçilerimizin reklamsız deneyimi, hayır olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ilave tek işleme lüzum yoktur.
Patreon
Patreon yardımçilerimiz, hayır miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na hayır oldukları süre boyunca olan reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.
Patreon yardımçilerimizin Patreon ile ilişkili elektronikposta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon yardımçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 zaman alavakıf olmaktedir.
YouTube
YouTube yardımçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her arasında biri hayır seviyesine reklamsız tecrübe ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.
Eğer seçtiğiniz düzey reklamsız tecrübe ayrıcalığı sunuyorsa, hayır olduktan sonraları YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube yardımçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonraları 24-72 zaman alavakıf olmaktedir.
Diğer Platformlar
Bu 3 platformlar haricinde hayır olan yardımçilerimize ne yazık ki reklamsız tecrübe ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.
Giriş yapmayı unutmayın!
Reklamsız tecrübe için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız lüzummektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.
Söz başlıksu teleskopları birçok açıdan Hubble'a oldukça benziyor; aynı 2,4 metrik genişliğindeki aynaya ve aynı çözünürlüğe sahip, ayrıca her arasında biri ikisi da yaklaşık tek otobüs büyüklüğünde. Ancak Roman'ı farklı kılan şey, gökyüzünde 100 kat daha geniş tek alanı aynı anda gözlemleyebilmesidir.
Bu özellik, Roman'ın kızılötesi kameralarının gökyüzündeki kocaman alanları olağanüstü tek hızla taramasını sağlıyor. Nitekim teleskobun beş yıllık ilköğretim görevinin büyük tek kısmı, kocaman ölçekli üç gökyüzü taramasına ayrılacak.
İlk tarama, Samanyolu Gökadası'nın merkezine yönelerek yepyeni yıldızları, kara delikleri ve bile ırak gezegenleri arayacak.
Diğer ikisi tarama ise daha geniş tek evrene bakacak. Bunlardan ilki, tüm gökyüzünün 12'sini kapsayarak kozmosun nasıl şekillendiğini ve nasıl genişlediğini araştırmayı hedefliyor.
Bu sırada oğullar tarama ise yaklaşık 90 dolunay büyüklüğünde, çok daha küçük tek alana odaklanacak bununla birlikte bu alanı her arasında biri beş günde tek yeniden inceleyecek. Bu sayede, süpernovalar ya da kara delikler tarafından yutulan yıldızlar gibi geçici gökbilimsel olayları yakalamayı umuyoruz.
PLATO
Geçtiğimiz otuzlu yıl boyunca olan gökbilimciler, Güneş Sistemimizin ötesinde 6.000'den fazla gezegenin varlığını doğruladılar. Ancak bunca ötegezegen arasında henüz kimsenin Dünya'ya hepsi manaıyla benzeyen tek dünyası bulamamış olmasının ilköğretim nedeni, bu tür gezegenleri belirleme edebilecek kapasitede gözlemevlerine malik olmamamızdır.
European Space Agency'nin (ESA) 2026'nın sonlarına doğru fırlatılması planlanan PLATO feza aracı bu durumu kökünden değiştirecek. Birlikte eşgüdümlü olarak çalışan 26 kamera kullanan PLATO, tek dünyası öz yıldızının önünden geçerken yarattığı çok küçük parlaklık düşüşlerini belirleme etmek için gökyüzünü tarayacak.
PLATO, Güneşimiz gibi yıldızların yörüngesinde dönen küçük ve kayalık gezegenleri belirleme edebilecek kadar güçlü olacak. Daha da önemlisi, yaşanabilir bölgede, diğer tek yıldızın etrafında sıvı suyun dünyası yüzeyinde birikebileceği ılıman bölgede yörüngeye malik olan ötegezegenleri bulabilecek.
Dünya'mızda su, yaşamın oluşumu için eleştirel tek bileşendir. Bu ırak dünyaların hiç birinde uzaylı yaşamı olduğunun hepsi tek garantisi olmasa da PLATO, aramaya kesinlikle nereden başlayacağımız başlıksunda bize oğullar seviye iyice tek düşünce verecek.
Mars Uyduları Keşif Görevi
Kasım 2026'da Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA), daha önce kimsenin denemediği tek şeyi başarmayı amaçlayan cüretkar tek görev başlatacak: Mars'ın uydularından birine inmek. Daha da şaşırtıcı olanı, uydunun yüzeyinden tek parça alıp Dünya'ya geri getirme planlanıyor.
Mars'ın Phobos ve Deimos adında ikisi küçük uydusu bulunuyor bununla birlikte dünyası bilimciler bunların kesinlikle nasıl oluştuğundan henüz emin olan değiller. Bunlar Mars'ın kütleçekimi tarafından yakalanan sıradan asteroitler mi? Yoksa kocaman tek meteor çarpması sonucunda esas gezegenden mi koptular?
