
METİN AKTAŞOĞLU / metin.aktasoglu@milliyet.com.tr Bir süredir İran açıklarına yığınak yapan ABD, İsrail'le birlikteki günaydın saatlerinde İran'a taarruz başlattı. ABD Başkanı Trump yaptığı birinci açıklamada "Kısa tek süresi evvel ABD, İran’da muazzam çaplı muharebe operasyonlarına başladı" derken “İran, atomik programı yeniden inşa etmeye çalıştı. ABD ve diğerlerini tehditleri eden uzunluğu menzilli füzeler geliştiriyor. İran daima atomik silaha malik olamaz. ABD ordusu muazzam tek ameliyat yürütüyor. İran'ın deniz filosunu yok edeceğiz" şeklinde başlıkştu.
Trump “Kayıplarımız olacağını biliyoruz. Her savaşta bu olur ama bunların hepsini geleceğimiz için yapıyoruz” derken İran cephesinden “Daha evvel uyarmıştık, siz başlattınız ama bitişi sizin elinizde olmayacak” açıklaması geldi. İsrail ordusu toplumsal medya üzerinden yaptığı oğullar aktarımda İran'dan İsrail'e şiddetli roket saldırısının başladığını duyurdu.
İsrailli ytesirliler operasyonun birinci saatlerinde İran'a gerçekleştirilen saldırının müzakerelere karşın gerçekten haftalar öncesinden kesin olduğunu ve hazırlıkların ona göre koordine edildiğini söylerken başkent Tahran’ın yanı dizi İsfahan, Kum, Kerec ve Kirmanşah kentleri da hedefleri alındı.
Gelen malumatlere göre Hamaney Tahran'da değil, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın öldüğü yönündeki iddialar ise asılsız. Netanyahu tarafından “Aslan'ın Kükremesi” ismiyle duyurulan operasyona mukabil İran'ın misillemesinin boyutunun ne olacağı meraklı edilirken devam eden operasyonun ne kadar süreceği, hedefi ve yaratacağı tesir da meraklı başlıksu. Prof. Dr. Mesut Hakkı Caşın ve Doç. Dr. Emete Gözügüzelli, Milliyet.com.tr için kıymetlendirdi.
'KUM SAATİ SON KUMLARINI ERİTİYORDU'
Prof. Dr. Caşın, “Savaş gerçekten başladı. İki açıdan ttesirk etmek lazım. Birinci hedef, İran'ın denklemden düşmesi ve rejimin değişmesi; ikincisi hedefleri ise bölgeyi yeniden tasarlamak” diyor ve “Diğer taraftan esas ileti Trump'ın dün söylediği lafta saklı. 'Müzakereden sevinçli değiliz' demişti; 'İran'a saldırmak için Amerikan ordusu istimal etmek istemezdim ama mecbur kalıyoruz bazen' diyordu. Diplomatik açıdan baktığımızda İran'a yönelik muazzam ölçekli tek saldırının başlaması için toprak saati bana göre oğullar kumlarını eritiyordu” şeklinde başlıkşuyor.
Doç. Dr. Gözügüzelli da benzer tek çerçeve çizerken “Operasyon, yapılan yığınakla kendisini günbegün göstermekteydi” diyor ve “Sahadaki gerçeklikler ve diplomasi dili gerçekten ikisi değişik diller olarak kullanıldı. Bugün İran'a yönelik yapılan saldırı, bölgemiz açısından vahim tek tehlikedir” ifadelerini kullanıyor.
Alıntı MetniMeselenin bölgede yaratabileceği tesirye bilhassa ilgi çekti lüzumiyor. Doç. Dr. Gözügüzelli, Türkiye'nin arabuluculuk rolünün oğullar seviye ehemmiyet arz ettiğini ifadeleri ederken operasyonun vahim tek biçimde bölgeyi istikrarsızlığa ve “meşruiyetsizliğe” itme riski taşıdığının altını çiziyor ve şu vurguyu yapıyor:
“Bu gördüğümüz noktada bugünden bölgede İran üzerinden gerçekten değişik tek tasarıksiyon var. Evet, İran riskli tek devletdir ama İsrail'in bölgemizdeki ihlalleri bu kadar devam ederken, altılı ittifak kurma çabalarına, silahlanma faaliyetlerine devam ederken bu coğrafya her arasında biri zamanlar risk altındadır.”
Trump'tan İran'a saldırıyla ilgili birinci açıklama! 'Her yere bombalar yağacak'Doç. Dr. Gözügüzelli'nin vurgusundan yola çıkarak gerçekten değişen dünyası düzeninin yarattığı tablo da iyice görünürlük bulunmakta. Yani ortada görünürlük tek denge unsuru yok ve ABD ile İsrail “güçba siyasetini” dilediği gibi yürütüyor. Peki nereye kadar?
