APP plakada doğru bilinen yanlışlar: Paniğe gerek yok plakanız sahte değil

APP plaka adı verilen sahte plakalara yönelik para cezasının artmasının ardından farkındalık oluştu ve sürücüler endişe içinde başlıkyu manaaya çalışıyor. Plaka basım merkezlerinin önünde kuyruklar oluştu.

APP plaka geçmişte da yasaktı, kontroller artınca sürücüler değiştirmeye şart verdi. Emniyet birimleri 1 Nisan'a kadar sürücülere plakaları başlıksunda malumatlendirme yapacak ardından cezalar yazılacak. İlk cezada 140 binlerce lira, tekrarında ise 280 binlerce lira yaptırım kesiliyor. Ayrıca, bu sürücüler Türk Ceza Kanunu'nun 204'üncü maddesi hükmüne göre cezalandırılacak. 

204'üncü maddeler "Bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek tek resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ya da sahte resmî belgeyi kullanan kişi, ikisi yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." deniliyor. Bu yaptırım APP plaka için geçerli, plakanın okunmaması, kırık ya da kesik olması hallerinde dahaaz cezalar var.

APP plaka tartışmasında dikkatten kaçan bazı noktalar var. Öncelikle, sürücüler, plakalarında karekod ya da bazı işaretler yoksa sahte olduğunu düşünüyor. Plakalarda karekod uygulaması 2024 yılı itibariyle yönetmelik değişikliği sonrası başladı ve önceki tarihli plakalar geçerli. Yani karekod yoksa plaka sahte değil. Eski plakaların karekodlu plakalarla ile değiştirilmesine lüzum da yok.

ŞOFÖRLER ODASI BELGEYİ SAKLAMAK GÜÇUNDA

Bir çok sürücü, APP görünümlü plakasının şoförler odası tarafından verildiğini ileri sürüyor. Bu sürücüler plakayı basan odadan evrak alabilirler, Plaka işlemleri, Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri'ne göre yürütülüyor ve basın yapan mekan basım belgesini saklamak güçunda. Yönetmelikte, “Plaka basım istek belgesi ya da buna ilişkin elektronik bildirim, plakayı basan kuruluş tarafından asgari üç yıl süre ile muhafaza edilir. Tescil plakalarında, plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluşun mührü bulunur.” deniliyor. Dolayısıyla, APP görünümlü plakayı bölme bastıysa basım belgesini istek edebilirsiniz. Ayrıca bu şekilde elinizde kanuni olarak aldığınız plaka varsa, polise durumu anlatabilirsiniz. Ceza yediyseniz ilgili odadan evrak isteyebilirsiniz. Sorun yaşamamak için plakayı basan yerden belgeyi alarak yanınızda bulundurun.  

ARAÇ MUAYENEDEN GEÇEMEDİYSENİZ PLAKA BASIMI DAHA BASIT

Yönetmelikte, TÜVTÜRK plaka dolayı kusur raporu yazarsa, bu raporla yepyeni plaka bastırılacağı belirtiliyor, Yönetmelikte, “Araç muayenesinde, tescil plakası norm dışı giriş edilip ağır kusur verilen araçlar için, araç muayene raporunun ibrazı halinde, plaka basımında plaka basım istek belgesi aranmaz.” denildi.

APP plakaları gerçek plakalardan ayırt etmek için tek dizi denetim yöntemi bulunuyor. Ancak, kontrollerde titiz bulunmak lüzumebilir çünkü bazı eksiklikler plakaların APP olduğu manaına gelmez.

GERÇEK PLAKA NASIL OLUR, ÜZERİNDE NELER BULUNUR?

Plaka işlemleri Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetleri'nin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri'ne göre yürütülüyor. Bu yönetmeliği göre plakalarda olması lüzumen özellikler özetle şöyle;

- Kare kutucuklar içinde aylık ve yıldız ve TR güvenlik işaretleri bulunan yansıtıcılı folyo ile kaplı olacak.

- İl kodu ile harf grubu arasındaki alanda plakaya ait malumatlerin doğrulanmasını sağlamak üzere 15 e 15 mm ebadında dörtgen şifre ve plakanın basıldığı yıl ile başlayan ve 12 puntoda 12 haneli seri numarası bulunacak.

- Güvenlik işaretleri, tescil plakalarının sahtelerinin ya da kopyalarının yapılmasına mani bulunmak amacıyla yansıtıcı tabakalı üretilecek.

- Güvenlik işaretler, güvenlik işaretleri takılı tescil plakası üzerinde aracın yaklaşık 1.8 metrik önünde ya da arkasında dik durulduğunda ve 30 derecelik tek açı ile bakıldığında görülebilir olacak.

- 1 metreden fazla yaklaşıldığında ya da 4 metreden fazla uzaklaşıldığında görülemeyecek nitelikte olacak.

