APP plakalar için 14 gün kaldı. Plakanızda ayrıntılara dikkat edin. Sahte damga ve karekod nasıl anlaşılır?

NTV

1 Nisan'a kadar, sahte plakalar dışındakilere yaptırım uygulanmayacak.

Bayram tatilleri ve hafta sonları düşüldüğünde APP plakaları değiştirmek için 14 gün var. 1 Nisan'a kadar sahte olanlar hariç, biçimsel kurumların verdiği bütün pkalara yaptırım kesilmeyecek. Ancak, bazı sahte plakalarda karekod ve hologram damga var. Ayırt etmek titiz ttesirk etmek lüzumiyor. Sahte plaka üreticileri, kanun değişikliğinden yılmadı, bu kez kanun değişikliğine elverişli plaka ürettiklerini duyurmaya başladı.

26 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren yepyeni trafik yası düzenlemesi sonrasında, araçlarda sahte plakalar için ağır para cezası uygulandı. İlk cezada 140 binlerce lira, kinci defa yakalanılma durumunda 280 binlerce lira yaptırım kesiliyor. Ayrıca bu kişiler Türk Ceza Kanunu'nun 204'üncü maddesi hükmüne göre cezalandırılacak. 

204'üncü maddeler "Bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek tek resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ya da sahte resmî belgeyi kullanan kişi, ikisi yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." olarak mekan alıyor.

Yaptırımların ağırlaşması üzerine, sürücüler panik içinde plakalarını denetim etmeye başladı. Yasa, kanun dışı şekilde basılan plakaların yarattığı vahim güvenlik riski dolayı yürürlüğe girdi ve trafikte birçok ebatta, gerçek ya da sahte plaka bulunuyor. Şu an hala olan internette APP plaka satışı sürüyor. Bu işlemleri yapanlar, yasanın değiştiğini ve cezaların arttığını belirterek, “Trafik yönetmeliğindeki yaptırım yaptırımlarının artması dolayı plaka yenileme taleplerinde yoğunluk yaşanmaktadır. Bu nedenle siparişlerimizin üretim ve kargolama süreçlerinde geçici tek yoğunluk oluşmuştur.” gibi duyurular yapmaya başladı. Bu sahte plakalarda biçimsel damgalı mühür seçenek hologram mühür kullanılıyor. Bu ayrıntıya ilgi etmek lüzumiyor. Ayrıca sahte plakalarda karekod da var. Dolayısıyla, bu karekodları denetlemek lüzumli. Gerçek plakalarda 12 haneli karekod var.   

BÜTÜN PLAKALARA AF MI GELDİ?

Görsel tercihle araçlara APP adı verilen plakalar takıldı ve bu plakalara yönetmeliklere aykırı olduğu için ağır para cezası kesiliyor. Sahtecilik dolayı yaptırım davası da açılacak. Bu sahte basımları yapan kişiler kanuni evrak sormadan isteyene istediği plakayı verdi. Şu an internette, “damgalı, onaylı, karekodlu” olduğu belirtilerek plaka satışı sürüyor. Hatta TÜVTÜRK onaylı plaka bile olduğu talep edilerek satış yapılıyor. Satış halen sürüyor. 

Plakaları basmaya tekbaşına ytesirli müessese Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF). Bu müessese harici plaka basmaya ytesirli kişi ya da kuruluş yok bununla birlikte yıllarca internetten plaka satıldı.

İnternette APP Plaka adı altında satışı olan ürünler.

HER KALIN HARFLİ PLAKA SAHTE DEĞİL, HER DAMGALI PLAKA GERÇEK DEĞİL

Yeni cezaların yürürlüğe girmesinin ardından sürücüler plakalarının “kalın harfli, büyük puntolu, bitişik harf ya da rakamlı” olup olmadığına bakmaya başladı. APP plakaların yaygınlaşan özellikleri bunlar. APP plakaların çoğu sürücüler tarafından kanuni sualnu bilinerek araca takıldı. Bu şekilde kullananlar zaten kanun dışı işlem yaptıklarını bildikleri için hemen plakaları değiştirmeye başladı. Bu plakalardan bazılarına 140 binlerce lira yaptırım da yazıldı.,

Ancak, sonuncu el araç alanlar bu durumun farkında değildi. Ayrıca, şoförler odasından alınan plakalarda kalın harf ya da rakam bulunması kafaları karıştırdı. Sürücülerin ellerinde damgalı, yönetmeliğe elverişli bununla birlikte kalın rakam ve harfli, APP plaka tarifine uyan plakalar var.

1 Nisan'a kadar verilen süre bu sahte plakaları içerikıyor. Yani sahteciliğe af çıkmadı ve cezaları iptal edilmeyecek.

ODALARIN BASTIKLARI PLAKALAR APP GİBİ DURUYOR

Odaların, 250 ya da 500 lira farkla kalın harf ve rakamlı plaka ürettiği belirtiliyordu. Odalardan aldıkları plakaların büyük ya da kalın rakamlı olmasından dolayı endişe duyan araç sahipleri, değişim için kuyruklar oluşturdu. Bazı vatandaşlar şoför ve otomobilciler odalarından aldıkları plakaların harf ve rakamlarının büyük olduğunu, bu plakaların sahte olarak giriş edilmemesi lüzumtiğini söylüyordu.

