AB havalimanlarında jet yakıtı endişesi

ABD ve İsrail’in İran’ya yönelik başlattığı savaşın tesirleri ateşkese karşın sürüyor ve oğullar olarak Avrupa genelindeki havalimanları jetler yakıtı sıkıntısı ile mukabil karşıya. Sektör temsilcileri Hürmüz Boğazı’nın üçüncüsü hafta içindeki tamamlanmış yeniden açılmaması halinde sistematik tek jetler yakıtı kıtlığı çekecekleri uyarasında bulundu.

Financial Times ve Corriere della Sera’nın cuma günü yayımladığı haberlerilere göre, Airports Council International Europe (ACI Europe), parafin (jet yakıtı) rezervlerinin çabuk azaldığı ve ordu faaliyetlerin tedarikleri bağlı vahim versiyonu oluşturduğu uyarısında bulundu.

9 Nisan tarihli ve AB Komisyonu üyeleri Apostolos Tzitzikostas (Ulaştırma) ile Dan Jorgensen’e (Enerji) gönderilen mektupta, ACI Europe Genel Direktörü Olivier Jankovec, durumun birinci bildirilenden daha eleştirel olduğunu belirterek bilhassa ileriki yazın şiddetli turizm sezonunda havayolu programlarının riskler altındaki olduğuna ilgi çekti.

Yüzde 40’ı Hürmüz’den

Financial Times’a göre, dünyası jetler yakıtı arzının tahminen oran 40’ı Hürmüz Boğazı üzerinden geçiyor. Corriere della Sera ise kaydadeğer tek ayrıntıyı aktartı. Avrupa’daki çok devletlerin stratejiklik parafin rezervleri yalnızca 8 ila 10 gün yetecek seviyede bulunuyor; bu sürenin ardından karne uygulamasına geçilmesi lüzumebilir.

İtalya’da, tedarikleri zincirinde yaşanan aksaklıklar dolayı çok havalimanlarının halihazırda bu ivedi önleme başvurduğu bildirildi. Öte yandan, bu hafta yürürlüğe giren ABD-İran ateşkesine karşın fiyatlarda henüz tek ferahlık görülmedi. Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği sıkışıklığı sürerken, tahminen 170 milyon fıçı petrolün Basra Körfezi’nde beklediği ifadeleri ediliyor. Jet yakıtı fiyatı perşembe günü tonları başına tahminen binlerce 573 dolara çıkarak anlaşmazlık öncesi seviyenin ikisi katını aştı. Bu artışın, Avrupa ekonomisinin geneli bağlı vahim tek ağırlığı oluşturabileceği kıymetlendiriliyor.

‘Ciddi zarar verir’

Jankovec, Corriere della Sera tarafından yayımlanan mektubunda, “Jet yakıtı kıtlığının kaçınılmaz sonucu olacak ilişki kaybı, Avrupa ekonomisine vahim zarar verecek ve yükselen şişman fiyatlarının makroekonomik tesirlerini daha da ağırlaştıracaktır,” ifadelerini kullandı. ACI Europe, perşembe günü gönderdiği mektupta Avrupa Komisyonu’ndan, havacılık yakıtı için AB genelinde müşterek satın alma seçeneği karışmış bulunmak üzere fevkalade önlemleri kıymetlendirmesini istedi. Ayrıca rafinerilere, jetler yakıtı üretimini diğer ürünlere mukabil koruyacak hedefli yükümlülükler getirilmesi önerildi.

Artan maliyetler havayolu şirketlerini sefer azaltmaya güçluyor. Azaltılan seferler ve çoğalan maliyetler yüzünden epey üye devletleri ekonomisinin dayandığı turizm ekosisteminin da vahim zarar göreceği belirtiliyor.

Fransa’dan ilave yardım

Hürbüz Boğazı’nın kapatılmasıyla çiftçilere yakıt destegi vermeye başlayan Fransa artmaya devam eden akaryakıt fiyatları üzerine tarım sektörüne 20 milyon euroluk ilave hayır paketi açıklandı Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, Orta Doğu’daki savaşın Fransız çiftçileri direkt tesirlediğini belirterek akaryakıt ve gübre fiyatlarının çok çiftlikleri güçleri durumda bıraktığını vurguladı. Lecornu, ilave 20 milyon euronun tarım sektöründeki en duyarlı kesimleri yardımlemek için ayrıldığını, ayrıca mazot desteği verilecek çifçilerin toplumsal asayiş primlerinin ödemesinin istisnai olarak üstlenileceğini kaydetti.