KAREKOD 20024 YILINDA BAŞLADI

Yönetmelikte karekod uygulaması 2024 yılından itibaren uygulandı ve bu gün öncesi plakalarda bulunması lüzummiyor. Dolayısıyla, plakanızda karekod yoksa endişe etmeyin. Bu başlıkda ilgi edilecek nokta, sahte plaka basanlar karekod eklediklerini ileri sürüyorlar, dolayısıyla plakanın genelini denetim etmeniz da lüzumli.

Plakanızı denetlemek için 1 Nisan 2026 tarihine kadar süreniz var.

BÜTÜN ESKİ PLAKALAR GEÇERSİZ Mİ?

Öncelikle, plakanızı biçimsel kurumların madde ettiği yöntemlerle şoförler odasından aldıysanız ve buna eminseniz endişe etmenize lüzum tek şart yok. Resmi kurumlardan alınmış bütün plakalar, önceki tarihli ya da yepyeni tarihli geçerli. Plakanızda rakam silinmesi, eğrilik, kesikler yoksa, kullanmaya devam edebilirsiniz. Gerçek olup yıpranmış durumdaki plakalar APP plaka sayılmaz bununla birlikte onların da cezası var.

APP PLAKA KULLANIYORSANIZ HEMEN DEĞİŞTİRİN

Plakanızı bilerek değiştirdiyseniz APP ya da başka tür modifiye plaka kullanıyorsanız zaten hemen yepyeni plaka almanız lüzumli. Plakanızı hemen değiştirin ve değiştirmeye giderken da plakasız gitmeyin. 1 Nisan'a kadar verilen süre bu açıdan önemli, şoförler hem yepyeni plakaya başvurup hem da APP plaka ile trafikte dolaşmanın riskini eldeetti güçundaydı, şimdi süreleri var.

KAREKOD YOKSA ENDİŞE ETMEYİN

APP plakaları gerçek plakalardan ayırt etme yöntemleri arasında karekod kontrolü da var. Ancak bütün plakalarda karekod olması lüzummiyor. Karekod uygulaması 1 Ocak 2024 önemli sonrası basılan plakalar için güçunluydu ve bu gün öncesi plakalarda bulunmuyordu. Eski plakaların karekodlu plakalarla ile değiştirilmesine lüzum da yoktu. Yani, plakanız gerçek bununla birlikte karekod yoksa yaptırım uygulanmaz.

YASAL ESKİ PLAKALAR GEÇERLİ

Plakalarda öncelikle olması lüzumen TR şeridi ve damga. TR şeridi, Türkiye’nin 1995’te Avrupa Gümrük Birliği sürecinden sonraları AB uyumu içerikında eklendi. Yani halkın gözünde “eski plaka” ile “yeni plaka” arasındaki en belirgin ayrım aslında bu sol mavi saha oldu. 1996 yılından sonraları TR şeridi plakalara eklendi. 2000'li yıllarda

plakalarda “alüminyum plaka, beyazlı reflektif zemin, siyah karakter, sol tarafta mavi TR alanı” sabitlik geldi.

Ytesirli plaka basım atölyeleri da TŞOF ağı üzerinden yürütülüyor. 23 yıl boyunca olan plakalar fazla değişmedi, 2024 yılında karekod uygulaması ve tanım numarası eklendi.

Trafikteki araçlarda 5 ya da 10 yıl önce alınmış plakalar da var. Bu plakalar kanuni kurumlardan alındıysa yine geçerli ve hologram, karekod ya da bazı eksikliklerin olması bu plakaların geçersiz olduğu manaına gelmiyor. Yani plakanız gerçekse, APP plaka değilse endişe etmenize lüzum yok, Şu an plakalarda bakılan bileşen yazı karakterlerinin küçük olup olmadığı, damga ve yandan bakılınca görülen hologram şeritler. Damga ve şeritler görünüyorsa, plakanızı kesmediyseniz, ebatlarında değişiklik yapmadıysanız, rakam ve harfleriyle oynamadıysanız ve özellikle APP plaka satın almadıysanız, plakanız dolayı yaptırım yemezsiniz.

APP PLAKA NASIL ANLAŞILIR?

Trafik düzenini bozabilecek unsurlardan arasında biri modifiye plakalar. Bu plakaların tasarımı tamamlanmış farklı ve modifiye araç meraklıları seviyor. Plaka tanıma sistemlerinin (PTS) doğru çalışmasını maniliyor. Kalın harfler dolayı okuma yanlışları oluşuyor.

Görsel ve teknikleri farklarla basitca ayırt edilebilen APP plakalar, harf ve rakamların kalınlığı ile ilgi çeker. Yani rakamlar ve harfler daha kalındır. 

Normal plakalı tek aracın plakasıyla plakanızı karşılaştırın. Plakanıza farklı açılardan bakın, hologramları, Türk bayrağı olup olmadığını inceleyin.

Öncelikle punto büyüklüğünün abartılıdır. Plaka yüzeyinde parlaklık ya da yansıtıcı özellikler ise norm yansıtıcı zeminler uyuşmaz. Gece ışıkta silikleşir ya da aşırı parlar.

