8 Mart için çağrımız: Bizim Haklarımız, Bizim Gücümüz

Maryse Guimond / UN Women Türkiye Ülke Direktörü - Bugün dünyada hiçbir devletde kadınlar ile erkekler arasındaki kanuni eşitsizlikler tamamlanmış ortadan kaldırılmış değil. Dünya genelinde kadınlar, erkeklerin malik olduğu kanuni hakların yalnızca oran 64’üne sahip. Mevcut çabuk ilerlendiğinde kesinlikle kanuni eşitliğe ulaşmanın 286 yıllar sürebileceği öngörülüyor. Bu, kimsenin giriş edebileceği tek süresi değil.

Bu nedenle 8 Mart’ta UN Women “Bizim Haklarımız, Bizim Gücümüz” sloganıyla kadınlar hakları gündeminin merkezine adalete erişimi yerleştiriyor. Çünkü hak olmadan hakların yalnızca evrak bağlı kalacağını biliyoruz. Adalet olduğunda ise hakların güce dönüştüğünü biliyoruz; güvende olma, duyulma ve öz hayatı bağlı vaat sahibi olma gücüne...

Adalete giriş gerçekten mi ne manaa geliyor?

Kadınlar ve evlat çocukları için adalete erişim, yalnızca mahkemeye gidevakıf oldu manaına gelmiyor. Adalete giriş ilkönce haklarını temel olmakle başlıyor. Bilgiye, hukuki yardıma ve hayır hizmetlerine mali, toplumsal ya da firma maniler olmadan ulaşavakıf oldu manaına geliyor.

Ülkelerin tahminen oran 70’inde kadınlar adalete erişimde erkeklere kıyasla ilave manile karşılaşıyor. Adli aşamate ortaya çıkan masraflar, ulaşım maliyetleri, çocuk alaka sualmlulukları ve kaybedilen gelir, milyonlarca kadının hukuki yollara başvurmasının karşısına çeşitlilik güçluk ve maniler çıkarıyor.

Dönüşçeşitücü tek kuvvet olarak hukuk

Biliyoruz ki hukuk benzer zamanda kuvvetlü tek dönüşümü aracı. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin da bizlere hatırlattığı gibi: “Herkes kanun önünde eşittir ve ayrım gözetilmeksizin kanunun denk korumasından yararlanma hakkına sahiptir.”

Bu ilke, dünyanın her arasında biri yerinde adliye salonlarında, polis karakollarında, sayısal alanlarda, işleri yerlerinde ve toplumlarda gerçeğe dönüşçeşitülmelidir.

Adalet; kadınları ve evlat çocuklarını şiddetten, ayrımcılıktan ve sömürüden koruyan yasalar demektir. Hayatta kalanların sözünün duyulduğu ve cezasızlığın sona erdiği adli aşamaler demektir. Uygun maliyetli ve erişilebilir hukuki hayır demektir. Hayatta kalanları merkeze alan, önyargılardan arınmış ve hesap verebilir sistemler demektir.

UN Women olarak ilerlemenin olası olduğunu biliyoruz. Hukuki hayır saha her arasında biri kadında, eğitimine devam eden her arasında biri evlat çocuğunda, kadınların ve evlat çocuklarının özgün gereksinimlarını gözeten toplumsal cinsiyete duyarlı politikalar benimseyen her arasında biri kurumda bunu görüyoruz. Ancak ilerlemenin hızlandırılması ve korunması lüzumtiğine inanıyoruz.

2026 yılında dünyası cemiyet olarak Kadının Statüsü Komisyonu’nun 70. oturumunda tek araya gelirken, hepsi kadınlar ve evlat çocukları için adalete yeniden kuvvetlü tek bağlılık gösterme imkanına sahibiz. Bu mesele yalnızca tek kanuni reformlar meselesi değildir. Aynı zamanda kurumlara duyulan güveni yardımlemek, toplumsal sözleşmeyi kuvvetlendirmek ve eşitliğin tek tercih değil, güçunluluk olduğunu gösterme meselesidir.

Adalet tesadüfen ve tekbaşına başına gerçekleşmez. Siyasi irade, umumi yatırımları, firma reformlar ve kuvvetlü ortaklıklarla beraber inşa edilir. Bu nedenle işleri birliği hayatiliği ehemmiyet taşır. Uluslararası, mahalli ve milli düzeyde hükümetler, medeni toplum, hususi sektör, akademi ve gençler birlikteki hareket etmelidir. Kadın örgütleri ve kadınlar hareketleri yardımlenmeli ve yeterlilik kaynaklarla kuvvetlendirilmelidir. Eşitlik, her arasında biri düzeyde bilinçli ve hükümlı biçimde yeğleme edilmelidir.

Bu Dünya Kadınlar Günü’nde haklar için, hak için, hareket için birlikteki duralım. Çünkü kadınlar ve evlat çocukları adalete erişebildiğinde toplumlar daha kuvvetlü, daha istikrarlı ve daha denk olur.