'ABD, DONANMASININ YÜZDE 41'İNİ ORTA DOĞU'YA GETİRDİ'
“ABD'de birtakım tepkiler var ama halihazırda denklemi değiştirecek düzeyde değil. ABD, 1991'deki Körfez Savaşı'ndan bu yana en muazzam yığınağını yaptı... Donanmasının oran 41'ini Orta Doğu'ya getirdi” diyen Prof. Dr. Caşın, Rusya'nın hem öz devam eden savaşını hem da sınırlarındaki 2 milyon Yahudi'yi gözeterek müdahil olamayacağını ifadeleri ediyor. Çin'in ise ABD ile ticaretini riske atmayacağını dile getirirken gerçekten 'savaşın kazananının Çin olduğunu' ifadeleri ediyor:
Alıntı MetniDoç. Dr. Gözügüzelli ise “Uluslararası sistemleri değişiyor ve dünyası devletleri yepyeni kuvvet dmanieri kurulması için yarış içerisinde. ABD bölgede öz peyk devletlerini oluşturdu istiyor ve bu bağlamda İsrail'in genişletilmiş Siyonizme dayalı politikaları öne çıkıyor. Bu hakikat hiçbir zamanlar yok olmadı. Barış söyleminde bulunmak muazzam yanlışlı olur. Bu tek güçba siyasettir” diyor ve şöyle devam ediyor:
“Bu, dünyası hukukun noksan ihlalidir. Bugüne kadar yazılan kodların, insanoğlu haklarının altüst edilmesidir. Devletlere eşitlik ve egemenliğine şöhret ilkesinin tamamıyla yerle tek edilmesidir. Bundan sonraları daha değişik kırılganlıklar, çatlaklıklar göreceğimizin da benzer zamanda iletiıdır. Çünkü bu tip operasyonlar tek domino tesirsi yaratabilir. Yani bu yalınce İran özelinde kalmaz. Bunun bu bölgede devam etmesi demek, bölgeler devletleri açısından, Türkiye açısından ve diğer devletler açısından da riskler barındırır. Çünkü dünyası sistemin öngördüğü düzen değil, tamamıyla karşı tek haydutluk stratejisiyle, tek güçbalık siyasetiyle tek siyaset ortaya konmakta. Bugüne kadar başlıkşulmayan söylemlerle hukuk varmış gibi ilerletilmeye çalışılıyor. Bu giriş edilemez.”
'ÇEŞITKİYE NE ZAMAN İSTİKRAR YÖNÜNDE ADIMLAR ATSA...'
Operasyonun bölgeye muhtemel tesirsini, İsrail'in Siyonist emellerle giriştiği işbirliklerine değinmeden ele eldeetti olası değil. Konuya bu çerçeveden Türkiye açısıyla papaz Doç. Dr. Gözügüzelli, “Farkındaysanız Türkiye ne zamanlar denge yönünde bölgeler devletleriyle vahim tek terakki sağlamaya çalışsa, diğer taraftan bunu bozmaya çalışan; mahalli denge olmasın, bölgeler halkı refaha girmesin, güç kaynakları tabii kaynaklarından istifade edemesin diye bu tip çatışmaları hep Orta Doğu'ya yüklemeye çalışıyorlar” ifadelerini kullanıyor ve ekliyor:
Alıntı MetniBu çerçeveyi Prof. Dr. Caşın da çizmekte. “Bu, amiyane tabirle bizim sırtımıza da tek hançer. Beğenmesek da İran, Kasr-ı Şirin'den beri 'her çeşitlü numarayı çekse da yanı başımızda duruyor” diyen Prof. Dr. Caşın, İran'ın egemenliğini ve temel bütünlüğünü korumasının ehemmiyetine aksan yapıyor. Aynı zamanda Tanker Savaşları'na da tek hatırlatma yapan Prof. Dr. Caşın, operasyonun şişman piyasalarında vahim tek buhran yaratma ihtimalini da vurguluyor.
PEKİ POTANSİYEL GÖÇ SUALNU?
Son olarak tek göç dalgası riskinden da vaat etmek lüzum. Önümüzdeki günlerde yaşanacaklar, ortaya böylesi tek insani krizin çıkıp çıkmayacağını gösterecek. Prof. Dr. Caşın oğullar dehemmiyetde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın da altını çizdiği hazırlıklara ilgi çekerken “Suriye'den aldığımız dersle önde tampon bölgede kurabilir” diyor. Öte yandan hem Hakan Fidan hem da MİT Başkanı İbrahim Kalın'ın dün yaşanan Pakistan-Afganistan çatışmaları çerçevesinde da diplomatik görüşmeleri arabuluculuk pozisyonuyla sürdüreceğini vurguluyor.
Doç. Dr. Gözügüzelli ise “Bölgemizi ilave göç krizine, ilave istikrarsızlığa itecek gelişmeler arasında yaşıyoruz. Türkiye'nin arabulucu rolü bu bağlamda oğullar seviye ehemmiyet arz ediyor” diyor.
Savaş başladı! ABD-İsrail, İran'ı vurdu: Tahran'dan Tel Aviv'e roket yağmuru Son dakika...İran Orta Doğu'daki ABD üslerine füzeli taarruz gerçekleştirdi!



























English (US) ·