Mühürlü APP plaka tasarımları da sahte hologramlardan tanınabilir. Çünkü biçimsel mühürler, kesin tek font ve güvenlik deseni taşır. Mührün yanı sıra levhanın kenarlarındaki düzensiz kesimler ya da beyazlı çizgi eksikliği ayrım edilecek düzeydedir.

Plaka üzerindeki TR logosunun mavi fonunda renk sapması meydana gelir. Harf aralıklarının genişliği, norm dışıdır ama bazen gözle görülmeyecek farklılıklar olabilir. Dolayısıyla teknikleri ttesirklerde ortaya çıkar.

Standart üretim işlemine yapılmadığı için plaka üzerindeki ay-yıldız hologramının kalitesizliği, vida deliklerinin düzensizliği ilgi çeker. Mührün başlıkmunun norm dışı olması APP plaka işaretidir.

Görünüm farkları çoğunlukla harf ve rakamların stilinden kaynaklanır. Normal plakalar, inceliği fontlarla yazıldığından PTS sistemleri tarafından basitca okunur. APP plaka, kalın ve abartılı harfler kullandığı için okunabilirlik güçlaşır.

Plakanızda mühür olması gerçek olduğu manaına gelmez. APP plakalar, ilan sitelerinde, web sitelerinde satıldı. İstenen plaka rakam ve harfleri belirtilerek anında hazırlanan APP plakalar araçlara takılarak kullanıldı.

KAREKOD TEK BAŞINA GERÇEK OLDUĞU MANAINA GELMEZ

Bu plakalar norm dışında ve Şoförler Odası’nın plaka basım ytesirsi dışında basıldı. Darphane’nin mührünün sahtesini üreterek APP plakalara basan kalpazanlar, oğullar dönemdeki karekodlu plaka uygulamasını da ilave ücret karşılığında plakalara yerleştirdi.

Birçok araç sahibi aracında APP plaka olduğunun da farkında değil. İkinci el olarak aldığı araçta üstünde gelen plakayı kullanmaya devam ediyor ve birinci polis başvuru noktasında büyük cezalarla karşılaşıyor.

APP plakası dışında özgün plakası elinde olanlar APP plakaları araçlarından söküp imha ederek, özgün plakalarını kullanabiliyor. Ancak elinde özgün plakası olmayanları sancılı süreç bekliyor.

MÜHÜRLÜ DE OLSA PLAKALARI KONTROL EDİN

Mühürlü ve hologramlı olsa bile ytesirli müessese tarafından basıldıktan sonra, harflerin ve karakterlerin boya, kabartma vb. yollarla değiştirilmesi, sınır çizgisinin kesilmesi ve boyanması, plakanın folyo ya da camla kapatılması, plaka üzerinde karakteri değiştirme potansiyeli olan çivi, vida gibi her arasında biri türlü izinsiz müdahale ağır kusur olarak değerlendirilmekte. Bu nedenle plakaları denetlemekte yarar var.

PLAKA KAYIP GİBİ İŞLEM YAPIN, PLAKA DEĞİŞİM ÜCRETİ NE KADAR?

Aracınızda APP plaka var ise bulunduğunuz il yada ilçede Trafik Tescile müracaat edilecek. Plaka kayıpmış gibi işlem başlatın. Araç sahiplerinin nüfusa kayıtlı oldukları ikamet adresine göre il ve ilçelerdeki ilgili polis merkezlerine ve Jandarma'ya gittikçe kayı belgesi alacak. Bu belgeyle hiç tek noterde işlem yapılarak plaka basım makbuzu alınacak.

Noterden alınan plaka basım makbuzu ile internetler üzerinden atıf numarası ile ücreti ödenecek.

Plaka basım atölyesinde da plaka basımı gerçekleştirilecek. Yapılan işlemlerle ilgili plaka sahibi 1968 lira ruhsat ücreti, 850 lira da plaka ücreti ödüyor. Ücret illere göre değişim gösterebilir. Oluşturulan evraklarla birlikteki plaka basım atölyelerine gidilerek yepyeni harf ve seriden oluşan plakalar teslim alınıyor.

STANDART DIŞI PLAKALAR DA SUALN

APP plakalar sahte plaka olarak işlem görürken, tek da norm ölçülere elverişli olmayan plakalar var. Şoförler odası mühürlü plakaların kesilmesi, küçültülmesi, şeklinin değiştirilmesi ya da okunabilirliğini tesirleyecek şekilde üzerinde değişiklik yapılması durumunda araç sahiplerinin, noterden plaka basım istek belgesi almaları, plaka basım noktalarında aynı plakanın yeniden basımını yaptırmaları lüzummekte.

Plaka ve ruhsat tamamlanmış değiştiği durumlarda ise aracın yepyeni harf ve rakamdan oluşan plakaya malik olmasından dolayı trafiği sigorta, varsa kasko, varsa ihtiyari mali mesuliyet sigortaları için da zeyilname düzenlenmesi ve yepyeni poliçelerin basılması lüzumiyor. Bunlar için ücret oluşmasa da iş yükü ve evrak prosedürleri gerçekleştiği için zamanlar ayrılması lüzumiyor.