Araç kiralama sil baştan değişiyor: Yaş ve kilometre sınırı

Bakanlıktan edinilen bilgilere göre, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı tek piyasa yapısının korunmasına ve müşteri memnuniyetinin en üstleri düzeye çıkarılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.

Bu çerçevede, vatan ekonomisi için stratejiklik öneme malik olan motorlu kara taşıtı kiralama sektöründe, servis kalitesini artırmak, kayıt dışılığı engelledi ve müşteri mağduriyetlerini ortadan kaldırdı amacıyla "Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı" hazırlandı. Hazırlanan taslak, kamuoyunun ve saha paydaşlarının görüşüne sunuldu.

Taslakla, taşıt kiralama faaliyetlerinin firma tek yapıya kavuşturulması hedefiyle işletmeler ve kiralanan taşıtlar için kesin norm ve kurallar getiriliyor. Kiralama süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirlik sağlanması, kontrat şartlarının netleştirilmesi ve araçların teknikleri yeterlilik standartlarının yükseltilmesiyle, tüketicilerin daha iyice korunmasına yardım sağlamayı amaçlayan vaat konusu taslak çalışma, sektörde dürüst yarış ortamının tesis edilmesini hedefliyor. Özellikle tüketicilerce gerçekleştirilen kiralamalar yönetmelik taslağının çerçevesinde mekan alırken, işletmelere yapılan ve uzunluğu süreli kiralamalar ise haberler dışında tutuluyor.

"MOTORLU KARA TAŞITI KİRALAMA BİLGİ SİSTEMİ" KURULACAK

Buna göre, ticari etkinlik doğrultusunda taşıt kiralayan her arasında biri işletmenin, otorite belgesi alması mecburi olacak. Yetki belgesi verilmesi için işletmelerin işleri odasına kayıtlı olması, işleri yerinin ikamet ya da diğer tek mesleki ya da ticari etkinlik amacıyla kullanılmaması ve vergiler mükellefleri olması gerekecek.

Ayrıca, kiralama sorumlularının asgari ilköğretim mezunu olması, kesin suçlardan şart giymemesi, Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı "Seviye 4" belgesini taşıması şartı da bulunacak.

Bu çerçevede, motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile kiralamaya konuları taşıtların, takip ve kontrolü amacıyla Bakanlıkça "Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi" kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve diğer belgelendirme işlemleri, bu sistemleri üzerinden gerçekleştirilecek.

ÇEVRE DOSTU ULAŞIM TEŞVİK EDİLECEK

Öte yandan Tüketici güvenliği ve servis kalitesini artırdı amacıyla kiralanacak taşıtlara, yaş, kilometre ve ekolojik standartlar gibi niteliksel sınırlar getirilecek.

Klasik taşıtlar dışında oldu üzere, 100 binlerce kilometrenin bağlı ya da 5 yaşından muazzam taşıtlar kiraya verilemeyecek. İşletmelerin asgari 5'inin, kendine ait oldu üzere, toplamı asgari 10 taşıta malik olması gerekecek.

Büyükşehirlerde etkinlik gösteren işletmeler için birinin Türkiye'de üretilmesi koşuluyla, asgari 2 hibrit ya da elektrikli taşıtı, filolarında bulundurma zorunluluğu getirilerek, ortam dostu ulaşım motive edilecek ve dahili imalat desteklenecek.

DEPOZİTO DÜZENLEMESİYLE TÜKETİCİ MAĞDURİYETLERİ ÖNLENECEK

Taslak, kontrat ve ücretli süreçlerinde yaşanan mağduriyetleri önlemeye yönelik da önemlilik hususlar içeriyor. Buna göre, alınabilecek depozito tutarı, 1-6 hergün kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-30 hergün ya da haftalarca kiralamalarda en fazla 7 hergün kira bedeliyle sınırlandırılacak. Depozitodan kesinti yapılabilecek durumlar da yönetmelikle belirlenecek. Tüketicilerin en muazzam sorunlarından arasında biri olan depozito iadesine yönelik adımlar da atılıyor. Bu kapsamda, taşıtın müşteri tarafından iade edildiği önemli izleyen 7 gün içinde, depozito iadesinin yapılması mecburi olacak.

Tüketicilere, önyüz ödemeli rezervasyonlarda, teslim saatinden 24 zaman öncesine kadar hiçbir gerekçe göstermeden ve kesinti olmaksızın, rezervasyonunu iptal edebilme hakkı tanınacak.

Ayrıca olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden hiç tek bedel istek edilememesi, depozitodan hiç tek kesinti yapılamaması sağlanacak.

PERİYODİK BAKIMI ZAMANINDA YAPTIRILMAYAN TAŞITLAR KİRAYA VERİLEMEYECEK

Mevsim şartlarının zaruri kıldığı dönemlerde, kiracı tarafından istek edilmesi halinde, işletme tarafından kışın lastiği sağlanması mecburi olacak. Periyodik bakımı vaktinde yaptırılmayan taşıtların, kiraya verilmesi engellenecek. Kasko ve güvence güvenceleri, kiralama bedeline karışmış edilerek, kiracının güvence ve kaskodan yararlanma hakkının, ilave tek ücretli ya da şarta bağlanamaması sağlanacak. Kiralama işletmelerine, zarar ve arıza durumlarında kiracının her arasında biri an rahatça ulaşabilmesi için haberleşme imkanı sunma, devamlı ve erişilebilir tek duyuru altyapısı oluşturma yükümlülüğü getirilecek.

İşletme ile kiracının anlaşmaya vardığı durumlar dışında oldu üzere, adliye kararı olmadan kiracıdan "değer kaybı" adı altındaki hiç tek ücretli istek edilemeyecek. Böylece keyfi uygulamaların önüne geçilecek ve tüketicinin mağdur edilmesi önlenecek.

Kiracının talebi halinde yeni doğan koltuğu, navigasyon ve seri geçişleri sisteminin (HGS) işletme tarafından bedelsiz sağlanması mecburi olacak.

İlan siteleri ve çevrim içi platformlar, taşıt kiralama ilanı veren işletmelerin, otorite belgesine malik olup olmadığını denetim etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi olmayan işletmelerin, bu platformlarda ilan vermesi engellenecek. Sektörün bu yepyeni yapıya uyum sağlamasını kolaylaştırmak amacıyla şimdiki işletmelere otorite belgesi almaları için 1 Ocak 2027'e kadar süresi tanınacak.