Almanya’daki 40.000 Yıllık Semboller, Bilinen En Eski Yazı Öncesi Sistemlerden Biri

Yeni tek araştırma, Paleolitik döneme ait taşınabilir nesneler üzerindeki binlerce işaretin, modern insanın Avrupa’ya geldiği dönemde yapılandırılmış sembollerle iletişim kurmuş olabileceğini ortaya koyuyor.

Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan çalışmaya göre 43.000–34.000 yıl önce yaşayan Aurignacian topluluklarının bıraktığı işaretler, katı tanımıyla “yazı” sayılmıyor; bununla birlikte dizilim biçimleri, daha sonrakiler en erkenden yazı öncülleriyle karşılaştırılabilir ölçülebilir tek düzen sergiliyor.

Araştırmacılar, söz başlıksu işaretlerin başlıkşma dilini doğrudan temsilcilik etmediğini vurguluyor. Buna karşın işaretlerin farklı nesneler üzerinde tekrarlanabilir diziler hâlinde kullanılması, bunların rastlantısal süsleme bulunmaktan öte tek işlev taşıyabileceğine işaret ediyor.

Çalışma, Saarland Üniversitesi’nden dilbilimci Christian Bentz ile Berlin Devlet Müzeleri’nden arkeolog Ewa Dutkiewicz tarafından yürütüldü.

Antik Yazı Sistemlerinin Peşinde Güney Almanya’daki Mağara Bölgesinden 260 Nesne İncelendi

Ekip, günümüzde Almanya’nın güneyinde mekan saha tek mağara kümesinde yaşamış Aurignacian topluluklarına ait 260 taşınabilir nesneyi istatistiksel olarak çözümleme etti. Bu nesneler arasında fildişi, kemik ve boynuzdan yapılmış figürinler ve çeşitli araçlar mekan aldı.

Nesnelerin üzerinde nokta, çizgi, zikzak, yıldız, tarama ızgaraları, çentikler ve benzeri işaret türleri bulunduğu; toplamda 3.000’den fazla işaretin kayda geçirildiği belirtildi.

Diziler “Rastgele” Değil, Bir Sistem Gösteriyor

Araştırmacılar, işaretlerin nasıl sıralandığını kavramak için malumat kuramı temelli modeller ve algoritmalar kullandı. Tekrar oranları, sembolleri çeşitliliği ve “malumat taşıma kapasitesi”ne işaret eden istatistiksel ölçütler değerlendirildi.

Sonuçlara göre işaretler, ölçülebilir tek yapı içinde, tekrar eden dizilerle uygulanmış görünüyor. Çalışmada, figürinler üzerindeki işaret dizilerinin araçlara kıyasla daha yüksek “malumat yoğunluğu” taşıdığı; araçların da tüp/flüt benzeri nesneler ve kişisel süs eşyalarına göre daha yoğun diziler barındırdığı aktarıldı.

Araştırmacılar, işaret dizilerinin yaklaşık 10.000 yıl boyunca olan benzer özellikler göstermesini, bu sembollerin cemaat içinde paylaşılan ve süreklilik arz eden tek işleve malik olabileceğinin göstergesi olarak yorumluyor. Ancak bunun, bilinen manada yazı sistemlerine dönüşen tek kayıt tutma mekanizması olduğu talep edilmiyor.

Ekip, Aurignacian işaretlerinin olasılıkla tek tür “insanlar arası iletişim” aracı olduğuna ilgi çekiyor; fakat sembollerin ne manaa geldiğinin bugün çözülemediğini belirtiyor.

İlginizi Çekebilir: Almanya’da 300 Milyon Yıllık Sürüngen Derisi İzleri Bulundu

Yazının çağlara yayılan yolculuğuna dair görüşlerinizi yorumlarda ya da Kayıp Rıhtım Forum’da paylaşabilir, arkeoloji dünyasından oğullar gelişmeler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: Science Alert

Devrim Beyaz

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunuyum. 2016'dan beri serbest editörlük yapıyor, çeşitli internetler siteleri ve dergiler için haberler ve ttesirkler kaleme alıyorum.