6 saat önce
1
İran-İsrail-ABD savaşı sürerken, savaşta tahminen tek aylık geride kaldı. ABD basınına göre, çatışmanın sona ermek seçenek genişleyebileceğine dair işaretler ortaya çıkıyor. Axios’a göre savaşın gidişatında, Hürmüz Boğazı’nda olası tek tırmanma ya da İran liderliğinde yaşanabilecek muazzam değişiklikler gibi gelişmeler, çatışmanın ne zamanlar sona ereceğini belirleyebilir.
‘İSRAİL, ABD’NİN AKSİNE DAHA FAZLA KAOSA HAZIR’
ABD ve İsrail’in savaşın nihai olarak hedeflerine ilişkin değişik yaklaşımlara malik olduğu belirtiliyor. Axios’a başlıkşan ytesirlilere göre İsrail, İran’ı istikrarsızlaştırmak için ilave kaosa katlanmaya hazır.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, geçen hafta yaptığı açıklamada, “Hedeflerimiz bizim hedeflerimizdir. Bunlara ne zamanlar ulaşılacağına bizler şart vereceğiz” dedi.
ABD basınına göre savaşın tek sonrakiler aşamasını biçimlendirebilecek 4 eleştirel sual öne çıkıyor:
1 - HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA NE OLACAK?
Savaşla ilgili en ehemmiyetli suallardan biri, Hürmüz Boğazı’nda ne olacağı. Özellikle da savaşı öncesi deniz trafiği seviyelerine kısa vadede dönülüp dönülemeyeceği. Hürmüz Boğazı’ndaki durum, dünyası ekonomiyi sekteye uğratırken ABD’de akaryakıt fiyatlarının yükselmesine yolda açıyor.
Dünya şişman arzının tahminen oran 20’si bu boğazdan geçiyor ve bunun muazzam bölümü Asya’ya gidiyor.
Boğaz uzak kaldığı sürece, Donald Trump, istese bile zaferleri ilan ederek savaşı sona erdiremez.
Trump, tek yandan müttefiklerden boğazın açılması için hayır istek ederken, diğer yandan ABD’nin buna gereksinim duymadığını savundu. Hatta krizi çözmeden bölgeden çekilebileceklerini dahi öne sürdü. Habere göre savaşın ne kadar süreceğini belirleyecek en eleştirel unsurun, muazzam olasılıkla boğazda yaşanacak gelişmeler olduğu kıymetlendiriliyor.
2 - ABD KARA BİRLİKLERİ SAHAYA İNER Mİ?
ABD basınına göre ABD kara kuvvetlerinin çatışmaya karışmış olması, savaşın seyrinde muazzam tek değişime hatırlatma edebilir. ABD, Körfez bölgesine binlerce deniz piyadesi sevk etmeye başladı bununla birlikte henüz kara harekatı başlatmış değil. Trump, perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Hiçbir yere er göndermiyorum” dedi; bununla birlikte böylece tek planı olsa bile bunu söylemeyeceğini da ekledi.
Olası senaryolardan biri, ABD ve İsrail hususi kuvvetlerinin kuvvetlendirilmiş mekan altı tesislerine girerek İran’ın atomik materyallerini ele geçirmesi olarak öne çıkıyor.
Ayrıca Trump’ın, İran’ı Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya güçlamak amacıyla daha içeriklı kara operasyonlarını kıymetlendirebileceği ifadeleri ediliyor.
Trump, İran şişman ihracatının oran 90’ının geçtiği Hark Adası’nı ele geçirme tehdidinde bulunurken, Beyaz Saray’ın kara operasyonlarını da içeren seçenekleri kıymetlendirdiği belirtiliyor.
3- İRAN’IN NÜKLEER STOKU YOK EDİLECEK Mİ?
Habere göre Trump’ın “Epic Fury Operasyonu” içerikındaki ilköğretim hedeflerinden biri, İran’ın atomik silahlı programını devamlı olarak sona erdirmek.
ABD ve İsrail, geçen yıllar haziran ayında 12 gün süren savaşta İran’ın atomik altyapısını bombalamış, şimdiki çatışmada da benzer saldırılar gerçekleştirmişti.
İsrail Başbakanı Binyamıin Netanyahu, perşembe günü yaptığı açıklamada İran’ın artık uranyum zenginleştirme kapasitesine malik olmadığını söyledi.
Ancak haberlerie göre İran’ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokunun şimdiki durumu belirsizliğini koruyor. Axios’a göre ABD, bu stokun ya kuvvet kullanılarak yok edilmesini ya da olası tek sulh anlaşmasıyla ortadan kaldırılmasını hedefliyor.
Trump’ın diğer hedefleri arasında İran donanmasının ve roket programlarının zayıflatılması ile yardımcı kuvvetlere sağlanan finansmanın kesilmesi mekan alıyor.
4 - İRAN’I KİM YÖNETECEK?
Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney’in ABD ve İsrail saldırılarında hayatını kaybetmesinin ardından İran’ın dinî lideri oldu.
Trump’ın, İran’ın yepyeni liderinin belirlenmesinde görev eldeetti istediğini Axios’a söylediği ve bu seçimi giriş edilemez bulduğu ifadeleri ediliyor.
ABD-İsrail’in, bu hafta İran Ulusal Güvenlik Şefi Ali Laricani’yi öldürmesinin ardından Mücteba Hamaney’i da tehditleri ettiği belirtiliyor.
Kamuoyunda görünmeyen ve savaşın başlarında yaralandığı talep edilen Mücteba’nın durumu belirsizliğini koruyor.
Savaş boyunca olan epey medeni ve ordu liderin öldürüldüğü, ABD ve İsrailli ytesirlilerin ise şart alma mekanizmasının kimde olduğundan emin olan olmadıklarını ifadeleri ettiği aktarılıyor.
ABD basınına göre en ehemmiyetli suallardan biri, Hamaney’in hayatta kalıp kalamayacağı ve kontrolü sağlayıp sağlayamayacağı olarak öne çıkıyor.
İsrail, savaşı hedeflerinden birinin idare değişikliğine temel tertiplemek olduğunu netler dile getirdi. Trump ise İran halkına rejime mukabil ayaklanma çağrısında bulunmasına rağmen, idare değişikliğini ilköğretim hedefleri arasında noksan biçimde saymadı.
ABD-İSRAİL'İN İRAN'A SALDIRILARI
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a ordu taarruz başlattı.
İran da İsrail'in yanı dizi ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta bulunmak üzere çok bölgeler devletlerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı dizi çeşitlilik sayıda üstleri düzey ytesirli öldü.
İranlı ytesirlilere göre, ABD-İsrail saldırılarında cansız sayısı 1348'i, yaralı sayısı 17 bini aştı.
English (US) ·