ABD'den 'İran'ın incisi'ne' görülmemiş tehdit! Güney Pars doğal gaz sahası neden önemli?

MİLLİYET.COM.TR / Dünyanın en muazzam tabii gaz sahası ve "İran'ın incisi" bilinen İran’daki Güney Pars doğalgaz sahası, ABD-İsrail havada saldırılarının hedefi olmuştu.

DEVRİM MUHAFIZLARINDAN MİSİLLEME

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ise, saldırılara zor reaksiyon göstererek misilleme uyarısı yapmıştı. Gelişmelerin ardından İran'ın dünyanın en muazzam sıvılaştırılmış tabii gaz (LNG) imalat tesisine yuva sahipliği yapan Katar’daki Ras Laffan bölgesine roket saldırısı düzenlediği ve bölgede yangın çıktığı açıklanmıştı.

TRUMP’IN ‘SALDIRMAMA’ KOŞULU

ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki Güney Pars doğalgaz sahasını hedefleri saha saldırının malumatleri dışında, İsrail tarafından yapıldığını belirterek, "İran bu durumda tamamlanmış suçsuz olan Katar'a saldırmaya devam etmediği sürece, İsrail oğullar seviye ehemmiyetli ve kıymetli olan Güney Pars doğalgaz sahasına diğer hiçbir taarruz gerçekleştirmeyecek" demişti.

‘HAVAYA UÇURURUZ’

Aksi halde Trump, "Böyle tek durumun olması halinde ise ABD, İsrail'in yardımı ya da onayı olsun ya da olmasınİran'ın evvel daima görmediği ya da tanıklık olmadığı kuvvet ve şiddetlilik Güney Parsgazsahasının tamamını havaya uçuracaktır" ifadesini kullanmıştı.

‘İRAN’IN İNCİSİ’

Peki İran’ın güç sektörünün “incisi” olarak bilinen dünyanın en noksan ara en muazzam tabii gaz sahası Güney Pars nedenler ehemmiyetli?

Güney Pars, tahminen 14 trilyon metreküp tabii gaz ve 18 milyar fıçı kondensat rezervine sahip. Bu miktar, İran’ın delillanmış gaz rezervlerinin oran 40’ından fazlasını ve dünyası toplamının tahminen oran 8’ini oluşturuyor.

'BASRA KÖRFEZİ’NİN ALTINDAKİ DEV'

Güney Pars, Basra Körfezi’nde İran ile Katar arasındaki deniz sınırına yayılan dünyanın en muazzam tabii gaz sahasıdır. İran tarafında “Güney Pars”, Katar tarafında ise “Kuzey Sahası” olarak anılan bu genişliği noksan deniz sahası, barındırdığı muazzam tabii gaz ve kondensat rezervleriyle her arasında biri ikisi devletnin güç sektörünün bel kemiğini oluştururken, dünyası güç dmanierinde da eleştirel tek görev oynuyor.

‘KRİTİK EHEMMIYETE SAHİP’

Saha birinci kez 1990 yılında keşfedildi ve daha sonraları İran ile Katar karasularına uzandığı doğrulandı. Basra Körfezi’nde kıyıdan tahminen 62 mil açıkta mekan saha saha, toplamı 9 binlerce 700 kilometrekarelik tek alanı kapsıyor. Bunun 3 binlerce 700 kilometrekarelik bölümü İran’a ait Güney Pars sahasını, 6 binlerce kilometrekarelik bölümü ise Katar’a ait Kuzey Sahası’nı oluşturuyor.

Güney Pars, genelleme 24 aşamadan oluşan tek geliştirme planı çerçevesinde işletiliyor. Tesisler, hem tabii gaz hem da kondensat üretimine yönelik olarak tasarlanmış olup, bu kaynaklar dahili harcama ve sanayi açısından eleştirel ehemmiyet taşıyor.

DÜNYANIN 13 YILLIK ENERJİ İHTİYACINI TEK BAŞINA KARŞILAYABİLİR

Güney Pars’taki 14 trilyon metreküplük gaz ve 18 milyar varillik kondensat rezervi, İran’ın güç kapasitesinin temelini oluşturuyor. Yerel kaynaklara göre, saha toplamda tahminen 1.800 trilyon uyan küp kullanılabilir gaz içeriyor. Bu miktar, tekbaşına başına dünyanın güç ihtiyacını 13 yıllar boyunca olan karşılayabilecek tek imalat kapasitesine denk geliyor.

GÜNLÜK ÜRETİM 700 MİLYON METREKÜPÜN ÜZERİNDE

Katar, dünyası şirketlerle işleri birliği yaparak bu sahayı dünyanın en muazzam sıvılaştırılmış tabii gaz ihracatçısı haline getirdi. İran tarafında ise Güney Pars, devletnin gaz ihtiyacının muazzam bölümünü karşılıyor. Günlük üretimin 700 milyon metreküpün üzerine çıktığına dair veriler bulunuyor. Uluslararası yaptırımlar dolayı ihracatın kısıtlı olması, üretilen gazın muazzam ölçüde devletleri içindeki tüketilmesine yolda açıyor. Bu nedenle saha, İran’ın dahili güç arzı açısından hayatiliği ehemmiyet taşıyor.

6 MİLYON VARİLLİK REKOR

İran’daki hepsi şişman ve tabii gaz arama-üretim faaliyetlerinden devletleri şirketi Ulusal İran Petrol Şirketi sualmlu. Güney Pars’ın geliştirilmesi ise bu kuruma bağlı Pars Petrol ve Gaz Şirketi tarafından yürütülüyor. Öte yandan, OPEC verilerine göre İran’ın şişman üretimi 1970’lerde zirveye ulaşmış, 1974 yılında hergün 6 milyon varille rekor kırmıştı. Bu, o dehemmiyetde dünyası üretiminin oran 10’undan fazlasına karşılık geliyordu.

‘TÜM DENGELERİ ETKİLER’

Uzmanlara göre Güney Pars yalnızca İran ve Katar için değil, dünyası güç piyasaları açısından da hayatiliği ehemmiyete sahip. Bu nedenle sahada yaşanabilecek hiç tek aksama, yalnızca bölgeyi değil, dünyası genelinde güç fiyatlarını ve stratejiklik dmanieri da tesirleyebilecek potansiyele sahip.

NE OLMUŞTU?

İran'ın güneyinde mekan saha Güney Parsdoğalgazsahasının çok rafinerilerinin ABD-İsrail saldırılarında hedefleri alındığı bildirilmişti.

İnsansız havada vasıtalarıyla (İHA) düzenlendiği aktarılan saldırıdadoğalgazsahasının 3'üncü ve 6'ncı fazlarının vurulduğu belirtilmişti.

Katar Enerji da dün devletnin en ehemmiyetli LNG tesislerini barındıran Ras Laffan Sanayi Bölgesi'nin füzelerle vurulduğunu, bölgede yangın çıktığını ve muazzam zarar oluştuğunu açıklamıştı.