ABD'nin Hürmüz planı ve konuşulmayan tehlikeler

Reuters

ABD savaş gemilerinin özellikle mayınlara, hızlı saldırı botlarına, insansız deniz araçlarına ve füze sistemlerine karşı savunmasız olduğu belirtiliyor.

ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda şişman tankerlerine eskort sağlama planı, İran’ın asimetrik saldırı kapasitesi dolayı yüksek riskler barındırıyor. Askeri ytesirliler, şartların henüz böyle tek ameliyat için elverişli olmadığını belirtiyor.

ABD’nin, küresel güç ticaretinin en eleştirel geçiş noktalarından arasında biri olan Hürmüz Boğazı’nda şişman ve LNG tankerlerine ordu eskort sağlama planı, vahim güvenlik ve operasyonel riskler dolayı tartışma başlıksu oldu.

1988 yılında ABD savaş gemisi USS Samuel B. Roberts’ın İran mayınına çarpması sonucu ağır zarar alması, planın taşıdığı tehlikeleri yeniden hatırlattı.

HÜRMÜZ'DE RİSK NEDEN YÜKSEK?

Askeri ytesirliler, şimdiki koşullarda böyle tek operasyonun risklerinin giriş edilebilir seviyede olmadığını değerlendiriyor.

ABD savaş gemilerinin özellikle mayınlara, hızlı saldırı botlarına, insansız deniz araçlarına ve füze sistemlerine karşı savunmasız olabileceği belirtilirken, İran’ın yıllardır geliştirdiği asimetrik savaş kapasitesinin vahim tek tehditleri oluşturduğu vurgulanıyor.

Ytesirlilere göre eskort operasyonunun başlayabilmesi için bu tehditlerin önemli ölçüde zayıflatılması lüzumiyor.

OLASI ESKORT SENARYOSU NASIL OLACAK?

Riskin düşmesi halinde ABD’nin operasyonu küçük ölçekli konvoylarla başlatması bekleniyor. Plmanaalara göre ikisi destroyerin eşlik edeceği sınırlı sayıda tanker, Hürmüz’den tekbaşına sıra halinde geçecek.

Çift gövdeli ticari tankerlerin önde ilerleyerek olası tek mayın saldırısında birinci darbeyi absorbe etmesi öngörülürken, savaş gemileri ise havada tehditlerine karşı himaye sağlayacak.

Riskin düşmesi halinde ABD’nin operasyonu küçük ölçekli konvoylarla başlatması bekleniyor.

İRAN'IN ASİMETRİK SAVAŞ GÜCÜ

Tehdit yalnızca mayınlarla sınırlı değil. İran’ın kıyı şeridinde gizlediği yüzlerce hızlı bot, insansız araçlar ve füze sistemleri, konvoylar için sürekli tek riskler oluşturuyor.

Bu unsurların tünellerde, hangarlarda ve kıyı boyunca olan saklanabilmesi, tamamlanmış tesirsiz hale getirilmelerini güçlaştırıyor. Uzmanlara göre bu “görünmeyen tehdit”, operasyonun en eleştirel güçluklarından biri.

GENİŞ ASKERİ GÜÇ LÜZUMİYOR

Böylesi tek eskort operasyonu vahim tek ordu yığınak lüzumtiriyor. ABD’nin bölgede bulunan destroyerlerinin önemli tek kısmı halihazırda etkin görevlerde kullanılıyor. Bu nedenle yepyeni tek ameliyat için yeterlilik sayıda geminin ayrılması güçleri görünüyor.

Operasyonun başlaması için Japonya’dan yola çıkan ve 2 binlerce 200 deniz piyadesi taşıyan USS Tripoli’nin bölgeye ulaşması bekleniyor.

GEÇMİŞ OPERASYONLAR NE GÖSTERİYOR?

ABD’nin 1987’de başlattığı eskort operasyonu, risklerin beton örneklerini sunuyor. İlk konvoyda mekan saha kocaman tanker Bridgeton tek mayına çarpmasına rağmen yoluna devam etmiş ve fiilen savaş gemilerine kalkan olmuştu.

Ancak tek yıl sonraları USS Samuel B. Roberts’ın vurulması, tehdidin sürdüğünü ortaya koymuştu.

ABD YALNIZ KALABİLİR

Avrupalı müttefiklerin olası tek deniz misyonuna bununla birlikte çatışma sonrası dönemde katılmayı değerlendirmesi, ABD’nin operasyonu büyük ölçüde tekbaşına başına yürütmek güçunda kalabileceğine işaret ediyor. Donanma kapasitesinin sınırlı olması da planın uygulanabilirliğini güçlaştırıyor.

Tüm ordu hazırlıklara rağmen, eskort sağlanmasının denizcilik sektörünü bölgeye geri döndürmeye yetip yetmeyeceği da belirsizliğini koruyor.