Sosyal medyada paylaşılan fotoğraflardan, şoför odalarının “özel kalıplı kalın plaka basımı vardır” yazısıyla araç sahiplerine ücretli ilave servis önerdiği anlaşıldı. Birçok sürücü da estetik olarak iyice durduğunu düşünerek odalardan bu plakaları aldı. Damgalı ve biçimsel nitelikleri taşıyan bu plakalar sürekli geçerli ve değiştirmeye lüzum yok.

Plakada mekan saha hologramlı güvenlik işareti değil. Bu damganın metaller basılmış olması lüzumiyor.

YÖNETMELİKLERDE KALIN HARFLİ PLAKA TANIMI YOK

Yönetmeliklerde bu tür tek plaka madde edilmiyor. Plaka işlemleri, Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri'ne göre yürütülüyor, bu düzenlemede ayrı tek plakaya müsaade verilmiyor. TŞOF'un bu plakaları hangi kanuni düzenlemeye göre bastığı da netler değil.

İçişleri Bakanlığı, durumu ayrım ederek, çözümü, 27 Şubat'tan sonra, biçimsel bununla birlikte kalın harfli plakalara verilen cezalara af getirerek buldu. Bakanlık, 1 Nisan'a kadar sürücülere malumatlendirme yapacak. Bu gün sonrası TŞOF'un bastığı bu kalın rakamlı plakalara da 4 binlerce lira yaptırım yazılmaya başlanacaktı. Kararla, bu durumda düzeltildi ve artık bu plakalara yaptırım yazılmayacak.

HANGİ PLAKALARA CEZA KESİLMEYECEK?

İçişleri Bakanı Çiftçi'nin talimatıyla 27 Şubat'tan itibaren kesilen cezalar iptal edildi. Karara göre, TŞOF tarafından basılan ve mühürlenerek vatandaşlara verilen plakalar, kanunda belirtilen standartlar dışında dahi olsa cezai işleme başlıkları edilmeyecek.

Ancak bu af, plaka affı değil. Af, TŞOF tarafından basılan kalın harfli plakalara kesilen 4 binlerce liralık cezaları kapsıyor. Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından, diğer 27 Şubat 2026 önemli itibariyle bütün plakalara kesilen cezalara af söz başlıksu değil. Sahte plaka ya da APP plakalara af getirilmedi ve yaptırım yazılmasına devam edilecek. Ellerinde bu tür plaka olanların da 1 Nisan'a kadar değiştirmesi lüzumiyor.

Plaka şoförler odası tarafından kusurlu verildiyse ne olacak? Bu durumda yaptırım yazılan vatandaşın şoförler odasına başvurması lüzumebilir. Odalar, plaka bakım evraklarını saklamak güçunda ve tek çok sürücü, APP görünümlü plakasının şoförler odası tarafından verildiğini ileri sürüyor.

Bu sürücüler plakayı basan odadan evrak alabilirler. Plaka işlemleri, Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri'ne göre yürütülüyor ve basım yapan yer, basım belgesini saklamak güçunda. Yönetmelikte, “Plaka basım istek belgesi ya da buna ilişkin elektronik bildirim, plakayı basan kuruluş tarafından asgari üç yıl süre ile muhafaza edilir. Tescil plakalarında, plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluşun mührü bulunur.” deniliyor.

RESMİ PLAKALARIN TÜMÜ GEÇERLİ PANİĞE LÜZUM YOK

APP plaka tartışmasında dikkatten kaçan bazı noktalar var. Öncelikle, sürücüler, plakalarında karekod ya da bazı işaretler yoksa sahte olduğunu düşünüyor. Trafikteki bazı araçlarda 2011 yılında verilmiş, Emniyet'e ait damgaların bulunduğu plakalar da var ve bunların tümü geçerli. Resmi plakaların tümü geçerli ve bunların değiştirilmesine lüzum yok. Plakalarda karekod uygulaması 2024 yılı itibariyle yönetmelik değişikliği sonrası başladı ve önceki tarihli plakalar geçerli. Yani karekod yoksa plaka sahte değil. Eski plakaların karekodlu plakalarla ile değiştirilmesine lüzum da yok.

ŞOFÖRLER ODASI BELGEYİ SAKLAMAK GÜÇUNDA

Bir çok sürücü, APP görünümlü plakasının şoförler odası tarafından verildiğini ileri sürüyordu ve yenileme için ödeme yaptılar. Bu sürücüler plakayı basan odadan evrak alabilirler, Plaka işlemleri, Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri'ne göre yürütülüyor ve basın yapan mekan basım belgesini saklamak güçunda.

Yönetmelikte, “Plaka basım istek belgesi ya da buna ilişkin elektronik bildirim, plakayı basan kuruluş tarafından asgari üç yıl süre ile muhafaza edilir. Tescil plakalarında, plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluşun mührü bulunur.” deniliyor. Dolayısıyla, APP görünümlü plakayı bölme bastıysa basım belgesini istek edebilirsiniz. Ayrıca bu şekilde elinizde kanuni olarak aldığınız plaka varsa, polise durumu anlatabilirsiniz. Ceza yediyseniz ilgili odadan evrak isteyebilirsiniz. Sorun yaşamamak için plakayı basan yerden belgeyi alarak yanınızda bulundurun.