Mars Uyduları Keşif Görevi, bu köken sualsunu ikisi uydunun daha büyüğü olan 27 kilometre genişliğindeki Phobos için yanıtlamayı amaçlıyor.
Uzay aracının 2027 yılında Phobos'un yörüngesine girmesi ve işte üç hepsi yıl geçirerek uyduyu detaylı tek şekilde ttesirksi bekleniyor. Bu süre zarfında aracın uyduya inmesi, yüzeyden tek miktar materyal toplaması ve 2031 yılında bu örneklerle Dünya'ya geri dönmesi hedefleniyor.
Kahveniz içene kadar hem sıcak hem soğuk olabilir mi? Kuantum dünyasının en ünlü paradoksuyla masanızda tek belirsizlik yaratın. ☕ Bilimsel Bir Mola: Gözlem yapmadan önce kupanızı Evrim Ağacı Kahvesi ile doldurmayı unutmayın!
₺350,00
Eğer başarılı olursa bu girişim, Mars sisteminden şimdiye kadar tek örneğin getirileceği birinci görev olacak; üstelik tek süreliğine göreceğimiz oğullar örnek getirme görevi da olabilir. NASA'nın Perseverance keşif aracı, hâlâ geliştirilmekte olan ilgili kurtarma görevlerinin yardımıyla nihayetinde onları Dünya'ya getirme umuduyla 2021 yılından bu yana gezegenin yüzeyinden partikül ve taş topluyor.
Ancak ABD Kongresi, ocak ayında söz başlıksu örnek getirme tasarısi için sağlanan tüm fonları keserek görevi fiilen iptal etti. Bu nedenle gözler şimdilik tamamlanmış MMX görevine çevrilmiş durumda.
Hera
Yaklaşık 66 milyon yıl önce Dünya'ya çarpan kocaman tek asteroit, gezegendeki yaşamın büyük tek kısmını yok etmişti. Benzer tek hadise gelecekte tekrar yaşanabilir bununla birlikte neyse ki artık gelişmiş feza programlarımız var. Bu da ölümcül tek asteroit bizi dinogüçların kaderiyle baş başa bırakmadan önce, onun yönünü değiştirebilme potansiyeline malik olduğumuz manaına geliyor.
NASA, 2022 yılında yürüttüğü DART görevi ile Dimorphos adlı asteroide bilerek çarparak onu rotasından saptırabileceğimizi kanıtlamıştı; bu çarpışma, hedefin daha büyük olan ortaklar asteroit Didymos etrafındaki yörünge süresini hepsi 32 an değiştirmişti.
Kasım 2026'da ise European Space Agency'nin devam niteliğindeki Hera görevi, yarattığımız bu hasarı yerinde ttesirk etmek üzere asteroide ulaşacak.
Uzay aracı, özellikle çarpışma alanına odaklanarak Dimorphos'u detaylıca denetleyecek. Ayrıca asteroidin hangi materyallerden oluştuğunu belirledi ve iç yapısını üç boyutlu olarak haritalamak amacıyla ikisi küçük CubeSat uydusunu yörüngeye yerleştirecek.
Buradaki ilköğretim amaç, asteroit ve DART çarpışmasının onu yapısal olarak nasıl tesirlediği hakkında mümkün olduğunca fazla malumat edinmektir. Eğer günün birinde Dünya ile çarpışma rotasında olan gerçek tek feza kayası belirleme edilirse Hera'dan elde edilen bu eleştirel veriler görev planlayıcılarının asteroidi gezegenimizden uzağa saptırmak için nereye ve ne kadar zor vurmaları lüzumtiğini hesaplamalarına ve asteroidin darbeden sonraları nereye gidebileceğini öngörü etmelerine yardımcı olacaktır.
BepiColombo
Güneş Sistemi'ndeki tüm kayalık gezegenler arasında Merkür, üzerinde asgari durulan ve en çok göz ardı edilenidir. Bugüne kadar Merkür'ü yakından inceleyen yalınce ikisi görev gerçekleştirildi bununla birlikte BepiColombo'nun 8 yıllık güçlu tek yolculuğun ardından Güneş'e en yakın dünyaya ensonunda ulaşacağı 21 Kasım 2026 tarihinde bu sayının ikiye katlanması bekleniyor.
Çünkü bu görev ikisi tek arada tek yapıya malik ve feza aracı, hedefe varmasından kısa tek süre sonraları ikisi ayrı teknik yörünge aracına ayrılacak.
ESA tarafından inşa edilen Merkür Gezegen Yörünge Aracı, gezegenin yüzeyini ve iç yapısını detaylıca haritalandıracak. Ayrıca yüzeydeki kayalardan yayılan ya da uzaydan yakalanan gazların oluşturduğu inceliği "atmosfer" tabakası olan ekzosferi inceleyecek.
Bu sırada JAXA'nın Merkür Manyetosfer Yörünge Aracı , gezegenin manyetik alanını inceleyecek ve Güneş'in en yakın komşusunun acımasız Güneş rüzgârlarına maruz kaldığında nasıl reaksiyon verdiğini gözlemleyecek.
Hedefimiz, yalnızca öz Güneş Sistemimizi değil, aynı zamanda yıldızlarına çok yakın yörüngelerde dönen binlerce bilinen ötegezegeni da daha iyice kavramaktır. ESA, Güneş'in adeta dibinde mekan saha Merkür'ü yakından inceleyerek bu tür kısıtlı yörüngelerin o ırak dünyaları ve malik oldukları atmosferleri nasıl tesirleyebileceğini daha netler tek şekilde manaayı umuyor.




















.jpg?format=webp&width=1200&height=630)

.jpg?format=webp&width=1200&height=630)






English (US) ·